Bộ Công Thương làm rõ nguyên nhân khan hiếm xăng dầu

Trước diễn biến giá xăng dầu trên thế giới có nhiều biến động, tình hình cung ứng tại thị trường trong nước có dấu hiệu bất ổn, chiều 9/2, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã chủ trì cuộc họp trực tiếp tại trụ sở Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) kết hợp hình thức trực tuyến với các điểm cầu tại các địa phương và doanh nghiệp cung ứng xăng dầu để bàn giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường trong nước.

*Thiếu hụt nguồn cung

Câu chuyện thiếu hụt nguồn cung xăng dầu diễn ra trong bối cảnh giá xăng dầu trên thế giới có nhiều biến động. Cùng với đó, Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn phải giảm công suất các tổ máy không đủ để cung ứng xăng dầu cho thị trường, trước hết là các doanh nghiệp đầu mối, doanh nghiệp đầu mối cũng không đủ cho các thương nhân phân phối, dẫn đến khan hiếm nguồn cung cục bộ.

“Với những cửa hàng xăng dầu găm hàng để chờ tăng giá, lập tức xử phạt về vật chất và thu hồi giấy phép hoạt động của cửa hàng xăng dầu đó. Phải làm rõ được nguyên nhân khiến nguồn cung xăng dầu khan hiếm và đề xuất được những giải pháp để giải tỏa", Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Đối với việc điều hành giá, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, ngay sau cuộc họp này, Bộ sẽ đề xuất Chính phủ có những điều hành giá linh hoạt hơn, không nhất thiết phải 10 ngày mà có thể là 3 ngày, 5 ngày để việc điều hành xăng dầu trong nước tiệm cận với giá thế giới.

Còn trong tình huống đặc biệt hơn nữa phải sử dụng Quỹ dự trữ xăng dầu để có thể đáp ứng được nhu cầu từ 8-10 ngày. Nhưng bất đắc dĩ mới phải sử dụng bởi giải pháp căn cơ là nâng cao năng lực của các nhà máy lọc dầu.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Trần Duy Đông - Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho hay, với nhu cầu khoảng từ 1,8-2 triệu m3 xăng dầu các loại/tháng, nguồn cung như trên cơ bản đáp ứng nhu cầu thị trường trong tháng 2/2022. Từ tháng 3, nguồn cung có thể giảm, lượng tồn kho thấp so với các tháng thông thường.

Tuy nhiên, Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đã có kế hoạch sẽ chạy đủ 100% công suất từ 13/3. Hiện tại, các thương nhân đầu mối cũng đã có kế hoạch nhập khẩu xăng dầu để bù đắp nguồn cung thiếu hụt từ sản xuất trong nước nếu Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn không bảo đảm duy trì hoạt động sản xuất như kế hoạch.

Cũng theo ông Trần Duy Đông, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) đã có kế hoạch nhập khẩu tăng thêm và dự kiến lượng xăng dầu về cảng Việt Nam ngày 20/2 là 26.000m3 xăng và 42.000m3 dầu. Ngoài ra, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng đã ký kết các hợp đồng nhập khẩu để bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường theo đúng kế hoạch đã đăng ký.

*Xử lý nghiêm trường hợp găm hàng

Là một trong những địa bàn trọng điểm phía Nam, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Phan Thị Thắng cho biết, sáng 8/2 Thành phố cũng tổ chức cuộc họp khẩn với các đơn vị chức năng liên quan để nắm tình hình cung cầu xăng dầu trên địa bàn.

Theo bà Phan Thị Thắng, hiện nay Tp. Hồ Chí Minh có có 548 cửa hàng xăng dầu; trong đó, 2 cửa hàng đang sửa chữa nên đóng cửa chứ không phải vì lý do khan hiếm hàng. Các doanh nghiệp trên địa bàn thực chất cũng khó khăn về nguồn cung nhưng đều cam kết thực hiện nghiêm, không có hiện tượng thao túng thị trường, ảnh hưởng đến điều kiện sinh hoạt của người dân.

Bà Phan Thị Thắng cho biết thêm, lực lượng quản lý thị trường đã và đang tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những cơ sở găm hàng, trục lợi. Đặc biệt, lãnh đạo Thành phố cũng quán triệt, thống nhất quan điểm nếu doanh nghiệp có hiện tượng không minh bạch, xử lý nghiêm.

Tương tự, trên địa bàn tỉnh Long An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Lâm cho biết, tỉnh đã quán triệt các văn bản chỉ đạo của Bộ Công Thương, chỉ đạo các lực lượng chức năng trên địa bàn tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường.

Mới đây, qua kiểm tra, trên địa bàn có 25 cửa hàng xăng dầu nghỉ bán từ mùng 1 đến mùng 5 Tết. Các cửa hàng này lấy lý do nhân viên nghỉ Tết, chiết khấu thấp, nguồn cung chưa ổn định, giá thế giới tăng cao trong khi giá bán trong nước thấp mà lại chưa điều chỉnh do trùng ngày nghỉ Tết.

Đến ngày 7/2 hầu hết các cửa hàng đã hoạt động trở lại và bán hết xăng dầu tại cửa hàng, không nhập thêm do giá nhập cao, giá bán thấp.

Ông Nguyễn Tuấn Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện nay có 340 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và có 457 cửa hàng xăng dầu. Thời điểm hiện nay có 19 cửa hàng đang tạm nghỉ hoặc dừng hoạt động do hết xăng dầu, không còn nguồn để bán. Những cửa hàng này nhập xăng dầu từ nhiều đầu mối khác nhau.

Ngày 8/2, làm việc với xăng dầu Nam Tây Nguyên, lãnh đạo đơn vị này cho biết doanh nghiệp vẫn đảm bảo nguồn cung cho sản xuất và tiêu dùng với liều lượng đảm bảo. Tính đến trưa nay (9/2), đơn vị này vẫn đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu trên thị trường. Tới đây, tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tăng cường, kiểm tra giám sát để đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường xăng dầu. Nếu phát hiện cửa hàng nào găm hàng và tăng giá, tỉnh sẽ xử lý nghiêm.

Ông Lê Mạnh Hùng - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) cho biết, tháng 1 vừa qua, nguồn xăng dầu cung cấp từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất so với cam kết hợp đồng là 18%, cung cấp từ chi nhánh phân phối Nghi Sơn của Tập đoàn vượt 12% so với cam kết..

Trên cơ sở sản xuất kinh doanh, điều hành sản xuất của từng nhà máy, PVN kịp thời báo cáo, thông tin kịp thời tới Bộ Công Thương và các đối tác, đầu mối lớn như Petrolimex, Saigon Petro để điều phối nguồn cung.

Bên cạnh đó, PVN chỉ đạo Lọc hóa dầu Bình Sơn duy trò hoạt động vận hành an toàn, ổn định, liên tục, đồng thời tăng công suất lên 103%, ngày 7/2 là 105% và dự kiến nâng công suất tối đa là 108%. Với nhà máy Bình Sơn, Tập đoàn cũng chỉ đạo tăng 105% là thấp nhất, tương ứng với cung trên 30.000m3/tháng.

Tập đoàn chỉ đạo PV Oil tăng công suất tối đa pha chế từ nguồn; xây dựng kế hoạch nhập 70.000m3 xăng dầu. Dự kiến, ngày 22/2 tới đây, lượng xăng dầu này sẽ về đến Việt Nam.

Đối với Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Tập đoàn cũng chỉ đạo và yêu cầu đơn vị tìm mọi giải pháp khắc phục khó khăn, duy trì, sản xuất kinh doanh và tiếp tục chỉ đạo Nhà máy lọc dầu Dung Quất vận hành công suất tối đa có thể.

*Ổn định nguồn cung

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã nêu 10 giải pháp nhằm ổn định thị trường xăng dầu trong nước. Cụ thể, Bộ trưởng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố phối hợp chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tiếp tục thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ về việc bảo đảm nguồn cung xăng dầu.

Đồng thời, yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn cam kết chấp hành nghiêm các quy định về duy trì cung ứng xăng dầu trong hệ thống và tại các cửa hàng bán lẻ, niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết; cam kết bảo đảm nguồn cung xăng dầu phục vụ cho nhu cầu sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của người dân và doanh nghiệp trong mọi tình huống.

Bên cạnh đó, Sở Công Thương các tỉnh thành phố chủ trì phối hợp với lực lượng quản lý thị trường tiến hành tổng kiểm tra, rà soát các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn; niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết.

Ngoài ra, Bộ trưởng đề nghị các Cục quản lý thị trường chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương địa phương và các lực lượng chức năng trên địa bàn kiểm tra thường xuyên, đột xuất với tần suất từ 1-2 ngày/lần để kịp thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Mặt khác, Vụ Thị trường trong nước phối hợp với các đơn vị chức năng thực hiện tổng kiểm tra, rà soát việc cung ứng xăng dầu của các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu; có kế hoạch nhập hàng để bảo đảm cung ứng đầy đủ, liên tục xăng dầu cho thị trường. Nếu trường hợp không tuân thủ quy định, kiên quyết đình chỉ hoạt động từ 6 tháng trở lên hoặc tước giấy phép kinh doanh.

Cục Xuất nhập khẩu phối hợp với Vụ Thị trường trong nước thực hiện việc điều chỉnh phân giao hạn mức nhập khẩu xăng dầu cho các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và quy định tiến độ nhập khẩu xăng dầu cụ thể theo quy định.

Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và Tập đoàn dầu khí Quốc gia Việt Nam khẩn trương đàm phán, thống nhất với các bên góp vốn nước ngoài về giải pháp tái cấu trúc tổng thể Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn nhằm bảo đảm duy trì hoạt động an toàn, hiệu quả bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường theo kế hoạch đã đăng ký.

Bộ trưởng cũng đề xuất Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) rà soát và tính toán lại mức chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức trong công thức tính giá cơ sở xăng dầu cho phù hợp với thời giá hiện hành và thực tế chi phí phát sinh trong kinh doanh xăng dầu hiện nay nhằm bảo đảm tính đúng, tính đủ, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng, doanh nghiệp sử dụng xăng dầu.

Đặc biệt, Bộ trưởng đề nghị Chính phủ cho phép Bộ Công Thương linh hoạt trong điều hành giá xăng dầu; khuyến khích các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có thể nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường khác nhau để kịp thời bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước thời gian tới.

Trong trường hợp nguồn cung xăng dầu trong nước gặp khó khăn, Chính phủ cho phép Bộ Công Thương sử dụng nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia để bù đắp và bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường.

Các bộ, ngành, địa phương phối hợp với Bộ Công Thương, ngành công thương cả nước tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thực hiện các thủ tục về nhập khẩu xăng dầu, hỗ trợ cho lưu thông xăng dầu để kịp thời cung ứng xăng dầu cho các địa bàn trên cả nước.

Cuối cùng, các cơ quan thông tin, truyền thông phối hợp với Bộ Công Thương thông tin đầy đủ và chính thống về việc cung ứng xăng dầu, các chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ và các bộ, ngành địa phương về bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường để tạo sự đồng thuận trong dư luận, tránh đưa tin cục bộ, thất thiệt gây hoang mang, bất ổn thị trường./.