Đồng Tháp thu hoạch lúa Hè Thu, sẵn sàng các phương án đón lũ

Hiện nay, nước từ thượng nguồn đang đổ về, tỉnh Đồng Tháp sắp bước vào cao điểm mùa nước nổi (mùa lũ). Nông dân ở phường Thường Lạc, Hồng Ngự cũng như những địa phương khác thuộc khu vực đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp đang tất bật thu hoạch lúa vụ Hè Thu và chuẩn bị ngư cụ để đón mùa nước nổi.

Tại cánh đồng lúa rộng hàng trăm héc ta thuộc phường Thường Lạc, tranh thủ ngày nắng ráo, 5 chiếc máy gặt đập liên hợp hoạt động liên tục thu hoạch lúa; 2 chiếc xe chở đầy ắp những bao lúa về điểm tập kết để thương lái thu mua. Anh Trần Văn Nhựt ở phường Thường Lạc chia sẻ, hằng năm, thu hoạch lúa vụ Hè Thu thường bị ảnh hưởng bởi thời tiết mưa gió. Vụ lúa Hè Thu năm nay, thương lái tạo điều kiện thuận lợi, thu mua với giá 7.000 đồng/kg, cao hơn vụ Đông Xuân vừa rồi. Giá lúa khá tốt nhưng giá vật tư nông nghiệp cũng tăng quá cao nên lợi nhuận giảm còn dưới 2 triệu đồng/công.

Bà con nông dân đã tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào canh tác; đẩy mạnh sử dụng cơ giới hóa vào đồng ruộng từ khâu làm đất đến thu hoạch, góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng hạt lúa. Nhìn chung, tình hình tiêu thụ lúa thuận lợi; giá bán cao hơn vụ Đông Xuân vừa rồi trung bình từ 500 đồng/kg trở lên. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, vụ lúa Hè Thu năm nay, tỉnh có diện tích xuống giống hơn 216.380 ha. Một số địa phương đang tiến hành thu hoạch với diện tích hơn 120.000 ha; năng suất trung bình đạt khoảng 6,5 tấn/ha.

Đối với những diện tích đã thu hoạch xong, nhiều địa phương tính toán phương án không xuống giống vụ Thu Đông, mà chủ động xả nước lũ vào đồng ruộng nhằm tháo chua, rửa phèn, lấy phù sa và diệt mầm bệnh, cỏ dại. Theo ông Phạm Văn Một, Tổ khuyến nông - Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Hồng Ngự, phường đang lấy ý kiến người dân về phương án xả lũ khoảng 4.500 ha. Địa phương có 15 khu ô bao sản xuất lúa, trong đó, đối với 2 khu sản xuất lúa 3 vụ, kế hoạch năm nay sẽ xả lũ một khu ô bao, khu còn lại sẽ xuống giống vụ Thu Đông. Đối với 13 khu sản xuất 2 vụ sẽ cho nước lũ vào đồng, đón phù sa.

Theo ông Lê Văn Chấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, kế hoạch sản xuất lúa vụ Thu đông năm 2026 của tỉnh với diện tích khoảng 149.500 ha. Việc xả nước lũ vào đồng ruộng áp dụng theo tình hình từng địa phương cũng như tùy thuộc vào kế hoạch sản xuất cụ thể của từng khu ô bao, vùng sản xuất 2 vụ hay 3 vụ. Ông Lê Văn Chấn khuyến cáo sau khi kết thúc vụ lúa Hè Thu, vùng sản xuất lúa 2 vụ nên xả nước lũ vào đồng để lấy phù sa.

Tại Đồng Tháp, đa số diện tích trồng lúa đều có đê bao bảo vệ, chủ động được nguồn nước. Sau thu hoạch lúa, bà con nông dân tiến hành thu gom rơm, vệ sinh đồng ruộng, cày xới đất trước khi cho nước tràn vào đồng ruộng. Đầu mùa lũ, nước từ thượng nguồn đổ về đục ngầu, người dân địa phương hay gọi là “nước son”, mang nhiều phù sa. Theo dòng nước, các loại cá vào đồng ruộng sống, sinh sản, phát triển. Nhờ vậy mà người dân có thêm thu nhập từ nghề đánh bắt thủy sản trong mùa nước nổi.

Sau khi thu hoạch lúa, nhiều nông dân ở khu vực đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp trông chờ mùa nước nổi về. Chị Huỳnh Thị Thắm ở phường Thường Lạc chia sẻ, chị canh tác gần 5 công ruộng, gieo sạ giống OM-18, vừa thu hoạch và bán được giá 7.000 đồng/kg. Cắt lúa xong, chị mong chờ mùa nước nổi về để mang phù sa vào đồng ruộng và đánh bắt nguồn lợi thủy sản. Cũng như những năm trước, để mưu sinh trong mùa nước nổi, năm nay chị đã chuẩn bị 100 tay lưới (đoạn lưới), mỗi tay lưới dài 70 m để đánh bắt cá chạch.

Trên đồng thu hoạch lúa Hè Thu cũng là thời điểm các thành viên Tổ nuôi trữ cá mùa lũ ấp Giồng Bàng, xã Thường Phước chuẩn bị lưới, soạn lại dụng cụ cho vụ nuôi trữ cá mới. Ông Huỳnh Văn Bé, Tổ trưởng Tổ nuôi trữ cá cộng đồng mùa lũ ấp Giồng Bàng cho biết, vụ nuôi năm 2025, Tổ thu hoạch cá, bán được hơn 100 triệu đồng, trong đó lợi nhuận trên 50% nên các thành viên phấn khởi. Mùa lũ năm nay, Tổ tiếp tục triển khai thực hiện mô hình nuôi trữ cá để vừa giúp nông dân có thêm thu nhập, vừa góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Theo Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp, từ giữa tháng 7/2026 mực nước tại các nơi trong tỉnh đã lên khá nhanh do ảnh hưởng kết hợp của lũ thượng nguồn và triều cường biển Đông. Đến cuối tháng 8, mực nước các nơi trong tỉnh ở mức xấp xỉ và thấp hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm 2025 khoảng từ 0,1 - 0,2 m. Mực nước các nơi sẽ lên dần và đạt đỉnh cao nhất năm trong tháng 10/2026.

Đỉnh lũ khu vực đầu nguồn có khả năng xuất hiện vào khoảng nửa đầu tháng 10 và ở mức báo động cấp I; đỉnh lũ khu vực nội đồng Tháp Mười xuất hiện vào khoảng cuối tháng 10 và ở mức báo động cấp II - III; đỉnh triều cường cao nhất năm tại khu vực phía Tây Nam và cuối nguồn xuất hiện vào khoảng cuối tháng 10 và ở mức cao hơn báo động cấp III khoảng từ 0,1 - 0,3 m. Nhìn chung, đỉnh lũ năm 2026 tại các nơi trong tỉnh đạt mức xấp xỉ và thấp hơn năm 2025 khoảng từ 0,1 - 0,3 m.