Lai Châu: Lúa mất mùa vì gieo cấy sai khung thời vụ

Theo ông Hà Văn Um, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu, hơn 300 ha lúa tại xã Noong Hẻo, một xã vùng thấp cũng là vựa lúa lớn của huyện biên giới Sìn Hồ Châu mất mùa do bà con gieo cấy sai khung thời vụ của Sở Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Lai Châu: Lúa mất mùa vì gieo cấy sai khung thời vụ. Ảnh minh họa: Nam Thái/TTXVN

Sở đã có khung lịch thời vụ rõ ràng, chỉ đạo các huyện hướng dẫn người dân gieo mạ, cấy đúng lịch thời vụ. Nhưng bà con xã Noong Hẻo gieo cấy trước khung thời vụ của tỉnh hơn 1 tháng với diện tích hơn 300 ha lúa Đông Xuân. Vì vậy, khi lúa trổ đòng gặp thời tiết bất lợi dẫn đến mất mùa.

Trong tổng số 390 ha lúa thì đã có gần 100 ha bị mất trắng, trên 200 ha năng suất giảm 60 - 70% so với mọi năm. Điều này mang đến tâm lý lo lắng cho bà con dân tộc thiểu số nơi đây, khi mà tháng giáp hạt đang cận kề.

Cả cánh đồng Noong Hẻo, xã Noong Hẻo, huyện Sìn Hồ, lúa cháy trắng đồng; những bông lúa lép hạt, dựng đứng.

Người dân chỉ còn vớt vát, gặt hái những đám ruộng còn ít bông lúa có hạt chắc. Một số diện tích lúa không thể thu hoạch, người dân cắt cho gia súc ăn. Diện tích mất trắng và kém năng suất chủ yếu là giống lúa Hương thơm số 1, Bắc thơm số 7, PC6, Nếp 97, 98.

Anh Lù Văn Hoan, bản Noong Hẻo 3, xã Noong Hẻo, huyện Sìn Hồ cho biết: "Nhà tôi trồng 3.000m2 lúa Nếp và Hương thơm số 1. Ban đầu thì lúa lên tốt lắm nhưng không biết vì sao sau này hạt lại bị lép; năng suất lúa bị mất khoảng 70 - 80%.

Đến giờ thì lúa không được gặt, để cho trâu bò ăn hết. Hầu hết những bản xung quanh, một số chỗ cũng được gặt một tý, còn lại đều bị hiện tượng như nhà tôi".

Được biết, thời điểm lúa phân hóa mầm hoa, trổ bông, phơi màu trùng vào đợt không khí lạnh tăng cường khiến nền nhiệt độ xuống thấp, trung bình từ 14 – 180C và kéo dài nhiều ngày đã ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn của cây lúa, dẫn đến tình trạng mất mùa.

Tại thời điểm phơi màu của trà chính vụ, trên 200 ha bị ảnh hưởng của gió lốc vào các ngày 17/3 và 21/3 và đây chính là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng lép hạt.

Nhận định về nguyên nhân, bà Trần Thị Hiền, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Sìn Hồ cho biết là do thời tiết và do người dân gieo cấy quá sớm, sai lịch thời vụ gây mất mùa. Tuy nhiên, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Sìn Hồ đã không đưa ra được giải pháp để người dân xã Noong Hẻo gieo cấy đúng thời vụ.

Ông Lò Văn Chựa, Bí thư Đảng ủy xã Noong Hẻo, huyện Sìn Hồ, Lai Châu cho hay, do phong tục tập quán của người dân vùng này thường gieo cấy sớm để ăn tết cổ truyền, vì thế sớm hơn so với khung lịch thời vụ của tỉnh.

Mặt khác cũng do bà con có tâm lý lo sợ, gieo cấy muộn hay bị mưa đá, gió lốc làm ảnh hưởng đến năng suất lúa. Năm nay, thời tiết khắc nghiệt hơn so với mọi năm. Thời tiết lạnh, gió lốc đúng vào thời điểm lúa trổ bông đã gây mất mùa.

Chính quyền xã đang rất lo điều này sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực của địa phương. Ông Chựa mong cấp trên hỗ trợ hoặc có chính sách nào hợp lý để hỗ trợ người dân trong năm giáp hạt này.

Vào các năm 2010 – 2012, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thực hiện các mô hình cấy lúa đúng khung thời vụ tại địa bàn xã Noong Hẻo để bà con nhân dân học tập làm theo.

Nhưng khi chương trình kết thúc, Phòng Nông nghiệp huyện Sìn Hồ và chính quyền huyện, xã đã vào cuộc chưa quyết liệt để chỉ đạo người dân. Vì thế, người dân lại quay lại với phong tục gieo cấy cũ, dẫn tới năng suất lúa của huyện Sìn Hồ lúc nào cũng đứng "đội bảng" của toàn tỉnh.

Ông Hà Văn Um, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Lai Châu cho biết, cơ quan chuyên môn, chính quyền huyện Sìn Hồ đã chưa vào cuộc quyết liệt trong việc chỉ đạo bà con gieo cấy đúng khung thời vụ.

Tại các cuộc họp, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu đã yêu cầu huyện Sìn Hồ chỉ đạo bà con gieo cấy đúng khung thời vụ để đảm bảo năng suất lúa, tránh mất mùa, nhưng vẫn chưa được thực hiện./.