Doanh nghiệp bắt tay trường đại học phát triển lúa

Đây là giống lúa mới do nhóm tác giả Khoa Di truyền và Chọn giống cây trồng (Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ) nghiên cứu lai tạo, nhận được sự đánh giá cao của doanh nghiệp và sẽ được chuyển giao độc quyền cho Công ty TD Sóc Trăng sau khi chính thức lưu hành. Với nhiều ưu điểm vượt trội như kháng được đạo ôn, rầy nâu, không kén đất, trồng được 3 vụ/năm và được liên kết bao tiêu đầu ra, giống lúa TNN91 được nông dân đánh giá cao.

Giống lúa mới TNN91 do Trường Nông nghiệp cung cấp cho hộ ông Trần Văn Ngỗng (tổ 13, ấp Sóc Cung, phường Vĩnh Thông, tỉnh An Giang) trồng khảo nghiệm 3 năm qua. Tuy nhiên, ở những vụ trước chỉ cấy cụm với diện tích khiêm tốn và từ vụ lúa Đông Xuân 2025-2026 này mới gieo sạ trên diện tích 7 công tầm lớn (mỗi công 1.296 mét vuông).

Theo ông Trần Văn Ngỗng, đến nay ruộng lúa được 90 ngày tuổi đang trong giai đoạn trổ chín và dự kiến hơn 1 tuần nữa sẽ được thu hoạch. Năng suất lúa vụ Đông Xuân này ước đạt hơn 1,1 tấn lúa tươi/công và được doanh nghiệp bao tiêu với giá 8.000 đồng/kg. Trước đó, ở vụ Hè Thu và Thu Đông, năng suất lúa đạt khoảng 800 kg/công.

“Năng suất lúa TNN91 không cao hơn nhiều so với các giống lúa đang canh tác tại địa phương như Đài Thơm 8, hay ST25, nhưng giống lúa này có nhiều ưu điểm là ít sâu bệnh gây hại, đặc biệt khả năng kháng bệnh đạo ôn, rầy nâu khá tốt, trong khi những giống lúa khác phải tốn nhiều công sức, chi phí thuốc để điều trị. Vì vậy chi phí sản xuất thấp, giúp tăng lợi nhuận cho nông dân”, ông Ngỗng nói.

Ông Lương Hồng Phúc, ấp Sóc Cung chia sẻ, qua theo dõi những vụ trồng khảo nghiệm giống lúa TNN91 tại địa phương, ông cũng như nhiều nông dân trong xóm đều phấn khởi và mong muốn sớm nhân rộng sản xuất giống lúa này để nông dân sản xuất hiệu quả, được tăng thêm lợi nhuận. 

Theo ông Phúc, trước giờ nông dân vùng này thường gieo trồng giống lúa Đài Thơm 8, hoặc RVT cho năng suất khá, tuy nhiên giá cả và đầu ra khá bấp bênh, chi phí phân bón, thuốc trừ sâu khá cao nên nông dân có lãi khá thấp. “Điều mà chúng tôi mong muốn được trồng giống lúa TNN91 không chỉ nhẹ chi phí đầu tư mà quan trọng hơn đó là được Công ty TD Sóc Trăng ký kết cung ứng vật tư đầu vào và thu mua lúa khi thu hoạch với mức giá trần ngay từ đầu vụ giúp nông dân yên tâm công tác”, ông Phúc bày tỏ.

Theo Thạc sĩ Huỳnh Như Điền, giảng viên Trường Nông nghiệp (Đại học Cần Thơ), thành viên nhóm nghiên cứu giống lúa TNN91 cho biết, giống lúa mới được lai tạo từ năm 2014, từ cặp tổ hợp lai với mẹ là giống Jasmine 85, còn bố là giống Miền Tây Lúa 250 (MTL 250).

Jasmine 85 thuộc nhóm giống lúa chất lượng được nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long canh tác hàng chục năm qua, tuy nhiên giống lúa này có nhược điểm dễ bị bệnh đạo ôn và nhiễm rầy nâu. Trong khi đó, giống Miền Tây Lúa 250 tuy gạo không bằng Jasmine nhưng có ưu điểm chống chịu tốt đối với rầy nâu, bệnh đạo ôn, đặc biệt hơn là giống này có mùi thơm đặc trưng. Chính vì vậy, nhóm đã nghiên cứu kết hợp lai tạo để tạo ra một giống lúa mới mang được những ưu điểm của hai giống lúa trên và từ kết quả lai tạo đã cho ra đời giống lúa TNN91.

Với những đặc tính, ưu điểm có được, giống lúa TNN91 giúp nông dân nhẹ công chăm sóc, đỡ tốn chi phí về thuốc bảo vệ thực vật, do rất ít có khả năng bị bệnh đạo ôn và rầy nâu. Nhóm nghiên cứu rất phấn khởi khi giống lúa này được nhiều nông dân, ngành chuyên môn và doanh nghiệp đánh giá cao và muốn nhân rộng phất triển. Hiện nay, Trường Nông nghiệp đang xúc tiến các thủ tục cần thiết để giống lúa TNN91 sớm được công nhận, cho phép lưu hành.

“Giống lúa mới TNN91 cho gạo đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được xuất khẩu như hạt gạo dài trên 7 mm, amylose thấp dưới 18%, có mùi thơm nhẹ, gạo trong ít bạc bụng… Chính vì mang những ưu điểm, tiềm năng trên, mà giống lúa TNN91 dù đang trong quá trình khảo nghiệm đã được Công ty Cổ phần Nông nghiệp Gạo hữu cơ TD Sóc Trăng liên kết, tiêu thụ”, ông Huỳnh Như Điền chia sẻ thêm.

Ông Trầm Du, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp Gạo hữu cơ TD Sóc Trăng thông tin, theo kế hoạch công ty sẽ thu mua toàn bộ lúa của ông Ngỗng, sau đó đưa về các hợp tác xã tại các địa phương thuộc các địa bàn An Giang, Kiên Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng cũ để nhân rộng phát triển với tổng diện tích gieo sạ khoảng 1.200 héc ta.

Theo ông Du, ưu điểm của giống lúa TNN91 là trồng được ba vụ trong năm và phù hợp với nhiều địa hình trồng lúa ở các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt hơn giống lúa này dễ trồng hơn so với lúa ST25 và có thể trồng được ở những địa bàn giống ST25 không trồng được.

Những hợp tác xã sản xuất lúa giống TNN91 sẽ được công ty ký kết cung cấp vật tư đầu vào gồm: lúa giống, phân thuốc, thuốc bảo vệ thực vật và cam kết thu mua với mức giá trần ngay từ đầu vụ với giá cao hơn thị trường từ 50 đồng đến 100 đồng/kg nhằm giúp nông dân an tâm canh tác.

“Phía công ty chúng tôi sẽ cam kết thu mua với mức giá trần từ đầu vụ, nếu vào giai đoạn thu hoạch giá lúa sụt giảm hơn công ty vẫn mua bằng giá đã ký kết trước đó, còn nếu đến khi thu hoạch lúa giá ngoài thị trường tăng cao hơn phía công ty sẽ thu mua bằng giá của thị trường để đảm bảo lợi nhuận, quyền lợi cho nông dân”, ông Trầm Du nói.