Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. EU và MERCOSUR quyết định sẽ ký FTA vào ngày 17/1 tại Paraguay. Hội đồng châu Âu ngày 9/1 chính thức thông qua hiệp định gây nhiều tranh cãi giữa các nước thành viên của khối, qua đó bật đèn xanh cho hiệp định thương mại với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).

Ngoại trưởng Paraguay Pablo Quirno thông báo Hiệp định tự do thương mại giữa MERCOSUR và Liên minh châu Âu (EU) sẽ được ký vào ngày 17/1 tới tại Paraguay, sau 26 năm đàm phán. Tuy nhiên, đằng sau khoảnh khắc mang tính biểu tượng ấy là một châu Âu chia rẽ sâu sắc, nơi lợi ích chiến lược va chạm trực diện với nỗi lo của nông dân và những tranh cãi về mô hình thương mại trong kỷ nguyên mới.

2. Trung Quốc điều tra chống bán phá giá hợp chất nhập từ Nhật Bản. Ngày 7/1, Bộ Thương mại Trung Quốc thông báo tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với chất dichlorosilane nhập khẩu từ Nhật Bản, một hợp chất chủ yếu dùng trong sản xuất bán dẫn.

Tàu container tại cảng Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: AFP/TTXVN

Cuộc điều tra được mở một ngày sau khi Trung Quốc cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang Nhật Bản, theo yêu cầu của các nhà sản xuất trong nước, vì cho rằng lượng nhập khẩu từ Nhật Bản giai đoạn 2022–2024 tăng, trong khi giá giảm tổng cộng 31%, gây thiệt hại cho ngành công nghiệp nội địa. 

3. Hàn Quốc, Trung Quốc ký 9 biên bản ghi nhớ hợp tác về hàng tiêu dùng và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp hai nước ngày 5/1 đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác trong các lĩnh vực hàng tiêu dùng, nội dung số và chuỗi cung ứng, nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tới Trung Quốc.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (thứ 3, trái, phía xa) và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong (thứ 3, phải, phía xa) tại diễn đàn doanh nghiệp Hàn - Trung ở Bắc Kinh ngày 5/1/2026. Ảnh: YONHAP/TTXVN

Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung Kwan cho biết, Hàn Quốc và Trung Quốc đang tiếp tục đà hợp tác kinh tế và thương mại chỉ hai tháng sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Gyeongju. 

4. Hong Kong (Trung Quốc) giành lại vị trí dẫn đầu thế giới về IPO. Theo báo cáo ngày 5/1 của công ty kiểm toán PwC, Hong Kong đã giành lại vị trí dẫn đầu thế giới về hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong năm 2025, sau khi huy động được hơn 285 tỷ HKD (36,6 tỷ USD), tăng 225% so với năm trước đó. Năm 2025, đã có 119 đợt niêm yết mới tại trung tâm tài chính của Trung Quốc này, với các thương vụ lớn bao gồm nhà sản xuất pin CATL của Trung Quốc và công ty khai thác mỏ Zijin Gold, đưa Hong Kong vượt Sàn giao dịch chứng khoán New York, Nasdaq và Sàn giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ. 

5. Nestlé thu hồi hàng loạt sữa công thức tại nhiều nước do nguy cơ nhiễm độc tố. Công ty Nestlé (Thụy Sĩ) thông báo thu hồi nhiều lô sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh do nguy cơ nhiễm cereulide - độc tố có thể gây buồn nôn, nôn mửa.

Nestlé thu hồi hàng loạt sữa công thức tại nhiều nước do nguy cơ nhiễm độc tố. Ảnh minh họa: Bnews/vnanet.vn

Các nhãn hiệu bị ảnh hưởng gồm SMA, BEBA, NAN, Guigoz, Nidal và Alfamino, phân phối tại châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ và Argentina. Đợt thu hồi bắt đầu quy mô nhỏ từ tháng 12/2025, mở rộng trong tháng 1/2026 sau khi hoàn tất xét nghiệm an toàn. Nguyên nhân xuất phát từ nguyên liệu của đối tác cung ứng. Nestlé đã công bố danh sách lô sản phẩm và khuyến nghị người tiêu dùng kiểm tra mã bao bì. 

6. Philippines chính thức quay trở lại thị trường gạo quốc tế kể từ đầu năm 2026, sau khi dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu kéo dài 4 tháng (được áp dụng từ tháng 9/2025). 

Vận chuyển gạo tại Manila, Philippines. Ảnh: AFP/TTXVN

Tuy nhiên, thuế suất áp dụng đối với gạo nhập khẩu vẫn giữ nguyên ở mức 15%. Gạo nhập khẩu sẽ phải đến nước này trong vòng 60 ngày kể từ ngày cấp giấy phép thông quan vệ sinh và kiểm dịch thực vật nhập khẩu (SPSIC). Điều này có nghĩa gạo nhập khẩu dự kiến sẽ cập cảng vào cuối tháng 2/2026. 

7. Giá nickel tăng vọt hơn 10% nhờ lực mua từ Trung Quốc. Giá nickel trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) ngày 6/1 chạm mức 18.785 USD/tấn, tăng hơn 10%, mức tăng theo ngày mạnh nhất trong hơn ba năm qua. Đà tăng này phản ánh làn sóng dòng tiền đầu tư gia tăng mạnh mẽ từ Trung Quốc, qua đó kích hoạt một đợt tăng giá diện rộng trên thị trường kim loại cơ bản toàn cầu. Chỉ số LMEX – theo dõi diễn biến của 6 kim loại cơ bản chủ chốt – vươn lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2022. Giá đồng tiếp tục kéo dài đà tăng sau khi lần đầu tiên vượt ngưỡng 13.000 USD/tấn, trong khi giá nhôm leo lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2022.

8. Giá lương thực thế giới giảm tháng thứ tư liên tiếp. Tổ chức Nông-Lương thực Liên hợp quốc (FAO) ngày 9/1 cho biết, giá lương thực thế giới đã giảm trong tháng 12/2025, đánh dấu mức trung bình thấp nhất kể từ tháng 1/2026, chủ yếu do áp lực từ giá sữa, thịt và dầu thực vật. Chỉ số giá lương thực của FAO, theo dõi một rổ hàng hóa lương thực được giao dịch toàn cầu, đạt trung bình 124,3 điểm trong tháng 12/2025, giảm so với mức 125,1 điểm trong tháng 11/2025 và thấp hơn 2,3% so với cùng kỳ năm 2024.

9. Alphabet vượt Apple trở thành công ty giá trị lớn thứ hai thế giới. Công ty mẹ của Google đã chính thức soán ngôi Apple để trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn thứ hai thế giới, đánh dấu lần đầu tiên "gã khổng lồ" tìm kiếm vượt qua nhà sản xuất iPhone trên bảng xếp hạng giá trị kể từ năm 2019.

Biểu tượng của tập đoàn Alphabet - công ty mẹ của Google. Ảnh: Reuters

Kết thúc phiên 7/1, vốn hóa thị trường của Alphabet đạt 3.890 tỷ USD, vượt mức 3.850 tỷ USD của Apple. Khoảng cách này tiếp tục được nới rộng trong phiên 8/1 khi cổ phiếu Alphabet tăng thêm 1%, đưa giá trị công ty lên 3.940 tỷ USD, bỏ xa mức 3.840 tỷ USD của Apple. 

10. Grab hợp tác với hãng xe Trung Quốc triển khai 20.000 xe điện tại Đông Nam Á. Hãng gọi xe công nghệ Grab và nhà sản xuất ô tô Trung Quốc GAC ngày 7/1 chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm đưa 20.000 xe điện (EV) vào hoạt động tại thị trường Đông Nam Á. Động thái này tiếp tục khẳng định xu hướng điện hóa mạnh mẽ của các nền tảng vận tải trong khu vực. Kế hoạch hợp tác sẽ bắt đầu với việc giới thiệu 3 mẫu xe của GAC gồm Aion Y, Aion ES và Aion V tại nhiều quốc gia, trong đó trọng điểm là Singapore, Malaysia và Indonesia.