Hình thành các cực phát triển mới trong không gian đô thị

Đóng góp khoảng 30% tổng giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất nhập khẩu trong các khu công nghiệp của địa phương, phường Nếnh giữ vị trí quan trọng trong không gian phát triển công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh. Địa phương đang chuyển từ phát triển công nghiệp đơn thuần sang tổ chức không gian đô thị công nghiệp gắn với an cư, dịch vụ và logistics; trong đó hoàn thiện hạ tầng là yêu cầu then chốt để duy trì động lực tăng trưởng.

* Công nghiệp tạo động lực, hạ tầng tạo dư địa phát triển

Theo Phó Trưởng ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Xuân Ngọc, trên địa bàn phường Nếnh hiện có 4 khu công nghiệp đang hoạt động gồm: Đình Trám, Quang Châu, Vân Trung và Việt Hàn giai đoạn 1, với tổng diện tích hơn 1.044ha. Các khu công nghiệp thu hút 372 dự án; trong đó có 297 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 9,4 tỷ USD và 75 dự án trong nước với tổng vốn khoảng 9.200 tỷ đồng. Các ngành điện tử, công nghệ cao, sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị viễn thông, máy tính và sản phẩm quang học chiếm tỷ trọng lớn. Nhiều tập đoàn lớn như: Foxconn, Luxshare, Hana Micron đang đầu tư, tạo việc làm cho khoảng 220.000 lao động đến từ nhiều tỉnh, thành phố. Năm 2025, doanh nghiệp tại 4 khu công nghiệp nộp ngân sách nhà nước khoảng 2.500 tỷ đồng.

Toàn bộ các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hiện đóng góp khoảng 80% giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Riêng các khu công nghiệp tại phường Nếnh đóng góp khoảng 30% tổng giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất nhập khẩu trong các khu công nghiệp; giá trị sản xuất công nghiệp khoảng 600.000 tỷ đồng, kim ngạch xuất nhập khẩu ước khoảng 40 tỷ USD. Quy mô sản xuất lớn đang tạo cho phường lợi thế đặc biệt trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên cùng với đó là áp lực ngày càng lớn lên giao thông, nhà ở, trường học, y tế, môi trường và các dịch vụ đô thị.

Ông Lê Hoàng Bách, Chủ tịch UBND phường Nếnh cho biết, địa phương xác định phát triển công nghiệp gắn với hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng sống của người dân. Phường không chỉ khai thác hiệu quả các khu công nghiệp hiện hữu mà còn tạo thêm không gian phát triển, tăng cường kết nối giao thông, logistics và bảo đảm điều kiện để người lao động sinh sống ổn định.

* Hình thành không gian đô thị gắn với an cư

Giao thông đang được phường Nếnh xác định là một trong những khâu đột phá. Theo ông Nguyễn Đức Sâm, Trưởng Phòng Tài chính phường Nếnh, giai đoạn từ nay đến 2030, địa phương tập trung hoàn thành giải phóng mặt bằng và triển khai tuyến đường nối Khu công nghiệp Quang Châu với Khu công nghiệp Vân Trung, tuyến kết nối Khu công nghiệp Quang Châu với cảng cạn Sen Hồ và mở rộng đường gom cao tốc Hà Nội - Bắc Giang. Phường phối hợp triển khai các dự án cầu vượt đường cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn tại Km127+500, tuyến đường nối Khu công nghiệp Quang Châu với đường tỉnh 298B, dự án cầu Kim Chân và đường dẫn lên cầu. Cùng với dự án cảng cạn Sen Hồ, các công trình này được kỳ vọng nâng cao năng lực kết nối hành lang công nghiệp dọc sông Cầu, tạo dư địa phát triển logistics.

Ông Lê Hoàng Bách, Chủ tịch UBND phường Nếnh nêu rõ, hạ tầng cần được nhìn nhận trong tổng thể phát triển công nghiệp và đô thị. Phường phối hợp với các cơ quan chức năng từng bước tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm an toàn sản xuất; đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt của người dân. Trên địa bàn phường hiện có khoảng 60.000 người thường trú, trong khi số tạm trú khoảng 130.000 người. Lực lượng lao động lớn tạo nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp nhưng cũng làm gia tăng nhu cầu về nhà ở, trường học, y tế, giao thông và các dịch vụ thiết yếu.

Trước thực tế đó, phường định hướng phát triển theo mô hình “đô thị nén”, ưu tiên các công trình cao tầng với mật độ xây dựng thấp, dành quỹ đất cho trường học, công viên, chợ và các tiện ích công cộng. Địa phương đang hỗ trợ, đôn đốc tiến độ 9 dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân; đồng hành với người lao động trong các thủ tục thuê, mua nhà ở xã hội. Một số dự án khu dân cư, nhà ở chất lượng cao được thúc đẩy, trong đó có khu chung cư tại khu dân cư mới dọc tuyến đường Yên Ninh và Khu đô thị Thái Hà. Việc phát triển nhà ở được đặt trong mối quan hệ với nơi làm việc, giao thông và hệ thống dịch vụ, hướng tới hình thành không gian đô thị mà người lao động có thể sinh sống lâu dài thay vì chỉ là nơi tập trung nhà máy.

Hệ thống trường lớp đã được kiên cố hóa 100%. Phường có 19 trường đạt chuẩn quốc gia. Địa phương đã phối hợp chuẩn bị đầu tư Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 4 và phê duyệt chủ trương đầu tư 7 dự án cải tạo, sửa chữa, đầu tư mới trường học ở cả 3 cấp. Trạm y tế phường được ổn định tổ chức. Địa phương phối hợp triển khai dự án Bệnh viện Đa khoa khu công nghiệp Bắc Giang tại phường Nếnh. Hạ tầng thiết yếu được cải thiện với 100% ngõ xóm có điện chiếu sáng, 98% dân cư được tiếp cận nước sạch đạt chuẩn. Khoảng 87 tấn rác thải phát sinh mỗi ngày được thu gom, xử lý 100%. Việc đồng bộ hóa hạ tầng không chỉ nhằm giải quyết áp lực dân số hiện tại mà còn tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới. Khi người lao động có nhà ở, trường học, y tế và dịch vụ thiết yếu, phường Nếnh có điều kiện giữ chân nguồn nhân lực; đồng thời mở rộng không gian cho thương mại, dịch vụ và logistics.

Từ lợi thế công nghiệp, phường Nếnh đang hướng tới hình thành một không gian đô thị công nghiệp gắn với an cư. Đây là bước chuyển cần thiết trong quá trình tái cấu trúc không gian phát triển của Bắc Ninh, khi tăng trưởng công nghiệp không chỉ được đo bằng qui mô sản xuất, vốn đầu tư hay kim ngạch xuất nhập khẩu mà còn bằng khả năng đáp ứng nhu cầu sống, làm việc và phát triển lâu dài của người dân. Với định hướng lấy công nghiệp làm động lực, hạ tầng làm nền tảng và chất lượng sống làm mục tiêu, phường đang góp phần hình thành các cực phát triển mới trong không gian đô thị Bắc Ninh.

Việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chất lượng dịch vụ đô thị tại địa bàn công nghiệp trọng điểm này góp phần tạo nền tảng để tỉnh hoàn thiện các tiêu chí kinh tế - xã hội, hạ tầng và quản trị, nhất là khi Bắc Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 20/9/2026.