Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt phải có tính vượt trội

Sáng 3/11, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Hội thảo chính sách phát triển kinh tế xã hội tại đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt nhằm tiếp tục lấy ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Trung cho biết, hiện nay, vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về nguyên tắc, luật hóa chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội về xây dựng và phát triển đặc khu kinh tế. Tại Nghị quyết số 11-NQ/TW đã xác định xây dựng một số đơn vị hành chính- kinh tế đặc biệt với thể chế vượt trội để tạo cực tăng trưởng và thử nghiệm đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy thuộc hệ thống chính trị.

“Theo đó, Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt phải có tính vượt trội, không chỉ so với lĩnh vực khác trong nước mà vượt trội so với quốc tế, có khả năng cạnh tranh và đột phá. Sự vượt trội, cởi mở, thông thoáng nhưng đi vào cụ thể không đơn giản vì chính quyền như thế nào là vượt trội so với trong nước, và chính sách như thế nào là có khả năng cạnh tranh quốc tế…”, Thứ trưởng Trung nhấn mạnh.

Ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Quản lý các Khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt bao gồm 6 chương với 104 điều. Và một trong những chính sách phát triển kinh tế xã hội được đề xuất tại dự thảo Luật lần này.

Đó là, chính sách và thủ tục đầu tư kinh doanh; chính sách về tiếp cận đất đai, thế chấp tài sản trên đất và sỡ hữu nhà ở; chính sách đầu tư xây dựng và thực hiện các chính sách đặc thù; chính sách ưu đãi đầu tư về thuế, tiền thuê đất; chính sách phát triển các ngành dịch vụ, du lịch; thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao…

Vụ trưởng Trần Duy Đông chỉ ra, đối với chính sách và thủ tục đầu tư kinh doanh. Dự thảo Luật sẽ thu hẹp ngành, nghề có điều kiện (từ 243 xuống còn 108 ngành, nghề); gỡ bỏ những hạn chế, phân biệt đối xử đối với nhà đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề ưu tiên phát triển của đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt;

Thủ tục đầu tư kinh doanh, thủ tục có liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường, xuất nhập khẩu, hải quan, lao động… được giải quyết đơn giản, nhanh gọn, tại chỗ tại Trung tâm hành chính công, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư...

Đối với chính sách về tiếp cận đất đai ,thế chấp tài sản trên đất và sở hữu nhà ở, dự thảo Luật cũng đề xuất cho phép thời hạn sử dụng đất tối đa là 99 năm đối với các dự án đầu tư khu hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, nghiên cứu và phát triển y tế, giáo dục, dự án đầu tư thuộc ngành nghề ưu tiên phát triển của các đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt và dự án đầu tư của nhà đầu tư chiến lược....

Chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng Luật đặc khu kinh tế, chuyên gia Marcin Milosz, nhóm tư vấn công ty TNHH Tư vấn Boston đánh giá, Việt Nam có cơ hội lớn để xây dựng Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, và Việt Nam sẽ có một đặc khu kinh tế tốt hơn một số nước ở khu vực Đông Nam Á. Vì Việt Nam là nước đi sau nên sẽ có nhiều lợi thế.

“Qua nghiên cứu ở những đặc khu trong khu vực như: Ấn Độ, Malaysia, đối với xây dựng đặc khu ở Việt Nam cần tập trung xây dựng chiến lược và cơ sở hạ tầng cho phù hợp, cần có khung khổ thể chế rõ ràng; đặc biệt, khung khổ pháp lý cần thông thoáng để hỗ trợ cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển; đồng thời, thực hiện chính sách một cửa hiệu quả và quảng bá hình ảnh các đặc khu để thu hút hấp dẫn nhà đầu tư chiến lược nhiều hơn”, chuyên gia Marcin Milosz nhấn mạnh.

Chuyên gia Patrick Tay, Phó Tổng giám đốc Phụ trách tư vấn chính sách kinh tế cho rằng, để hình thành những đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, Việt Nam cần xây dựng khung khổ pháp lý cũng như chất lượng của định thế, thể chế là nền tảng để có đặc khu siêu hạng.

“Trong bối cảnh hiện nay tại khu vực, khi xây dựng dự thảo Luật, Việt Nam cần quan tâm làm sao thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa trong đổi mới sáng tạo; quan tâm hơn nữa để tránh xu hướng hình sự hóa, vì như vậy sẽ làm kém hấp dẫn đối với những đặc khu khác. Tóm lại, cần đảm bảo chính sách để quản lý nhưng không hình sự hóa, giảm tính quan liêu, tăng tính minh bạch tại các đặc khu”, chuyên gia Patrick Tay cho biết.

Các chính sách ưu đãi cho phát triển kinh tế xã hội trong dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt mới đạt được ở mức cơ bản chưa mang tính đột phá.

“Đề xuất đối với thủ tục hành chính, chúng ta cần mạnh dạn đưa ra thủ tục hành chính điện tử một cửa nhằm tạo ra những bước vượt lên đáng kể so với thủ tục hành chính hiện nay. Còn đối với chính sách đất đai, chúng ta sẽ tiếp cận như thế nào tại các đặc khu này. Theo tôi, chúng ta cần tiếp cận theo hướng thị trường sẽ phù hợp với thông lê quốc tế hơn”, GS. Đặng Hùng Võ nhấn mạnh./.