Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 (Phần 2)

(5) Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được cải thiện. Các chính sách xã hội, chế độ đối với thương binh, liệt sĩ, người có công và thân nhân đượcnâng lên, đồng thờimở rộng về diện bao phủ và hướng mạnh về cơ sở [36]. Trợ cấp, phụ cấp đối với người có công và đối tượng bảo trợ xã hội tăng 8% [37]. Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai quyết liệt và đạt nhiều kết quả [38]. Nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được thúc đẩy mạnh mẽ [39]; thu nhập người lao động tăng [40], từ 01/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%. Tập trung triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam [41]. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa có nhiều kết quả tích cực [42]; nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tổ chức thành công [43]; công nghiệp văn hóa tiếp tục phát triển. Tập trung triển khai Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch [44], chỉ số phát triển du lịch và lữ hành của Việt Nam tăng 07 bậc so với năm 2024.

(6) Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực [45], bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW và 72-NQ/TW của Bộ Chính trị [46].Chỉ đạo triển khai mạnh mẽ các giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông; sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục đào tạo các cấp gắn với bảo đảm chất lượng dạy và học [47]; từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ; rà soát, hoàn thiện nội dung sách giáo khoa. Chất lượng các cấp học được nâng lên; triển khai chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực ưu tiên [48]; sử dụng thống nhất 01 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung và phấn đấu miễn phí từ năm học 2028-2029; quyết liệt xây dựng, hoàn thiện và đưa vào sử dụng 108 trường phổ thông nội trú liên cấp; tiếp tục miễn, giảm học phí. Việt Nam đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic quốc tế [49]. Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân bước đầu chuyển từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; năm 2026 có khoảng 97% người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, 88,2% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử. Y tế cơ sở, y tế dự phòng được củng cố. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế năm 2026 ước đạt 95,5%. Đưa Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình vào hoạt động.

(7) Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu. Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia phù hợp với không gian phát triển mới; đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai [50]. Quản lý, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản được tăng cường; chú trọng quản lý chặt chẽ khoáng sản chiến lược. Tăng cường năng lực phân tích, dự báo, chủ động ứng phó, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai. Thiệt hại do thiên tai giảm mạnh cả về người và tài sản; 10 tháng năm 2026, thiệt hại về tài sản là 3.498 tỷ đồng, giảm khoảng 92%, số người chết và mất tích là 68, giảm gần 70% so với cùng kỳ.

(8) Quốc phòng, an ninh được củng cố, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển; đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện. Công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược được tăng cường, xử lý linh hoạt, hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Ưu tiên nguồn lực hiện đại hóa lực lượng vũ trang, phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh lưỡng dụng [51]. Nghiên cứu, chế tạo thành công các trang thiết bị,vũ khí, khí tài hiện đại. Đẩy mạnh thực hiện đầu tư các dự án lưỡng dụng. Các Nghị quyết của Trung ương về bảo đảm an ninh quốc gia và xây dựng xã hội kỷ cương được triển khai đồng bộ. Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo [52]. Tăng cường đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vi phạm xuất xứ, sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm, tội phạm ma túy, công nghệ cao...

Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh; duy trì, củng cố môi trường hòa bình, ổn định, tạo nền tảng cho phát triển đất nước [53]; trong 9 tháng đã nâng cấp quan hệ với 07 đối tác. Đối ngoại cấp cao được triển khai chủ động, liên tục, góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác, huy động nguồn lực, mở rộng thị trường [54]. Chủ động ứng phó linh hoạt các vấn đề phát sinh trong khu vực và thế giới. Tích cực đàm phán hiệp định thương mại với các đối tác. Vai trò của Việt Nam tại ASEAN và các cơ chế đa phương tiếp tục được nâng cao.

II. HẠN CHẾ, BẤT CẬP VÀ KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC

Bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài. Do nhu cầu vốn đầu tư lớn và sức ép lạm phát nên mặt bằnglãi suất huy động và cho vay còn cao. Huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững.Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phục vụ cho tăng năng suất, năng lực quản trị, đổi mới mô hình phát triển cần phải được tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ. Còn một số hạn chế, tồn tại trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, điện, thậm chí là tiêu cực, sai phạm [55]. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn; tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều; ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông, cháy nổ… chưa được xử lý triệt để; thiên tai, thời tiết cực đoan khó lường; an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao, ma túy... còn phức tạp.

III. NGUYÊN NHÂN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Trong Báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội đã thể hiện đầy đủ nguyên nhân và 05 bài học kinh nghiệm, trong đó nhấn mạnh các bài học: Bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, đoàn kết, thống nhất, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; nắm chắc tình hình, nâng cao năng lực dự báo; phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời; chuyển mạnh từ chủ trương sang thực thi, xác định đúng thứ tự ưu tiên, có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường kiểm tra, giám sát, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Đánh giá tổng quát, KTXH năm 2026 đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, từng bước hình thành và củng cố những nền tảng quan trọng cho phát triển đất nước, nổi bật là: (1) Thể chế và quản trị quốc gia theo hướng kiến tạo phát triển; (2) Tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; các động lực tăng trưởng ngày càng được thúc đẩy, các nguồn lực được khơi thông; phân bổ, sử dụng nguồn lực gắn với hiệu quả KTXH; điều hành hiệu quả giá cả các mặt hàng thiết yếu, đầu vào của nền kinh tế, góp phần kiểm soát lạm phát; (3) Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao có bước phát triển mới; (4) Văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục được quan tâm, ưu tiên nguồn lực phát triển; an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống Nhân dân được nâng lên; (5) Quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục được củng cố, tăng cường, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế đất nước. Những kết quả này góp phần tạo đà, tạo thế, tạo lực để tăng tốc, bứt phá, phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, giải pháp, mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

IV. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHỮNG THÁNG CUỐI NĂM 2026

Phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, trong đó tập trung: (1) Điều hành hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; có giải pháp quyết liệt, hiệu quả giảm lãi suất cho vay;bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; thúc đẩy thị trường trong nước thông qua các biện pháp kích cầu, khai thác hiệu quả mùa tiêu dùng, du lịch cuối năm gắn với kiểm soát, bình ổn giá; đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu; (2) Các địa phương phải phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao nhất, đặc biệt là các cực tăng trưởng lớn [56]; (3) Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công; thúc đẩy đầu tư tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài, tháo gỡ các dự án tồn đọng [57]; (4) Đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giải ngân hiệu quả nguồn vốn được giao; hoàn thành “100 ngày cao điểm” xử lý các điểm nghẽn để triển khai hiệu quả Cổng Dịch vụ công quốc gia, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả điều hành của các cấp chính quyền; (5) Chú trọng phát triển văn hóa, nâng cao đời sống nhân dân [58]; tập trung chăm lo cho người có công, đối tượng chính sách, nhất là trong dịp Lễ, Tết; triển khai quyết liệt Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm; (6) Đẩy nhanh việc thực hiện các nhiệm vụ đột phá để nâng cao chất lượng dạy và học;bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú; khẩn trương sửa đổi, bổ sung các quy định về thuốc, thiết bị y tế; giảm chi phí, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân; (7) Củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế. (còn tiếp)

--------------

[36] Trong 9 tháng, các chương trình tín dụng chính sách đã hỗ trợ vốn vay cho gần 1,54 triệu đối tượng. Tăng các chế độ quà đối với thương binh, liệt sĩ, người có công; hỗ trợ xây dựng mới, sửa chữa nhà ở cho con đẻ người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tổng số 3.408 căn (gồm 1.912 căn xây mới và 1.496 căn sửa chữa); đã hoàn thành, đưa vào sử dụng 1.904 căn (gồm 945 căn xây mới và 959 căn sửa chữa).

[37] Tổng kinh phí tăng thêm dự kiến trên 04 nghìn tỷ đồng/năm. Một số nhóm được điều chỉnh cao hơn(như con đẻ liệt sĩ dưới 18 tuổi, mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh nặng tỷ lệ thương tật trên 81%...)và bổ sung thêm đối tượng yếu thế được hưởng trợ cấp theo các Nghị quyết của Trung ương.

[38] Đến 12/10/2026 tìm kiếm, quy tập được 3.551 hài cốt liệt sĩ, đạt 50,73% mục tiêu; hoàn thành lấy mẫu đối với hơn 211.300 hài cốt liệt sĩ, đạt gần 99,41% kế hoạch; tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản gần 120 nghìn mẫu hài cốt liệt sĩ; thực hiện thu nhận 265.761 mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, đạt 106,3% kế hoạch, hoàn thành phân tích ADN đối với 100 nghìn mẫu và cập nhật vào cơ sở dữ liệu khoảng 80 nghìn kết quả phân tích.

[39] Cả nước hiện triển khai 907 dự án nhà ở xã hội, quy mô gần 858,5 nghìn căn, tổng mức đầu tư gần 793 nghìn tỷ đồng, trong đó hoàn thành 301 dự án, quy mô 201,5 nghìn căn, tổng mức đầu tư trên 186 nghìn tỷ đồng; trong thời gian 4 tháng đã khởi công 22 dự án nhà ở cho thuê với trên 33,4 nghìn căn hộ.

[40] Thu nhập bình quân đạt 9,06 triệu đồng, tăng gần 9,4%.

[41] Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 30/NQ-CP ngày 24/02/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 875/QĐ-TTg ngày 15/5/2026 về Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

[42] Ghi danh thêm 12 di sản văn hóa phi vật thể, đưa tổng số lên 735 di sản; Chương trình số hóa di sản và mô hình “Mỗi di sản - Một câu chuyện - Một sản phẩm số” được tích cực triển khai.

[43] Như: các hoạt động văn hóa, nghệ thuật nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ;Kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc; Festival Huế, Lễ hội Làng Sen, Lễ hội vì Hòa bình…

[44] Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 263/NQ-CP ngày 07/9/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

[45] Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ năm 2026 ước đạt 30%, vượt mục tiêu (29,5%).

[46] Đối với các nhiệm vụ được giao năm 2026: Tập trung triển khai và hoàn thành 32/33 nhiệm vụ theo Nghị quyết 71-NQ/TW; 12/21 nhiệm vụ theo Nghị quyết 72-NQ/TW.

[47] Sắp xếp theo quy mô dân số, phân bố dân cư.Đối với trường học, đã giảm 12,1 nghìn đầu mối (50,6%) và hơn 49 nghìn cán bộ, nhân viên (50%). Đồng thời, tình trạng thiếu giáo viên cục bộ từng bước được khắc phục gắn với việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục công lập.

[48] Cơ cấu đào tạo chuyển dịch tích cực theo hướng ưu tiên các ngành STEM và công nghệ chiến lược. Tổng số sinh viên đang theo học các ngành STEM chiếm 29,6% quy mô đào tạo toàn hệ thống, bao gồm 08 lĩnh vực: Khoa học sự sống, Khoa học tự nhiên, Toán và thống kê, Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật, Sản xuất và chế biến, Kiến trúc và xây dựng.

[49] Giành 04 Huy chương vàng tại Olympic Vật lý quốc tế; 06 Huy chương Vàng và 04 Huy chương Bạc tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế; 04 Huy chương tại Olympic Hóa học quốc tế.... Đội tuyển toán quốc gia đứng thứ 5 trong kỳ thi Olympic Toán quốc tế, tăng 04 bậc so với năm 2025.

[50] Tỷ lệ dữ liệu thửa đất được đồng bộ từ địa phương về Trung ương đạt 73% tổng số thửa đất.

[51] Đồng thời, xây dựng củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân; phòng thủ quân khu, khu vực phòng thủ vững chắc.

[52] Điều động trên 55.733 lượt Bộ đội, Dân quân tự vệ và 3.394 lượt phương tiện tham gia tìm kiếm, cứu nạn 1.442 vụ, cứu 1.156 người, 141 phương tiện, hỗ trợ di dời 786 hộ/3.082 nhân khẩu đến nơi an toàn; thông báo, hướng dẫn 165.449 phương tiện/706.645 người chủ động phòng tránh thiên tai. Kịp thời cử lực lượng, phương tiện tham gia tìm kiếm, cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo tại Venezuela sau động đất, được nước sở tại và cộng đồng quốc tế ghi nhận.

[53] Hoạt động đối ngoại gắn kết ngày càng chặt chẽ với phát triển kinh tế, thu hút nguồn lực, KHCN.

[54] Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan, Philippines, Nga, Pháp, Ấn Độ, Srilanka, Úc, New Zealand, Canana; tham dự Hội nghị Hòa bình Gaza và làm việc tại Mỹ; tham dự Diễn đàn Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore. Thủ tướng Chính phủ thăm Lào, Campuchia; tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 và làm việc tại Philippines; tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga và làm việc tại Nga; tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc tại Ấn Độ. Chủ tịch Quốc hội thăm Thổ Nhĩ Kỳ, Italia, Hàn Quốc, Mông Cổ, Trung Quốc; tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới. Đồng chí Thường trực Ban Bí thư thăm Lào, Campuchia, Singapore.

[55] Còn xảy ra tiêu cực, vi phạm pháp luật trong kỳ thi trung học phổ thông; kinh doanh thuốc, thiết bị y tế; thực hiện cấp mã số, kiểm định sản phẩm nông nghiệp; một số dự án xây dựng như sân bay Long Thành, truyền tải điện.

[56] Như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đồng Nai...

[57] Các doanh nghiệp nhà nước phấn đấu hoàn thành kế hoạch đầu tư, sản xuất kinh doanh.

[58] Trong đó, tập trung chuẩn bị tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

>>>Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 (Phần 3 - hết)