Doanh nghiệp Việt đưa tài nguyên bản địa ra “đấu trường” quốc tế

Điều này cho thấy, sau thời gian bắt nhịp xu hướng chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ, đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) thì cộng đồng doanh nghiệp nội địa đã khai phá, cũng như thành công đưa tài nguyên bản địa ra “đấu trường” quốc tế.

* Phát triển thương hiệu Việt từ tài nguyên bản địa

Cụ thể, hiện nay Công ty Vietnam Housewares đã mở rộng lên đến 3 nhà máy, trong đó lĩnh vực mây, tre, lá là thế mạnh nhờ tính đặc thù của tài nguyên bản địa Việt Nam.

Doanh nghiệp có khoảng 10.000 lao động, bao gồm người lao động làm việc tại công ty lẫn ở nhà. Vừa qua, doanh nghiệp cũng đã khai phá thành công nguồn nguyên liệu cỏ năn tượng vốn mọc hoang ven sông, bờ ruộng ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long và sản xuất thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ, gia dụng… cùng nội thất sinh thái để xuất khẩu đều đặn sang châu Âu.

Cỏ năn tượng là loại cỏ không chỉ thân thiện với môi trường mà còn phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về an toàn hóa chất, nên khi đưa vào sản xuất giúp sản phẩm nâng cao năng lực cạnh tranh, nhất là những thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ, Australia… 

Đây cũng là nguồn nguyên phụ liệu có tính ứng dụng cao và đáp ứng được xu hướng tiêu dùng thị trường toàn cầu đối với ngành hàng thủ công mỹ nghệ, nhưng lại có nguồn cung ổn định, dễ trồng tại chỗ, giúp người dân Đồng bằng sông Cửu Long phát triển sinh kế bền vững, còn doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất nhờ tận dụng nguyên liệu địa phương.

Chia sẻ về câu chuyện cỏ năn tượng từ bờ ruộng tới thị trường châu Âu, ông Lai Trí Mộc, Tổng giám đốc Công ty Vietnam Housewares nhận định, đây không chỉ là những kết quả riêng của doanh nghiệp, mà còn là bước tiến đáng ghi nhận trong việc tháo gỡ điểm nghẽn trong khai thác tài nguyên bản địa của nhiều địa phương, làng nghề truyền thống lâu đời nhưng chưa đưa hàng hóa xuất ngoại do thiếu chuỗi cung ứng và bổ trợ ở một số lĩnh vực như công nghệ, R&D…

“Nếu lựa chọn phát triển doanh nghiệp sản xuất, hướng đến xuất khẩu thì một trong những yếu tố cần ưu tiên hàng đầu là nguồn nguyên liệu bền vững, bởi như vậy mới đảm bảo được đơn hàng lớn, cũng như chi phí đầu tư RaD. Riêng đối với ngành hàng thủ công mỹ nghệ thì khai phá tài nguyên bản địa, nguyên phụ liệu địa phương đang là xu hướng được ưa chuộng, bởi góp phần giải quyết những vấn đề về môi trường và xanh hóa sản xuất cũng là chìa khóa giúp thương mại hóa sản phẩm hiệu quả trên thị trường quốc tế”, ông Lai Trí Mộc cho biết thêm.

Đồng quan điểm, anh Đỗ Đăng Khoa, Nhà sáng lập Làng Mướp (Green Is Gold) chỉ ra rằng, khi mới sáng lập thì thương hiệu là “Mr Mướp” có thể được hiểu là chỉ một chủ thể, nhưng hiện nay đã chuyển đổi sang “Làng Mướp” để mang tính cộng đồng và lan tỏa tinh thần phát triển đổi mới làng nghề truyền thống địa phương.

Về nguyên phụ liệu xơ mướp thì vốn là nguồn tài nguyên bản địa gắn bó lâu đời với đời sống người dân Việt Nam. Do đó từ nguyên phụ liệu này, doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp đã đổi mới sáng tạo sản xuất ra đa dạng sản phẩm dùng trong nhà bếp, phòng tắm, vệ sinh, dép, đồ trang trí, hoa tặng… không chỉ phục vụ thị trường nội địa, mà còn xuất khẩu qua một số thị trường khó tính như Nhật Bản.

Theo anh Đỗ Đăng Khoa, những sản phẩm xuất khẩu đi được thị trường quốc tế thì bên cạnh nguồn gốc xuất xứ từ khai phá tài nguyên bản địa thì thiết kế phải luôn đổi mới sáng tạo, nhưng đồng thời đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh, độ bền và đóng gói của từng thị trường. Nhìn lại hành trình doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp từ phế phẩm và phụ phẩm nông nghiệp thì đó cũng là quá trình chuyển đổi từ sản xuất, tiêu dùng nâu sang xanh đến bền vững theo xu hướng thị trường.

*Cung ứng nguồn nguyên phụ liệu ra thị trường quốc tế

Trong khi đó, từ chất liệu lá dứa và bã cà phê, Công ty CP Kết nối Thời trang Faslink (Faslink JSC) đã phát triển hai dòng sản phẩm chủ lực là PINALINA™ (sợi lá dứa bản địa Việt Nam, phân hủy sinh học, thoáng mát, đáp ứng ưu đãi thuế quan nhờ các Hiệp định Thương mại tực do, với chuỗi cung ứng minh bạch) và  ALL ABOUT CAFÉ™ (sợi cà phê tái chế công nghệ cao, kiểm soát mùi, nhanh khô, thích hợp cho đồ thể thao và thời trang thường nhật). Hai chất liệu này, cũng vừa mới chinh phục các nhà mua hàng và nhà thiết kế quốc tế trong lĩnh vực thời trang may mặc.

Thời trang là ngành gây ô nhiễm đứng thứ 2 toàn cầu, nên qua 17 năm theo đuổi thì Faslink JSC đã trải qua nhiều thách thức, chứ không chỉ ở những bước đầu tiên ở giai đoạn khởi nghiệp. Nhà sáng lập Faslink JSC Trần Hoàng Phú Xuân chỉ ra rằng, doanh nghiệp đã khởi nghiệp, phát triển thương hiệu và đưa sản phẩm ra thị trường theo cách thức nhân văn nhất có thể.

Bởi theo Nhà sáng lập Faslink JSC Trần Hoàng Phú Xuân, muốn đảm bảo yếu tố bền vững trong ngành thời trang thì tư duy bền vững không khó, mà rào cản thực sự đến từ khâu kỹ thuật. Nếu không đầu tư R&D thì khó có quy trình sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm đưa vật liệu mới ra thị trường toàn cầu, nhưng đã đầu tư thì là sự theo đuổi không ngừng nỗ lực.

“Điển hình, dự án lá dứa Việt Nam của Faslink JSC là minh chứng cho doanh nghiệp không ngừng nỗ lực khai phá tài nguyên bản địa và sức mạnh tri thức địa phương. Từ đó, hướng đến mục tiêu người Việt Nam tự chủ về nguồn nguyên liệu gốc, xây dựng thương hiệu và tạo nên xu hướng đầu tư R&D để phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi xanh và số”, Nhà sáng lập Faslink JSC Trần Hoàng Phú Xuân nhấn mạnh.

Từ những câu chuyện thực tế đã thành công của doanh nghiệp Việt đưa tài nguyên bản địa ra “đấu trường” quốc tế có thể thấy một trong những con đường “triển vọng” để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, hay chinh phục người tiêu dùng quốc tế là khai phá tài nguyên bản địa, hướng đến thương hiệu quốc gia trên bản đồ thương mại tự do.

Bên cạnh đó, hồ sơ doanh nghiệp, sản phẩm đầy đủ, nhất là nguồn gốc xuất xứ hàng hóa minh bạch thì cơ hội chịnh phục thị trường xuất khẩu sẽ đến từ nhiều bên trong chuỗi cung ứng.

Một vấn đề đáng chú ý nữa, là thương mại hóa sản phẩm thì đòi hỏi doanh nghiệp sản xuất phải chủ động và tích cực tham gia hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và kết nối giao thương.

Cụ thể, sản phẩm đồ hơi cho thú cưng của Làng Mướp đang là mặt hàng được thị trường Nhật Bản ưa chuộng, hay sợi từ lá dừa và bã cà phê Việt Nam ra thị trường thế giới… đều có chiến lược tiếp thị, thông tin lan tỏa quá trình khai phá tài nguyên bản địa đến đối tác, người mua hàng, người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Ở góc độ hiệp hội, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cho rằng, những doanh nghiệp sản xuất Việt tiên phong biến “rác” là phế liệu, phụ liệu; hay khai phá tài nguyên bản địa được ví như “vàng xanh” thành sản phẩm đầu cuối đến tay người tiêu dùng, cũng như nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất là một tín hiệu tích cực trong bối cảnh chuyển đổi xanh và số.

Đặc biệt, nhiều sản phẩm được sản xuất từ nguồn nguyên phụ liệu nội địa thành mặt hàng xuất khẩu ra thị trường quốc tế cũng minh chứng cho bước tiến đáng kể trong đầu tư R&D, ứng dụng công nghệ… của doanh nghiệp sản xuất ra phong phú dòng sản phẩm độc đáo, mới lạ…

Hơn thế nữa, chuyển đổi xanh không chỉ góp phần khai phá tài nguyên bản địa mà còn thúc đẩy R&D, vốn là khâu còn tồn tại nhiều bất cập trong chuỗi sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Việt, nhưng lại là một trong yếu tố cốt lõi nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước.

Sản xuất từ nguồn nguyên phụ liệu được khai phá từ tài nguyên bản địa là một hành trình dài, nhưng cũng là xu hướng tất yếu nếu doanh nghiệp Việt muốn phát triển bền vững và bước ra “đấu trường” quốc tế.