Đến năm 2030, ít nhất 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu đến năm 2030 ít nhất 50% hợp tác xã nông nghiệp có liên kết với doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh tế khác, qua đó thúc đẩy hợp tác xã gắn với vùng nguyên liệu tập trung, chuỗi giá trị và phát triển thị trường.

Đây là một trong những mục tiêu cụ thể được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định trong kế hoạch thực hiện Quyết định số 1128/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030.

Theo kế hoạch, việc phát triển hợp tác xã sẽ được gắn với vùng nguyên liệu tập trung, liên kết chuỗi giá trị và phát triển thị trường; ưu tiên các ngành hàng chủ lực, sản phẩm OCOP, sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu và những lĩnh vực có lợi thế của từng địa phương.

Mục tiêu này nằm trong định hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 có trên 60% hợp tác xã hoạt động tốt, khá; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng tiếp cận các nguồn lực của hợp tác xã.

Để thúc đẩy liên kết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ và các tổ chức kinh tế khác. Bộ cũng tổ chức thực hiện các chương trình, đề án phát triển vùng nguyên liệu nông, lâm, thủy sản tập trung và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị nông nghiệp.

Cùng với đó, hạ tầng phục vụ sản xuất, sơ chế, chế biến, bảo quản, logistics, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số tại các vùng nguyên liệu được ưu tiên đầu tư, nâng cấp. Các chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và thành viên hợp tác xã cũng được triển khai, gắn với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là lựa chọn, xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác xã hoạt động hiệu quả, đa hoạt động, đa dịch vụ, gắn với ngành hàng, vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị và lợi thế của từng địa phương. Các mô hình được khuyến khích áp dụng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải phù hợp với điều kiện thực tế.

Trong giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo đó, đến năm 2030, ít nhất 50% hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng giải pháp số trong quản trị, sản xuất hoặc tiêu thụ sản phẩm. Các nền tảng số sẽ được phát triển để phục vụ quản trị hợp tác xã, quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, sản xuất, cung ứng dịch vụ và kết nối thị trường.

Theo danh mục nhiệm vụ kèm theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ xây dựng và triển khai Đề án phát triển vùng nguyên liệu nông, lâm, thủy sản tập trung giai đoạn 2026-2030; tổ chức các dự án đầu tư công hỗ trợ hợp tác xã phát triển kết cấu hạ tầng vùng nguyên liệu. Đồng thời, lựa chọn, xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác xã gắn với vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị và lợi thế địa phương.

Đáng chú ý, kế hoạch cũng giao xây dựng nền tảng dùng chung cho hợp tác xã nông nghiệp, quản lý vùng nguyên liệu và kết nối thị trường; hoàn thành khung nền tảng năm 2027 và triển khai từ năm 2028. Cùng với đó là xây dựng, cập nhật, vận hành cơ sở dữ liệu về hợp tác xã và hệ thống theo dõi, đánh giá kết quả phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2027-2030.

Để nâng cao năng lực thực hiện, Bộ sẽ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản trị và người lao động, thành viên hợp tác xã; ưu tiên những hợp tác xã gắn với vùng nguyên liệu, liên kết chuỗi giá trị, ngành hàng chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu. Nội dung đào tạo hướng tới xây dựng đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại, từng bước chuẩn hóa kiến thức và kỹ năng quản trị theo vị trí việc làm, ngành hàng và chuỗi giá trị.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn là cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện kế hoạch. Cục có nhiệm vụ tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển hợp tác xã gắn với vùng nguyên liệu, liên kết chuỗi giá trị; xây dựng, lựa chọn và nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả; đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực quản trị hợp tác xã.

Việc triển khai kế hoạch được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030, với định hướng phát huy vai trò của kinh tế tập thể, hợp tác xã trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nông thôn bền vững.