KINH TẾ DỰ BÁO

Để nhìn xa, bước rộng

Facebook Share

BNEWS.VN“Dò dẫm”, “lúng túng"... là những cụm từ được nhiều chuyên gia nói về quá trình hội nhập của doanh nghiệp. Nguyên nhân ngoài sự chủ quan từ các doanh nghiệp còn do thiếu chính sách hỗ trợ từ Nhà nước.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, với hàng loạt các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết, nhưng doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa tận dụng được cơ hội nhiều và đang mất dần vào các đối thủ cạnh tranh từ nước ngoài.

Doanh nghiệp Việt Nam vẫn khá lúng túng trong quá trình hội nhập. Ảnh: An Hiếu/TTXVN

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), doanh nghiệp Việt Nam đang “dò dẫm” từng bước mà không thể nhìn xa bước rộng nên rất khó hội nhập thành công.

Ông Tuấn cho rằng, có một thực tế đầy lo ngại, những lợi ích tiềm tàng to lớn từ những hiệp định, thỏa thuận thương mại này chưa được hiện thực hóa bao nhiêu trên thực tế. Cụ thể, ở thị trường xuất khẩu, chỉ mới khoảng 30% hàng hóa Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA. Trong khi đó, thị trường nội địa lại chứng kiến sự đổ bộ nhanh chóng của hàng hóa, dịch vụ nước ngoài.

“Dường như, doanh nghiệp Việt Nam sau hai thập kỷ hội nhập tính từ thời điểm gia nhập ASEAN đến nay vẫn đang loay hoay, lúng túng trong việc tìm ra cách thức để hội nhập hiệu quả”, ông Tuấn đánh giá.

Trong khi đó, nhìn lại quá trình hội nhập, ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng chúng ta thường bàn về thương mại, đầu tư mà ít bàn đến yếu tố quyết định là Nhà nước.

Nhà nước có hội nhập hay không, thay đổi bên trong như thế nào mới là quan trọng. Theo ông Cung, những năm qua, Nhà nước đã thu hẹp chức năng, nhiệm vụ nhưng ở nhiều nơi vẫn giữ tư duy quản lý đứng bề trên doanh nghiệp. Nghĩa là tư duy kiểm soát chứ không phải đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp.

Trước thách thức hội nhập doanh nghiệp cần thực hiện nhiều giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững.

Dù vậy, từ góc độ khác, sự hỗ trợ từ Nhà nước là rất cần thiết để các doanh nghiệp Việt Nam, vốn còn nhỏ bé, non trẻ và yếu ớt trong cuộc chơi với các đối thủ “sừng sỏ”, dày dạn kinh nghiệm, có thể tồn tại, phát triển và cạnh tranh sòng phẳng trong nền kinh tế toàn cầu hóa.

Doanh nghiệp cần nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Ảnh: TTXVN

Theo ông Đậu Anh Tuấn, doanh nghiệp cần Nhà nước hỗ trợ về cơ chế để có các tổ chức đại diện mạnh và hiệu quả. Bởi theo ông Tuấn, số lượng các hiệp hội doanh nghiệp đang gia tăng song tính chuyên nghiệp, năng lực tài chính vẫn là vấn đề lớn, vai trò hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập và làm cầu nối giữa Nhà nước với các doanh nghiệp còn hạn chế.


Do đó, ông Tuấn đề xuất, Quốc hội và Chính phủ nên có các biện pháp nhằm tạo ra môi trường, cơ chế để các hiệp hội doanh nghiệp có không gian phát triển.

Cụ thể, sớm hoàn thiện pháp luật về Hội, chuyển giao dần các dịch vụ công trong các lĩnh vực hoạt động kinh doanh cho các hiệp hội doanh nghiệp và tăng cường hiệu quả thực thi các quy định về sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình hoạch định chính sách, pháp luật.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần thông tin, tư vấn cho doanh nghiệp trong các vấn đề liên quan tới cam kết hội nhập.

Hiện một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn tới tình trạng các doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng, nắm bắt được các cơ hội to lớn mà các cam kết thương mại quốc tế mang lại là do thiếu thông tin cụ thể, thiếu những hướng dẫn rõ ràng, thiếu các đầu mối giải thích cam kết.

Do đó, cần thiết phải có sự thay đổi về chất trong hoạt động hỗ trợ, cung cấp thông tin, tư vấn cho doanh nghiệp về các cam kết thương mại.

Cụ thể, Nhà nước cần hỗ trợ về nguồn lực cho các đầu mối cung cấp thông tin, tư vấn hội nhập; công khai minh bạch, nhanh chóng và kịp thời các nội dung cam kết FTA tới người dân, doanh nghiệp.

Đặt ra cơ chế phối hợp bắt buộc giữa các cơ quan có chuyên môn về các cam kết hội nhập với các đầu mối cung cấp thông tin, tư vấn cho doanh nghiệp. Nhà nước cần thiết lập các đầu mối có thẩm quyền trong việc hướng dẫn, giải thích nội dung các cam kết một cách chính thức cho các doanh nghiệp.

Theo ông Đặng Đức Thành, Chủ nhiệm Câu lạc bộ các nhà kinh tế (VEC), Ủy viên Ban chấp hành VCCI, cho rằng cần hình thành một đội ngũ doanh nghiệp đủ mạnh và đây sẽ là lực lượng chủ công xây dựng và phát triển kinh tế bền vững.

Việt Nam cần xây dựng đội ngũ doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN

Theo đó, Việt Nam cần phải xây dựng được đội ngũ khoảng 2 triệu doanh nghiệp. Để nhanh chóng đạt được mục tiêu này, vai trò của nhà nước là rất quan trọng.


Thứ nhất, Nhà nước cần hỗ trợ vốn, tín dụng cho các doanh nghiệp.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước cần điều chỉnh cơ cấu tín dụng - không phải bằng biện pháp hành chính mà sử dụng các công cụ điều hành chính sách tiền tệ theo hướng ưu tiên cho sản xuất kinh doanh, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao… giảm bớt tín dụng cho khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Thứ hai, Nhà nước cần xây dựng và hình thành một hệ thống chính sách kinh tế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo đó, các bộ, cơ quan, địa phương với nỗ lực cao nhất để hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đồng bộ, hiện đại theo hướng tuân thủ đầy đủ quy luật của thị trường.

Nhà nước cũng cần hình thành và đưa vào hoạt động các quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ về mặt hoàn thiện thể chế thông thoáng cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ “mở” thành lập hoạt động tại Việt Nam càng nhiều càng tốt.

Cuối cùng, Nhà nước cần đẩy mạnh cải cách hành chính, hình thành hoàn chỉnh hệ thống pháp luật bảo vệ doanh nghiệp Việt Nam yên tâm làm ăn chân chính.

Các hiệp định mở cửa thương mại thời gian qua và những FTA thế hệ mới sắp tới chắc chắn sẽ là một động lực mới, mang theo những cơ hội chưa từng có cho nền kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp Việt Nam.

Dù vậy, Việt Nam còn rất nhiều việc phải làm để những cơ hội đó không bị chuyển hóa thành thách thức mà thực sự trở thành hiện thực. Doanh nghiệp sẽ phải là những người đầu tiên cần thay đổi, cải thiện năng lực cạnh tranh sẽ là việc tiên quyết phải làm, nhưng Nhà nước cũng phải làm nhiều việc, để doanh nghiệp có thể vững chãi tiến lên trên con đường hội nhập sắp tới./.

Quốc Huy

BẢNG GIÁ VÀNG (BẢO TÍN MINH CHÂU)
VIDEO

Việc Nhật Bản đang thiếu hụt lao động làm tăng cơ hội cho Việt Nam mở rộng thị trường lao động. Xuất khẩu lao động Nhật Bản giúp nhiều người lao động có được môi trường làm việc tốt, thu nhập cao, tích lũy được một khoản vốn khi chấm dứt hợp đồng trở về nước, cải thiện cuộc sống, thoát nghèo.