Giải quyết vướng mắc trong xếp hạng các tổ chức tín dụng

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, việc xây dựng và ban hành dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 52/2018/TT-NHNN ngày 31/12/2018 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định xếp hạng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, được căn cứ trên các văn bản chỉ đạo, điều hành của Đảng, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước

Thông tư 52/2018/TT-NHNN quy định hệ thống tiêu chí được sử dụng để xếp hạng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài bao gồm: vốn, chất lượng tài sản, quản trị điều hành, kết quả hoạt động kinh doanh, khả năng thanh khoản, mức độ nhạy cảm đối với rủi ro thị trường …

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định tại Thông tư 52/2018/TT-NHNN là cần thiết, nhằm giải quyết dứt điểm những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xếp hạng các tổ chức tín dụng thời gian vừa qua.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi, bổ sung Thông tư 52/2018/TT-NHNN cũng là bước đi hoàn thiện hơn nữa cơ sở pháp lý về xếp hạng các tổ chức tín dụng, nhằm phản ánh đầy đủ thực trạng và mức độ rủi ro trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Từ đó, tăng cường hiệu quả của giám sát ngân hàng, giúp kịp thời đưa ra các biện pháp xử lý đối với từng tổ chức tín dụng, đảm bảo an toàn, lành mạnh hệ thống các tổ chức tín dụng. Bởi, các chỉ đạo, định hướng của các cấp có thẩm quyền liên quan đến lĩnh vực ngân hàng đều tập trung vào tăng cường hiệu quả giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, để có đầy đủ cơ sở, thông tin thực hiện nhiệm vụ trên cần nắm được đầy đủ thực trạng hoạt động, mức độ rủi ro của tổ chức tín dụng thông qua kết quả xếp hạng theo quy định tại Thông tư 52/2018/TT-NHNN. Do đó, yêu cầu phải nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định tại Thông tư 52/2018/TT-NHNN để giải quyết dứt điểm những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xếp hạng các tổ chức tín dụng thời gian vừa qua là cần thiết

Trong khi đó, các chỉ tiêu phục vụ xếp hạng cần được xây dựng trên cơ sở đánh giá đầy đủ thực trạng hoạt động, rủi ro của các tổ chức tín dụng trong trường hợp không được chấp thuận thực hiện các cơ chế đặc thù như cơ cấu nợ và giữ nguyên nhóm nợ, phân bổ, hoãn trích lập dự phòng rủi ro, thoái lãi dự thu....

Theo ông Nguyễn Thành Long, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, thời gian qua, kết quả đánh giá của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như Moody’s, Fitch Ratings, Standard&Poor’s đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam rất sát với thực tế.

Vì vậy, ông Nguyễn Thành Long đề nghị, Ngân hàng Nhà nước xem xét xây dựng quy định xếp hạng các ngân hàng thương mại Việt Nam như đánh giá của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế theo hướng: xem xét chia nhỏ xếp hạng trong các xếp hạng lớn A, B, C, D, E thành các mức nhỏ hơn như A1, A2, B1, B2,… để đảm bảo ghi nhận việc phân loại được chính xác và đầy đủ nhất.

Việc chia các mức xếp hạng chỉ gồm A, B, C, D, E như hiện tại đang quá rộng. Dải điểm trong một hạng cũng khá lớn, khiến nỗ lực của các ngân hàng trong việc cải thiện điểm số chưa được ghi nhận đúng khi các ngân hàng đạt điểm 4,49 sẽ đạt được xếp hạng tương tự ngân hàng đạt điểm 3.5.

Bên cạnh đó, với việc phân nhóm các ngân hàng thương mại để xếp hạng, theo quy định tại Thông tư 52/2018/TT-NHNN, các ngân hàng thương mại được phân thành 2 nhóm để xếp hạng: nhóm ngân hàng thương mại có quy mô tổng tài sản trên 100 nghìn tỷ đồng và nhóm ngân hàng thương mại có quy mô tổng tài sản từ 100 nghìn tỷ đồng trở xuống.

Tuy nhiên, trong hệ thống tổ chức tín dụng hiện nay, quy mô tổng tài sản của các ngân hàng thương mại không đồng đều và có sự chênh lệch rất lớn về cấp độ. Các ngân hàng thương mại chênh lệch lớn về quy mô tổng tài sản từ 200-300 nghìn tỷ đồng, cách thức hoạt động, quản trị điều hành và hiệu quả kinh doanh rất khác nhau và đặc biệt là đối với các ngân hàng thương mại có quy mô tổng tài sản từ 1 triệu tỷ đồng trở lên. Đó là những ngân hàng thương mại có tầm quan trọng lớn, đóng vai trò trụ cột trong hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

Do đó, ông Nguyễn Thành Long cho rằng, các quy định về tiêu chí, điểm số và trọng số tại Thông tư 52/2018/TT-NHNN là chưa phù hợp để đánh giá, xếp hạng đối với các ngân hàng thương mại lớn. Để tăng cường hiệu quả trong đánh giá, xếp hạng tổ chức tín dụng và làm cơ sở xây dựng bộ tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá tương ứng phù hợp, Ban soạn thảo xem xét phân nhóm các ngân hàng thương mại theo các cấp độ chi tiết hơn; trong đó, các ngân hàng thương mại có quy mô tổng tài sản từ 1 triệu tỷ đồng trở lên cần có phương thức đánh giá phù hợp.

Ngoài ra, các tổ chức tín dụng cũng đề nghị sửa đổi về các tiêu chí như: chất lượng tài sản, quản trị điều hành, khả năng thanh khoản, mức độ nhạy cảm đối với rủi ro thị trường...

Đặc biệt với tiêu chí vốn, hiện đang được đánh giá chủ yếu dựa trên chỉ tiêu tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và tỷ lệ an toàn vốn cấp 1, nhưng quy định về tính điểm, ngưỡng tính điểm và tỷ trọng của các chỉ tiêu này chưa phù hợp.

Do đó, các tổ chức tín dụng đề nghị xem xét chỉnh sửa quy định về điểm đối với tiêu chí vốn theo hướng tính điểm tối đa đối với các ngân hàng thương mại tuân thủ tỷ lệ CAR theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Cùng đó, xem xét có cơ chế cộng điểm nếu tỷ lệ CAR cao hơn một mức nhất định để khuyến khích các ngân hàng thương mại thực hiện các giải pháp nâng cao mức độ an toàn vốn. Đồng thời, xem xét đánh giá, xếp hạng mức độ an toàn vốn của các ngân hàng thương mại theo các cấp độ gắn với quy mô tổng tài sản./.