Lối sống xanh bảo vệ môi trường

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định, bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ trung tâm hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước. Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới cũng nêu rõ, mục tiêu đến năm 2030, chất lượng môi trường sống của nhân dân được cải thiện; tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam có môi trường sống trong lành, hài hoà với thiên nhiên, phát triển bền vững. Muốn làm được điều đó, việc xây dựng và duy trì lối sống văn minh, lối sống xanh hàng ngày để bảo vệ môi trường trong cộng đồng giữ vai trò rất quan trọng.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên, tại Việt Nam, ô nhiễm môi trường diễn biến phức tạp; trong đó chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ hiện chiếm từ 50-70% tổng lượng rác thải sinh hoạt. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, đây sẽ là gánh nặng lớn cho hạ tầng đô thị và đe dọa trực tiếp đến môi trường sống...do vậy, xây dựng, bảo vệ môi trường trở thành một phần của văn hóa và nếp sống văn minh đô thị. 

Cùng quan điểm, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, Tiến sĩ Trần Văn Miều cho rằng, ở cả đô thị và nông thôn, bảo vệ môi trường đã trở thành một nội dung quan trọng trong xây dựng đô thị văn minh và xây dựng nông thôn mới. Các cộng đồng không chỉ tham gia thông qua những hoạt động cụ thể như giữ gìn vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan, mà còn từng bước hình thành ý thức coi bảo vệ môi trường là một phần của đời sống thường nhật. Thông qua nhiều kênh khác nhau, các giá trị về ứng xử hài hòa với thiên nhiên, bảo vệ cảnh quan và sự sống được lan tỏa, qua đó từng bước nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với môi trường sống chung.

Tiến sĩ Trần Văn Miều cho biết thêm, hiện nay, trong các cộng đồng ở Việt Nam xuất hiện xu hướng chung sống thân thiện với môi trường thiên nhiên, chung tay bảo vệ môi trường và thế hệ hôm nay sống có trách nhiệm với thế hệ mai sau bằng cách bảo vệ môi trường sinh thái theo hướng phát triển bền vững. Nhiều cộng đồng ở Việt Nam đã quan tâm xây dựng lối sống xanh vì thế hệ tương lai.

Trên bình diện doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào công tác môi trường, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, lối sống văn minh trong bảo vệ môi trường cần được duy trì thường xuyên, liên tục, hàng ngày. Với nhận thức đó, URENCO xây dựng 100 điểm phân loại, thu hồi, tái chế như một hạ tầng thu hồi tài nguyên gần với cộng đồng... Tại các điểm này, chất thải tái chế được tiếp nhận, phân loại, cân, ghi nhận và chuyển giao vào hệ thống tái chế phù hợp. Bản đồ số giúp người dân tìm điểm tiếp nhận thuận tiện, đồng thời hỗ trợ tổ chức tuyến thu gom và theo dõi dòng vật liệu. Mạng lưới này cũng góp phần hình thành một chu trình rõ ràng: phân loại tại nguồn, thu hồi, tái chế và đưa vật liệu trở lại phục vụ sản xuất, đời sống.

Chương trình "21 ngày phân loại" tại Hà Nội vừa được phát động với mục đích để mỗi cơ quan, đơn vị, gia đình và mỗi người dân bắt đầu bằng một việc vừa sức, lặp lại đều đặn và dần hình thành thói quen văn minh trong phân loại rác.

"Sau 21 ngày, kết quả quan trọng nhất không chỉ là số ki-lô-gam vật liệu được thu hồi, mà là sự thay đổi trong cách chúng ta nhìn nhận chất thải: vật liệu còn khả năng tái chế phải được giữ lại như một nguồn tài nguyên, thay vì bị đưa đi chôn lấp hoặc tiêu hủy", ông Nguyễn Thanh Sơn thông tin.

Ở khía cạnh người dân, chị Đinh Thị Quý, thôn Xuân Nộn, xã Thư Lâm chia sẻ, lối sống văn minh, sống xanh không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành một xu hướng nổi bật trong xã hội. Sống văn minh, sống xanh là lối sống bảo vệ môi trường, từ việc tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu chất thải..., việc thực hiện lối sống xanh không hề khó. Mỗi người có thể bắt đầu bằng những hành động đơn giản như hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa, tiết kiệm năng lượng điện, sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, trồng cây xanh…

"Bản thân tôi và người dân khu vực Xuân Nộn đã chung tay trồng hoa trước cổng nhà văn hóa của thôn, Chi hội phụ nữ thôn cũng trồng đường hoa kiểu mẫu dọc đường nhà văn hóa, đồng thời vận động nhân dân phân loại rác, bỏ rác vào những nơi quy định. Từ việc làm trên cho thấy, lối sống văn minh, sống xanh không chỉ là một phong trào mà là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi người. Nếu mỗi người dân đều thực hiện lối sống văn minh, sống xanh, sẽ góp phần xây dựng một tương lai bền vững cho thế hệ sau", chị Quý khẳng định.

Để thực hiện lối sống văn minh, sống xanh hướng tới góp phần bảo vệ môi trường phát triển bền vững theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Kết luận số 75-KL/TW, Thứ trưởng Lê Trọng Yên nêu rõ, các cơ quan, tổ chức, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cần tiếp tục thực hiện những hoạt động thiết thực như: làm sạch đường phố, khu dân cư, sông, hồ, kênh, mương; hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần; xây dựng các mô hình khu dân cư xanh, trường học xanh, cơ quan xanh, doanh nghiệp xanh. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của thế hệ trẻ. Một thói quen tốt được hình thành từ hôm nay sẽ trở thành một nếp sống văn minh và bền vững trong tương lai.

Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh: "Làm cho thế giới sạch hơn bắt đầu từ việc làm cho nơi chúng ta đang sống sạch hơn. Do vậy, sự đồng hành của các tổ chức, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân để phân loại rác tại nguồn từng bước trở thành nếp sống văn minh góp phần xây dựng môi trường xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn...".