Thuế quan thay đổi chiến lược thương mại của Mỹ

Theo tờ The Washington Post, một năm sau “Ngày Giải phóng”, thâm hụt thương mại của Mỹ đã giảm, nhưng số lượng việc làm trong các nhà máy cũng giảm, trong khi lạm phát tăng. Dù nhìn từ góc độ nào, một năm thực hiện các chính sách không nhất quán của Tổng thống Trump đã làm thay đổi sâu sắc cách nước Mỹ tham gia vào quan hệ toàn cầu.

Theo tờ báo, việc Tổng thống Trump triển khai loạt thuế quan quy mô lớn vào ngày 2/4/2025 được coi là bước ngoặt trong chính sách thương mại của Mỹ, khi chính quyền chuyển từ cách tiếp cận ưu tiên tự do hóa thương mại sang sử dụng thuế quan như một công cụ trung tâm nhằm bảo vệ sản xuất trong nước và tái cân bằng quan hệ thương mại toàn cầu.

Một số kết quả ban đầu được chính quyền coi là thành công. Thâm hụt thương mại của Mỹ đã giảm trong nhiều tháng liên tiếp, phản ánh sự sụt giảm nhập khẩu và điều chỉnh trong dòng chảy thương mại. Đồng thời, hơn 20 quốc gia đã có động thái mở cửa thị trường, giảm rào cản hoặc cam kết đầu tư vào Mỹ nhằm tránh hoặc giảm thiểu tác động từ các mức thuế mới.

Chính quyền ông Trump cũng tận dụng thuế quan như một đòn bẩy trong đàm phán, đạt được một số thỏa thuận thương mại với các đối tác như Nhật Bản, Anh và Malaysia. Những diễn biến này được xem là minh chứng cho lập luận rằng thuế quan có thể tạo áp lực buộc các đối tác nhượng bộ.

Tuy nhiên, các lợi ích này đi kèm với nhiều hệ quả tiêu cực đáng kể đối với nền kinh tế Mỹ. Chi phí nhập khẩu tăng đã làm gia tăng gánh nặng cho doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều tập đoàn trong lĩnh vực sản xuất, công nghiệp và bán lẻ ghi nhận lợi nhuận bị ảnh hưởng do chi phí đầu vào cao hơn.

Trái với kỳ vọng phục hồi sản xuất nội địa, số việc làm trong ngành sản xuất lại giảm, cho thấy tác động của thuế quan không đủ để đảo ngược các xu hướng dài hạn như tự động hóa và dịch chuyển sản xuất toàn cầu.

Một vấn đề lớn khác được đề cập là mức độ bất định trong môi trường chính sách. Việc áp dụng và điều chỉnh thuế quan diễn ra nhanh chóng và khó dự đoán khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch dài hạn. Nhiều công ty buộc phải trì hoãn đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng hoặc duy trì chiến lược linh hoạt để ứng phó với rủi ro chính sách. Sự thiếu ổn định này được coi là một trong những yếu tố làm suy giảm hiệu quả kinh tế tổng thể của chính sách thuế quan.

Bài phân tích cũng đề cập đến diễn biến pháp lý quan trọng khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng việc sử dụng quyền khẩn cấp để áp thuế là không hợp pháp. Quyết định này dẫn đến yêu cầu hoàn trả khoảng 150 tỷ USD tiền thuế đã thu, tạo áp lực lớn đối với chính quyền trong việc điều chỉnh cơ sở pháp lý cho chính sách thương mại.

Bài viết kết luận chính sách thuế quan của Trump đã tạo ra sự thay đổi sâu sắc trong cách Mỹ tiếp cận thương mại quốc tế và có thể để lại ảnh hưởng lâu dài đối với các chính quyền tương lai. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế thực sự và tính bền vững của cách tiếp cận này vẫn còn gây tranh cãi.

Trong khi chính quyền coi đây là công cụ chiến lược để bảo vệ lợi ích quốc gia, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng chi phí kinh tế và sự bất ổn đi kèm có thể làm suy yếu tăng trưởng trong dài hạn.