Thị trường năng lượng "bùng nổ", MXV-Index vượt 2.800 điểm

Giá dầu thô thế giới đang áp sát ngưỡng 100 USD/thùng khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Làn sóng tăng của thị trường năng lượng nhanh chóng lan sang dầu cọ, khi mặt hàng nhiên liệu sinh học này vừa hưởng lợi từ nhu cầu thay thế dầu mỏ, vừa được hỗ trợ từ lo ngại thiếu hụt nguồn cung tại Malaysia. Đóng cửa phiên, MXV-Index tăng gần 1% lên 2.817 điểm.

Bước vào phiên giao dịch đầu tuần (9/3), thị trường năng lượng toàn cầu đã trải qua một phiên chấn động. Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel - Iran bước sang tuần thứ hai, giá hai mặt hàng dầu thô có thời điểm tăng vọt gần 20% trong phiên. Mở cửa, giá dầu Brent vọt lên trên ngưỡng 114 USD/thùng, trong khi dầu WTI vượt mốc 110 USD/thùng, thiết lập các mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. 

Theo nhận định của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kỳ vọng về việc sớm chấm dứt xung đột đã nhanh chóng bị dập tắt sau khi Tehran công bố Lãnh tụ tối cao mới, ông Mojtaba Khamenei - con trai của cố Lãnh tụ Ali Khamenei. Động thái này cho thấy lập trường cứng rắn của Iran trong thời gian tới, làm dấy lên lo ngại về chu kỳ bất ổn kéo dài tại Trung Đông và đe dọa trực tiếp dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Về nguồn cung, thị trường tiếp tục ghi nhận thông tin về việc nhiều quốc gia Trung Đông phải thu hẹp sản lượng khi tuyến đường xuất khẩu huyết mạch qua vịnh Ba Tư vẫn đang ách tắc. Gần đây nhất, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Saudi Arabia (Saudi Aramco) được cho là đã bắt đầu giảm sản lượng tại hai mỏ dầu. Bên cạnh đó, Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) cũng đã hạ công suất khai thác từ cuối tuần qua và ban bố tình trạng bất khả kháng.

Tuy nhiên, đà tăng sốc của giá dầu đã nhanh chóng thu hẹp về cuối phiên. Khép lại ngày giao dịch đầy biến động, giá dầu Brent lùi về quanh mốc 99 USD/thùng (chỉ còn giữ mức tăng khoảng 6,76%), trong khi giá dầu WTI dừng ở 94,77 USD/thùng (tăng khoảng 4,26%).

Lực cản đà tăng xuất phát từ tuyên bố của nhóm G7 về việc sẵn sàng xả kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) để can thiệp thị trường. Đáng chú ý, áp lực hạ nhiệt còn đến từ Washington khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ phát đi tín hiệu nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với dầu thô Nga nhằm tăng nguồn cung toàn cầu, bao gồm việc cấp phép miễn trừ 30 ngày để Ấn Độ tiếp tục mua các lô dầu Nga đang mắc kẹt ngoài khơi.

Bên cạnh nhóm năng lượng, sắc xanh cũng được duy trì trên thị trường nguyên liệu công nghiệp khi có tới 8 trên 9 mặt hàng đồng loạt tăng giá. Đáng chú ý, đà tăng mạnh của giá dầu thế giới cũng đã kéo theo sự đi lên của mặt hàng dầu cọ. Cụ thể, giá dầu cọ Malaysia tiếp tục nối dài đà tăng sang phiên thứ ba liên tiếp, đóng cửa tại mốc 1.151 USD/tấn, tương ứng với mức tăng khoảng 4,7%.

Theo MXV, tình hình căng thẳng tại Trung Đông đã có thời điểm đẩy giá dầu Brent vượt mốc 110 USD/thùng, mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. Việc giá dầu tăng vọt đã dầu cọ trở thành nguyên liệu thay thế hấp dẫn trong ngành sản xuất biodiesel nhờ mức chiết khấu giá đáng kể, từ đó tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh kinh tế so với nhiên liệu hóa thạch.

Ở góc độ nguồn cung, Malaysia – quốc gia sản xuất dầu cọ lớn thứ hai thế giới – đang ghi nhận mức sụt giảm sản lượng theo tháng mạnh nhất trong hơn một năm qua do tác động của lũ lụt tại các vùng trồng trọng điểm.

Theo khảo sát của Bloomberg, sản lượng tháng 2 ước tính giảm 16%, xuống còn 1,33 triệu tấn. Đây là mức giảm sâu nhất kể từ tháng 1/2025, kéo dài chuỗi suy giảm sản lượng sang tháng thứ tư liên tiếp.

Về mặt tiêu thụ, giá dầu cọ tiếp tục được nâng đỡ bởi lực cầu từ Ấn Độ – quốc gia tiêu thụ lớn thứ hai thế giới. Cụ thể, lượng dầu cọ nhập khẩu của nước này trong tháng 2 đạt 844.000 tấn, tăng 10,1% so với tháng trước và ghi nhận mức cao nhất trong 6 tháng qua. Yếu tố chính thúc đẩy lực mua đến từ mức chênh lệch giá hấp dẫn của dầu cọ so với các loại dầu thực vật thay thế.

Tại Trung Quốc, một thị trường nhập khẩu trọng điểm khác, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 đã tăng trở lại nhờ nhu cầu mua sắm dịp Tết Nguyên đán, qua đó được kỳ vọng sẽ thúc đẩy lượng tiêu thụ dầu cọ trong mảng thực phẩm.

Bên cạnh đó, Indonesia - quốc gia tiêu thụ nhiên liệu sinh học (biodiesel) từ dầu cọ lớn nhất thế giới đang cân nhắc khôi phục lộ trình triển khai nhiên liệu B50 (pha trộn 50% dầu cọ). Dù từng bị trì hoãn do các rào cản về kỹ thuật và nguồn vốn, việc tái khởi động kế hoạch này, kết hợp cùng quy định B40 hiện hành, được dự báo sẽ tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho nhu cầu dầu cọ trong dài hạn.