Bão được đặt tên như thế nào?

Đằng sau mỗi cái tên là cả một hệ thống danh sách được chuẩn bị từ trước nhằm giúp việc theo dõi, cảnh báo và ứng phó với các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trở nên nhanh chóng, chính xác và dễ hiểu hơn.

Tên của các cơn bão không được đặt tùy hứng, càng không phải là những cái tên được lựa chọn khi một cơn bão bắt đầu hình thành. Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), tại Đại Tây Dương, các tên bão được xây dựng thành 6 danh sách và luân phiên sử dụng theo chu kỳ 6 năm. Danh sách năm 2026 bắt đầu bằng Arthur, tiếp đến là Bertha, Cristobal và Dolly. Vì vậy, nếu hệ thống thời tiết đang được theo dõi ngoài khơi châu Phi mạnh lên đủ mức, nó sẽ được đặt tên là Dolly.

Các tên trong danh sách được lựa chọn theo tiêu chí ngắn gọn, dễ phát âm và dễ nhận biết, đồng thời có sự cân bằng về giới tính cũng như ngôn ngữ, phù hợp với đặc điểm của khu vực Đại Tây Dương, Caribe và Vịnh Mexico. Việc sử dụng tên riêng giúp các cơ quan khí tượng, truyền thông và người dân tránh nhầm lẫn, đặc biệt khi nhiều hệ thống bão cùng xuất hiện và di chuyển theo những hướng khác nhau.

Một điểm đặc biệt là tên bão có thể bị “khai tử”. Nếu một cơn bão gây thương vong hoặc thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, tên của nó có thể được WMO loại khỏi danh sách vì lý do nhạy cảm. Tên mới sẽ được lựa chọn để thay thế. Đây là cách hệ thống đặt tên vừa bảo đảm tính liên tục, vừa tránh sử dụng lại những cái tên gắn với các thảm họa nghiêm trọng.

Chính vì vậy, việc cơn bão Đại Tây Dương tiếp theo có thể mang tên Dolly đúng vào thời điểm ca sĩ nhạc đồng quê nổi tiếng Dolly Parton qua đời là một sự trùng hợp. Cái tên Dolly đã nằm sẵn trong danh sách dành cho năm 2026 từ trước, không liên quan đến sự ra đi của nữ ca sĩ.

Hiện Trung tâm Dự báo Bão Quốc gia Mỹ (NHC) đang theo dõi một vùng nhiễu động ở ngoài khơi phía Tây châu Phi, gần phía Nam quần đảo Cabo Verde. Hệ thống này có khả năng phát triển thành áp thấp nhiệt đới trong những ngày tới. Nếu đạt sức gió duy trì ít nhất 63 km/giờ, nó sẽ được đặt tên là bão nhiệt đới Dolly.

Mùa bão Đại Tây Dương năm nay đã có Arthur, Bertha và Cristobal. Arthur đổ bộ khu vực Vịnh Mexico của Mỹ hồi tháng 6, Bertha gây mưa lớn tại Louisiana và Texas trong tháng 7, còn Cristobal hình thành rồi nhanh chóng suy yếu trên Đại Tây Dương.

Theo dự báo cập nhật của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), mùa bão Đại Tây Dương 2026 nhiều khả năng có hoạt động dưới mức trung bình, với 7-13 cơn bão được đặt tên, trong đó 2-6 cơn có thể đạt cấp độ bão cuồng phong và tối đa 2 cơn có khả năng trở thành siêu bão. Hiện tượng El Niño được cho là một trong những yếu tố làm giảm hoạt động bão trong mùa này.

Như vậy, nếu vùng nhiễu động ngoài khơi châu Phi mạnh lên, Dolly sẽ không phải là một cái tên được nghĩ ra cho một cơn bão mới, mà là cái tên đã được định sẵn trong hệ thống quốc tế từ nhiều năm trước. Sự trùng hợp với tên của ca sĩ nhạc đồng quê Dolly Parton chỉ khiến câu chuyện về cách con người đặt tên cho những cơn bão trở nên đặc biệt đáng chú ý.