Cuộc đua mới trên bản đồ hạt nhân của Pháp

Ba nhóm chính quyền địa phương tại Chinon, Belleville-sur-Loire và Dampierre-en-Burly đang lần lượt vận động để được lựa chọn, trong bối cảnh Chính phủ Pháp dự kiến quyết định địa điểm xây dựng thêm 8 lò EPR2 tại 4 địa điểm hiện có vào cuối năm nay.

Tại Chinon, Thị trưởng Jean-Luc Dupont ngày 28/9 ký thỏa thuận liên vùng với vùng Centre-Val de Loire, vùng Pays de la Loire, các đô thị Tours và Angers cùng khoảng 20 cộng đồng liên đô thị trong khu vực ảnh hưởng của nhà máy điện hạt nhân Chinon. Mục tiêu là tập hợp các bên liên quan và chuẩn bị hồ sơ ứng cử.

Chính quyền Chinon cho biết đã chuẩn bị cho dự án từ năm 2024, thông qua các cuộc làm việc với lãnh đạo EDF và Xavier Gruz, Giám đốc điều hành phụ trách quản lý dự án điện hạt nhân thế hệ mới. Nhà máy Chinon hiện có 4 lò phản ứng với tổng công suất 3,6 GW, đóng góp khoảng 6,3% sản lượng điện hạt nhân của Pháp.

Belleville-sur-Loire cũng đang tích cực vận động. Nhà máy tại đây có 2 lò phản ứng, tổng công suất 2,6 GW và cung cấp khoảng 4% sản lượng điện của Pháp, với 1.237 lao động. Thị trưởng Bruno Van Der Putten và nghị sĩ François Cormier-Bouligeon cho rằng địa điểm này có nhiều lợi thế kỹ thuật, trong đó có vị trí gần các hồ chứa nước kiểm soát mực nước sông Loire.

Ngành công nghiệp hạt nhân hiện đóng vai trò đáng kể đối với kinh tế Centre-Val de Loire, với khoảng 18.700 việc làm liên quan đến lĩnh vực này, theo số liệu tháng 3/2026 của EDF. Vì vậy, việc được lựa chọn xây dựng thêm EPR2 được các địa phương xem là cơ hội tạo việc làm, thu hút đầu tư và củng cố hệ sinh thái công nghiệp.

Dampierre-en-Burly, thuộc tỉnh Loiret, cũng đưa ra hàng loạt lợi thế để cạnh tranh. Thị trưởng Serge Mercadié nhấn mạnh quỹ đất sẵn có, hệ thống cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân lực đã được triển khai với các trường trung học ở Gien và Đại học Orléans. Nghị sĩ Constance de Pélichy ngày 22/9 đã gửi thư tới Tổng thống Emmanuel Macron ủng hộ địa điểm này, cho rằng Dampierre có 50 năm kinh nghiệm hạt nhân, vị trí thuận lợi kết nối với vùng Île-de-France và ít rủi ro địa chấn, hàng không.

Trong khi ba địa phương cùng vận động, sự phối hợp ở cấp vùng lại đang gây tranh luận. Chủ tịch vùng Centre-Val de Loire François Bonneau khẳng định quá trình huy động được tiến hành phối hợp và ông trực tiếp làm việc với lãnh đạo EDF. Tuy nhiên, Chủ tịch nhóm nghị sĩ MoDem tại Quốc hội Marc Fesneau cho rằng chính quyền vùng chưa thể hiện đủ quyết tâm. Ông dự kiến đề nghị Hội đồng vùng thành lập một đoàn công tác đánh giá và giám sát vấn đề tại phiên họp toàn thể tháng 11.

Cuộc đua tại Centre-Val de Loire diễn ra trong bối cảnh Pháp đẩy mạnh chương trình phát triển điện hạt nhân mới. Theo kế hoạch, quyết định lựa chọn 4 địa điểm để xây dựng 8 lò EPR2 sẽ thuộc thẩm quyền của Tổng thống và dự kiến được đưa ra trước cuối năm 2026. Các lò này sẽ bổ sung cho 6 EPR2 đầu tiên đã được công bố tại Penly, Gravelines và Bugey, bên cạnh 57 lò phản ứng hiện đang vận hành tại 19 nhà máy điện hạt nhân trên toàn nước Pháp.

Việc cạnh tranh giữa các địa phương cho thấy các dự án EPR2 không chỉ mang ý nghĩa về an ninh năng lượng mà còn được xem là động lực quan trọng đối với việc làm, đào tạo và phát triển công nghiệp tại các vùng đăng cai.