Chống buôn lậu đường thủy: Bài 1 - Phối hợp liên ngành

Việt Nam có lợi thế về giao thông đường thủy song đó cũng tiềm ẩn những diễn biến phức tạp.

Việt Nam có đường bờ biển dài 3.260 km, trải rộng hơn 1 triệu km2, tiếp giáp với biên giới trên biển của nhiều nước trong khu vực và có nhiều tuyến hàng hải quốc tế đi qua.

Trong nội địa có hệ thống sông hồ, kênh, rạch dài 41.900 km với trên 100 cửa sông, nhiều hồ, đầm, phá, vịnh,...tạo lập mạng lưới giao thông đường thủy tại hầu hết các tỉnh, thành phố trên cả nước.

 Tận dụng được lợi thế trên, trong những năm gần đây hoạt động giao thông vận tải đường thủy ở nước ta có những bước phát triển vượt bậc và đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng của đất nước.

Theo thống kê của Bộ Giao thông vận tải, hàng năm vận tải thủy nội địa đóng góp gần 30% tổng lượng hàng hóa lưu thông trong cả nước, riêng tại đồng bằng sông Cửu Long, vận tải giao thông đường thủy đảm nhận tới trên 70% khối lượng hàng hóa lưu thông trong khu vực...

“Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển đó tình hỉnh trật tự, an toàn xã hội trên đường thủy nội địa đang có những diễn biến rất phức tạp, đặc biệt là tình hình các đối tượng lợi dụng các tuyến đường thủy để thực hiện hoạt động tội phạm buôn lậu”, Thiếu tướng Ngô Kiên, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về buôn lậu chia sẻ.

Các vịnh và các tuyến sông thuộc các tỉnh duyên hải Bắc bộ, ven biển miền Trung Trung bộ và Tây Nam bộ vẫn được xác định là địa bàn hoạt động mạnh của các đối tượng buôn lậu trên đường thủy. Những tuyến đường thủy trọng điểm mà các đối tượng thường xuyên hoạt động buôn lậu là tuyến ven biển từ Trung Quốc về Quảng Ninh, Hải Phòng và các tỉnh ven biển Trung bộ; tuyến Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương về Ninh Bình; tuyến Phú Thọ, Thái Nguyên về Hải Phòng, Quảng Ninh; tuyến ven biển từ các nước Nam Á về Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh, Kiên Giang; các tuyến sông từ Campuchia về thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây Nam bộ... Các đối tượng thường lợi dụng địa hình rộng lớn, phức tạp, khó kiểm soát của đường thủy để vận chuyển, cất giấu hàng buôn lậu.

Ông Ngô Thanh Tuấn, Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục Hải quan cho biết, theo quy định, có rất nhiều các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước thực hiện công tác phòng ngừa, ngăn chặn và điều tra, xử lý tội phạm buôn lậu trên tuyến giao thông đường thủy như lực lượng Cảnh sát biển, Cảnh sát kinh tế, Bộ đội biên phòng, Hải quan...

Trong đó, lực lượng kiểm soát Hải quan là lực lượng chuyên trách có thẩm quyền tiến hành các hoạt động để phòng ngừa, điều tra, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm buôn lậu trên phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại khu vực cửa khẩu biên giới đường thủ nội địa, cửa khẩu cảng biển, cảng thủy nội địa và các khu vực ngoài cửa khẩu đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phép xuất nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa xuất nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tài được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Công tác đấu tranh phòng chống gian lận thương mại nói chung và chống buôn lậu trên tuyến giao thông đường thủy nói riêng đã được chính quyền các cấp, lực lượng chức năng và nhân dân trên cả nước tích cực thực hiện và đã đạt được những kết quả quan trọng. Qua đó công tác đấu tranh, phát hiện, xử lý tội phạm buôn lậu trên đường thủy đã có những kết quả nhất định.

Từ đầu năm 2017 đến nay, các cơ quan chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý 88.564 vụ việc buôn lậu, buôn bán hàng cấm... (bằng 93,71% so với cùng kỳ năm 2016), nộp ngân sách nhà nước ' từ tiền xử phạt vi phạm hành chính, bán hàng tịch thu và công tác thanh tra, kiểm tra, truy thu thuế đạt 7.950 tỷ (tăng 40,44% so với cùng kỳ năm 2016), khởi tố 1.189 vụ với 1.372 đối tượng.

Cụ thể: Lực lượng Công an nhân dân đã phát hiện, bắt giữ 5.801 vụ việc thu nộp ngân sách nhà nước đạt 237 tỷ 509 triệu đồng; khởi tố hình sự 423 vụ với 552 bị can. Lực lượng Bộ đội Biên phòng phát hiện, xử lý 2.012 vụ việc vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước 86 tỷ 700 triệu đồng; khởi tố 694 vụ với 820 đối tượng.

Lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, xử lý 114 vụ vi phạm; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính và giá trị hàng hóa thu giữ 110 tỷ đồng; khởi tố 52 vụ với 97 đối tượng.

Lực lượng Hải quan thông qua hoạt động chống buôn lậu, thanh tra, kiểm tra đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 11.249 vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 1.069 tỷ 213 triệu đồng; khởi tố 20 vụ, chuyên cơ quan chức năng đề nghị khởi tố 38 vụ. Các lực lượng chức năng khác phát hiện, xử lý 46.135 vụ việc vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước 251 tỷ 400 triệu đồng.

Trong đó, có một số vụ điển hình có tính chất phức tạp như: Ngày 09/11/2016, Cục C74 đã phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục Hải quan tiến hành kiểm tra 84 Container xuất khẩu của Công ty TNHH Gia Long tại cảng Cát Lái, TP. Hồ Chí Minh, khai báo Hải quan là xỉ than nhỏ (xỉ cát) từ công nghiệp luyện sắt hoặc thép nhưng thực chất là xuất khẩu trái phép quặng titan, trọng lượng ước tính khoảng 2.000 tấn.

 Ngày12/5/2017, C74 đã phối hợp với Hải đội 3 Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng Cục Hải quan phát hiện tàu Thanh Chậu 09 tại vùng biển Trà Vinh có dấu hiệu vận chuyển hàng hóa không có hóa đơn chứng từ hợp pháp.

Tại thời điểm kiểm tra, thuyền trưởng và các thuyền viên trên tàu khai nhận trên tàu có vận chuyển 600 m3 dầu DO và không xuất trình được bất kỳ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô hàng. Tổ công tác đã tiến hành niêm phong toàn bộ hàng hóa trên tàu Thanh Châu 09 để tiếp tục đấu tranh làm rõ.