Sân bay Long Thành chuẩn bị vận hành với hành trình không giấy tờ​

Theo đó, sân bay Long Thành được xây dựng theo mô hình “Sân bay xanh & thông minh”, ứng dụng công nghệ làm thủ tục sinh trắc học (biometrics - nhận diện khuôn mặt), hệ thống xử lý hành lý tự động tốc độ cao (BHS), cùng tháp điều hành không lưu thông minh; trong đó, mô hình “hành trình không giấy tờ” sẽ được áp dụng toàn diện, đồng bộ hóa với hệ thống định danh điện tử VNeID và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Hành trình này có 3 điểm chạm tự động, hành khách được xác thực danh tính qua máy đọc Căn cước công dân gắn chip và camera nhận diện khuôn mặt xuyên suốt 3 chốt chặn cốt lõi: Quầy làm thủ tục (check-in), khu vực kiểm soát an ninh và cổng lên máy bay (boarding).

Hệ thống cổng tự động (auto-gate) trong nhà ga được trang bị 12 làn kiểm soát an ninh tự động hoàn toàn bằng sinh trắc học. Quy trình quét khuôn mặt (hoặc mống mắt) để đối chiếu dữ liệu diễn ra chỉ trong vài giây, loại bỏ hoàn toàn thao tác xuất trình vé và giấy tờ thủ công nhiều lần.

Nhà ga hành khách sân bay Long Thành có hệ thống xử lý hành lý tự động tốc độ cao (BHS), quy mô lớn với tổng chiều dài băng chuyền khoảng 24 km, được thiết kế để kết nối trực tiếp với hạ tầng nhà ga thông minh. Hệ thống này áp dụng công nghệ khay tiên tiến, độc lập (ICS - Independent Carrier System), khác biệt với các băng tải truyền thống. Theo đó, mỗi kiện hành lý được đặt trên một khay hoạt động độc lập và có gắn chip theo dõi. Công nghệ này cho phép di chuyển hành lý ở tốc độ rất cao, định tuyến chính xác tuyệt đối, triệt tiêu ma sát và hạn chế tối đa tình trạng kẹt rách hoặc thất lạc.

Sân bay Long Thành còn có máy soi chiếu 3D (CT Scanners). Hệ thống tích hợp 28 máy soi chiếu công nghệ CT thế hệ mới cùng 28 bộ phân loại. Máy quét CT cung cấp hình ảnh 3D chi tiết lớp cắt bên trong hành lý, tự động phát hiện chất nổ hoặc vật cấm với tốc độ cao mà không yêu cầu hành khách tháo dỡ vật dụng ra khỏi va-li.

Hệ thống BHS kết hợp cùng sinh trắc học giúp hành khách ký gửi hành lý tự động (self-bag drop); hành khách tự thao tác cân, in dán thẻ và đẩy hành lý vào hệ thống mà không cần nhân viên hỗ trợ tại quầy.

Ngoài ra, sân bay Long Thành có tháp điều hành không lưu thông minh; tháp có thiết kế hình búp sen, cao 123 m (cao nhất Việt Nam). Đây được coi là “bộ não” điều hành toàn bộ hoạt động bay.

Về kiến trúc, nhà ga hành khách sân bay Long Thành có kiến trúc hình hoa sen – Quốc hoa của Việt Nam. Nhà ga gồm ga trung tâm và 3 cánh, thiết kế với hướng đi tách biệt. Công trình gồm 1 trệt, 3 tầng, chiều cao đỉnh mái hơn 45m, tổng diện tích sàn khoảng 376.000m2. Phần mái nhà ga chính được tạo hình theo những lớp cánh hoa sen đan xếp chồng lên nhau, xòe rộng. Hệ thống mái kính nhà ga thiết kế lấy ánh sáng rộng 10.000 m2.

Không gian nội thất nhà ga hành khách kết hợp giữa vẻ hiện đại và nét văn hóa bản địa với việc sử dụng vật liệu tre trang trí; có các mảng xanh tự nhiên, hồ nước nhân tạo và tiểu cảnh được bố trí đan xen, kết hợp cùng hệ thống trần nhôm phản quang lấy sáng. Sự kết hợp này mang đến một không gian mở, thoáng đãng.

Theo ACV, thiết kế nhà ga hành khách sân bay Long Thành không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của một trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế quy mô lớn mà còn là một tác phẩm kiến trúc biểu tượng, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Theo kế hoạch, cuối tháng 12 năm nay sân bay Long Thành sẽ đưa vào khai thác thương mại. Hiện các đơn vị đang tập trung nguồn lực, ưu tiên hoàn thiện các phần việc trọng yếu tại nhà ga hành khách; hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật; nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ; nhà để xe. Đồng thời chạy thử thiết bị, tổ chức thử nghiệm vận hành tổng thể (ORAT) nhằm kiểm tra mức độ sẵn sàng của các lực lượng, hệ thống, quy trình, đồng thời đánh giá rủi ro và xác nhận độ sẵn sàng của toàn bộ hệ thống, hạ tầng và nhân sự trước ngày đưa vào khai thác.

Về thủ tục pháp lý, ACV đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu khai thác sân bay Long Thành để trình cơ quan chức năng phê duyệt. Dự kiến trong tháng 10 và tháng 11/2026, các thủ tục quan trọng như giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không, giấy phép cung cấp dịch vụ, tài liệu khai thác sân bay, tài liệu khai thác nhà ga T1 và chương trình an ninh hàng không sẽ được Cục Hàng không Việt Nam cùng các cơ quan quản lý Nhà nước xem xét, phê duyệt, phục vụ mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác từ tháng 12/2026.

Theo ACV, sân bay Long Thành được xây dựng tại phường Long Thành, thành phố Đồng Nai với diện tích 5.000 ha. Dự án có tổng mức đầu tư khái toán hơn 16 tỷ USD, chia làm 3 giai đoạn; trong đó, giai đoạn 1 vốn đầu tư hơn 5,4 tỷ USD, công suất 25 triệu hành khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm. Khi hoàn thiện toàn bộ các giai đoạn, sân bay đạt công suất 100 triệu hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa/năm, hướng tới vị thế trung tâm trung chuyển hàng không hàng đầu Đông Nam Á.

Sân bay Long Thành kết nối trực tiếp với chuỗi đường cao tốc huyết mạch của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam như: Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây, Bến Lức – Long Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu, Phan Thiết – Dầu Giây. Quy hoạch đường sắt kết nối trực tiếp sân bay Long Thành với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, các tuyến metro nhanh từ Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai đến thẳng sân bay.

Theo quy hoạch, sân bay Long Thành định hướng mô hình “Thành phố sân bay” với khu vực xung quanh là đô thị; trung tâm thương mại, khu mua sắm miễn thuế (Duty-Free) quy mô lớn; hệ thống khách sạn 5 sao, trung tâm hội nghị – triển lãm quốc tế./.