Khoảng 0,3% trường hợp nghỉ việc theo Nghị định 178 thuộc diện kiến nghị của Kiểm toán

Chiều 11/9, tại Họp báo cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí, Bộ Nội vụ đã thông tin về việc rà soát các trường hợp đã được quyết định cho nghỉ việc và hưởng chính sách theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67/2025/NĐ-CP.

Ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ) cho biết, qua theo dõi và tổng hợp sơ bộ số liệu của Kiểm toán Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện tương đối tốt, giải quyết kịp thời chế độ, chính sách cho những người chịu sự tác động của cuộc cách mạng sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.

Sau quá trình triển khai, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm tra, kiểm toán việc chi trả ngân sách đối với các đối tượng được giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định 178 và Nghị định 67. Theo đề nghị của Kiểm toán Nhà nước tại Báo cáo 1212/BC-KTNN về kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản 8183/VPCP-TCCV truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương rà soát tổng thể để xác định rõ những vấn đề được Kiểm toán Nhà nước nêu, khắc phục những thiếu sót, xử lý vi phạm. Đồng thời, rà soát, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện các quy trình xem xét, giải quyết chính sách.

Theo ông Vũ Hải Nam, việc xem xét, giải quyết chính sách đối với các đối tượng theo Nghị định 178 và Nghị định 67 được Chính phủ phân cấp triệt để cho các cơ quan, bộ, ngành và địa phương chịu trách nhiệm. Theo đó, các cơ quan, đơn vị phải xác định đúng đối tượng, thực hiện đầy đủ, đúng quy trình theo quy định; trên cơ sở xác định đúng đối tượng, phải tính toán và giải quyết chi trả kịp thời.

Căn cứ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã kịp thời có Văn bản số 9624/BNV-TCBC đề nghị các bộ, ngành, địa phương sau khi rà soát khẩn trương gửi kết quả về Bộ Nội vụ; làm rõ các nội dung, trong đó báo cáo, giải trình cụ thể đối với những trường hợp được Kiểm toán Nhà nước kiến nghị, gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 15/9. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.

Ông cho hay, số trường hợp thuộc diện kiến nghị của Kiểm toán không lớn, chiếm chưa đến 1% tổng số trường hợp được thực hiện chính sách. Tính toán của Bộ Nội vụ cho thấy, tỷ lệ này vào khoảng 0,3%.

Các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước chủ yếu liên quan đến khâu tổ chức thực hiện. Vì vậy, những trường hợp cụ thể cần được đánh giá, xem xét đầy đủ trên cơ sở báo cáo giải trình của từng bộ, ngành, địa phương.

Các chính sách phục vụ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy được ban hành kịp thời và được triển khai khẩn trương. Nghị định 178 được ban hành ngày 31/12/2024, sau đó được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 67 ngày 15/3/2025. Các địa phương tập trung triển khai chính sách từ thời điểm thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy. Sau ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương mới đi vào hoạt động, các địa phương tiếp tục giải quyết chế độ, chính sách cho những người thuộc phạm vi áp dụng của Nghị định 178 và các nhóm khác chuyển từ mô hình chính quyền địa phương cũ sang tổ chức bộ máy mới. Việc giải quyết chính sách phải được hoàn thành trước ngày 1/9/2025 theo kết luận của Bộ Chính trị.

Trong bối cảnh chính sách được triển khai trên phạm vi rộng và trong thời gian ngắn, ông Nam cho rằng quá trình thực hiện tại một số bộ, ngành, địa phương khó tránh khỏi cách hiểu hoặc cách làm chưa thực sự thống nhất.

Về hướng xử lý, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ) cho hay, các bộ, ngành, địa phương khi đã xác định đúng các trường hợp có sai phạm thì phải chủ động khắc phục, xử lý kịp thời, thu hồi lại ngân sách. Việc có tiếp tục sử dụng những người này hay không thuộc trách nhiệm của các đơn vị, địa phương, căn cứ vào nhu cầu sử dụng, vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế. Nếu họ có nguyện vọng tiếp tục làm việc trong nhà nước thì các cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm quan tâm xem xét, giải quyết, bố trí theo thẩm quyền.

Ông Nam khẳng định, sau khi nhận được báo cáo giải trình của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp đầy đủ từng nội dung, báo cáo Chính phủ và Trung ương để xem xét, xử lý. Chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định 178 là chính sách rất nhân văn, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước, góp phần tạo nên sự ổn định tư tưởng và thống nhất hành động trong cả hệ thống chính trị để thực hiện mục tiêu tinh gọn bộ máy, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Làm rõ thêm, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho biết, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị định 178 là một cuộc cách mạng chưa từng có tiền lệ, được thực hiện rất triệt để. Chúng ta sắp xếp lại tổ chức bộ máy, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và thay đổi phương thức quản trị quốc gia.

“Bất cứ cuộc sắp xếp, cách mạng nào cũng liên quan đến yếu tố con người. Việc giảm đầu mối dẫn đến một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức, người lao động phải ra khỏi bộ máy để bảo đảm mục tiêu tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, giảm khâu trung gian. Việc thực hiện chế độ, chính sách theo Nghị định 178 là yêu cầu của nhiệm vụ, đồng thời thể hiện trách nhiệm, tính nhân văn của Đảng, Nhà nước đối với những cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc diện sắp xếp”, theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng.

Ông cho rằng, đây là một cuộc cách mạng lớn, chưa có tiền lệ, được thực hiện quyết liệt trong thời gian rất ngắn, với yêu cầu cao, căn cơ; vì vậy, trong quá trình thực thi, từ cách làm, nhận thức đến vận hành, khó có thể tránh khỏi những vấn đề phát sinh. Mục tiêu của Nghị định 178 không phải là giảm con người, giảm số lượng, mà là nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực thi, bảo đảm nhiệm vụ, yêu cầu mới trong tình hình mới. Do vậy, quy trình, đối tượng, mức hưởng và các quy định liên quan được quy định rất chặt chẽ trong Nghị định 178 và Nghị định 67. Tuy nhiên, do quá trình vận hành có phạm vi rộng và phức tạp, việc tổ chức thực hiện có nơi, có lúc, có chỗ thực hiện chưa đúng, chưa đầy đủ, dẫn đến những sai sót như Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra.

Ngay sau khi có kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã có văn bản yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát. Bộ Nội vụ đang tiếp tục tổng hợp ý kiến của các cơ quan, đơn vị, địa phương để xây dựng báo cáo tổng thể. Theo yêu cầu tại văn bản của Bộ Nội vụ, các bộ, ngành, địa phương phải rà soát, khắc phục, xử lý những vấn đề thuộc trách nhiệm và thẩm quyền đã được xác định rõ. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xin chủ trương xử lý.

“Tinh thần chung là phải xử lý nghiêm sau rà soát, không để thất thoát ngân sách, tài sản nhà nước, đồng thời bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, đủ năng lực, nhân lực để thực hiện những nhiệm vụ lớn hơn, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống hành chính”, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho biết.

Theo kết quả kiểm toán được công bố vào cuối tháng 7/2026, Kiểm toán Nhà nước phát hiện một số trường hợp được cho nghỉ việc và hưởng chế độ theo Nghị định 178 chưa phù hợp với quy định. Trong đó, có trường hợp công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp, nhưng số lượng công chức lãnh đạo, quản lý không cao hơn so với quy định. Một số trường hợp được phê duyệt nghỉ theo chế độ chưa phù hợp quy định do còn trên 5 năm công tác trong khi số biên chế của đơn vị chưa được bảo đảm hoặc không vượt khung biên chế quy định…

Thống kê cho thấy, cả nước có 146.839 người đã có quyết định nghỉ việc theo Nghị định 178, trong đó ở Trung ương là 47.913 người và ở địa phương là 98.926 người. Theo số liệu của Kho bạc Nhà nước, đến cuối năm 2025, đã chi trả 163.482 tỷ đồng cho hơn 117 nghìn người thuộc diện nghỉ theo chế độ Nghị định 178.