Liên minh hóa chất hàng đầu châu Âu yêu cầu EU điều tra tập đoàn Trung Quốc

Euronews dẫn một số nguồn tin độc quyền cho biết một nhóm các nhà sản xuất hóa chất hàng đầu châu Âu đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) điều tra tập đoàn LB Group của Trung Quốc, được cho đang tìm cách mua lại một nhà máy đối thủ tại Anh để tránh các mức thuế chống bán phá giá và xuất khẩu sang EU.

Cụ thể, một liên minh các nhà sản xuất hóa chất titanium dioxide (TiO2) - một loại hóa chất chiến lược được sử dụng trong năng lượng xanh và lĩnh vực hàng không vũ trụ, đã đệ đơn khiếu nại lên EC đối với LB Group, doanh nghiệp đang tìm cách mua lại một nhà máy tại Anh của đối thủ Venator.

Động thái này diễn ra sau quyết định của EC hồi tháng 1/2025 về việc áp thuế chống bán phá giá với LB Group như một biện pháp phòng vệ thương mại nhắm vào các mặt hàng nhập khẩu giá rẻ vào EU. Việc mua lại một nhà máy sản xuất tại Anh sẽ cho phép tập đoàn Trung Quốc xuất khẩu sản phẩm sang thị trường châu Âu được miễn thuế hải quan theo thỏa thuận thương mại giữa EU và Anh, qua đó né được các mức thuế chống bán phá giá của EU.

Ngành hóa chất của EU đang chịu áp lực lớn trước sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các đối thủ Trung Quốc - những doanh nghiệp đang rơi vào tình trạng dư thừa năng lượng sản xuất khiến sản phẩm giá rẻ tràn ngập thị trường. Liên minh đứng sau đơn khiếu kiện LB Group gồm nhiều công ty sản xuất lớn trong EU, như Tronox và Kronos có trụ sở chính tại Mỹ, Precheza ở CH Czech (Séc) và Cinkarna ở Slovenia - đại diện khoảng 90% sản lượng titanium dioxide trong EU.

Theo các nguồn tin, đơn khiếu nại đã được đệ trình vào tháng 12/2025, dựa trên Quy định về trợ cấp nước ngoài (FSR) của EU, cho phép EC được điều tra các công ty ngoài EU để đánh giá liệu họ có được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp nước ngoài gây bóp méo thị trường để thực hiện các vụ mua lại trong EU hoặc tham gia vào các gói thầu công hay không. Công cụ này ban đầu được thiết kế hướng tới Trung Quốc, phản ánh những lo ngại về sự hỗ trợ quá mức của nhà nước đối với doanh nghiệp Trung Quốc khi mua lại tài sản hoặc cơ sở hạ tầng chiến lược của EU. Tuy nhiên, quy định này vẫn chưa được áp dụng bên ngoài lãnh thổ EU.

Nhà máy mà LB Group đang nhắm tới nằm tại Greatham, phía Đông Bắc nước Anh. Cơ quan Cạnh tranh và thị trường (CMA) của Anh hiện đang xem xét thỏa thuận này và dự kiến sẽ đưa ra quyết định vào tháng 5 tới.

Nếu EC mở cuộc điều tra, sẽ tạo ra một tiền lệ và phát đi tín hiệu mạnh mẽ. Động thái diễn ra trong bối cảnh ngành hóa chất EU đang mất dần thị phần tại chính châu Âu. Theo Hội đồng Công nghiệp hóa chất châu Âu (CEFIC) - đại diện cho ngành này tại Brussels, kể từ năm 2022, EU đã mất khoảng 9% năng lực sản xuất, tương đương 20.000 việc làm trực tiếp.