Tìm giải pháp thúc đẩy phát triển nền kinh tế xanh

Ngày 12/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy phát triển nền kinh tế xanh tại tỉnh Đắk Lắk”.

Tại hội thảo, Tiến sĩ Phan Xuân Lĩnh - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Đắk Lắk cho biết, tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế xanh nhờ diện tích rừng lớn, tài nguyên đất đai phong phú và thế mạnh nông nghiệp đặc thù. Toàn tỉnh có hơn 776.000 ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,37% năm 2025.

Bên cạnh đó, cùng với không gian phát triển mới, tỉnh Đắk Lắk không chỉ gắn với đại ngàn Tây Nguyên mà còn mở rộng liên kết với vùng duyên hải Nam Trung Bộ, tạo điều kiện thúc đẩy liên kết rừng - biển, kết nối giữa kinh tế nông nghiệp, kinh tế sinh thái với kinh tế biển, du lịch và logistics theo hướng xanh và bền vững.

Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế xanh của tỉnh vẫn đang đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm như: sản xuất nông nghiệp còn phân tán, quy mô nhỏ; liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững; trình độ công nghệ và chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực còn hạn chế; áp lực đối với tài nguyên rừng, đất, nước và môi trường còn lớn; năng lực cạnh tranh xanh của doanh nghiệp, hợp tác xã còn nhiều khó khăn...

“Hội thảo nhằm tạo diễn đàn để các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế xanh phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn mới. Các ý kiến và tham luận tại hội thảo sẽ góp phần phục vụ công tác hoạch định chính sách và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh tại tỉnh Đắk Lắk” - Tiến sĩ Phan Xuân Lĩnh nhấn mạnh.

Hội thảo tập trung thảo luận một số vấn đề trọng tâm như: thực trạng, kết quả đạt được và những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế xanh ở Đắk Lắk; tiềm năng, điều kiện và mô hình tiếp cận dựa vào hệ sinh thái và cộng đồng trong phát triển kinh tế xanh tích hợp tại tỉnh; phát triển bền vững cà phê gắn với chuyển đổi nền nông nghiệp xanh; phát triển kinh tế biển gắn với du lịch biển theo hướng xanh, bền vững.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng thảo luận, làm rõ vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển kinh tế xanh; xu hướng phát triển kinh tế xanh ở hợp tác xã; các yếu tố tác động, những vấn đề đặt ra đối với phát triển kinh tế xanh ở Tây Nguyên…

Theo các đại biểu, để phát triển kinh tế xanh, tỉnh Đắk Lắk cần chuyển đổi mạnh từ tư duy khai thác tài nguyên sang phát triển hài hòa giữa kinh tế với bảo tồn hệ sinh thái. Đồng thời, tỉnh cần tận dụng tốt lợi thế về nông nghiệp và tài nguyên rừng để xây dựng mô hình tăng trưởng xanh đặc thù theo cấu trúc mô hình kinh tế xanh tích hợp đa ngành, trong đó không chỉ chú trọng tăng trưởng kinh tế mà cần hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo vệ môi trường và cải thiện sinh kế cho người dân.

Nhiều đại biểu cũng đề xuất, tỉnh Đắk Lắk cần sớm xây dựng bộ chỉ tiêu giám sát tăng trưởng xanh, có quy hoạch hệ sinh thái xanh, có cơ sở dữ liệu số hoá liên quan đến kinh tế xanh, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phát triển kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon; đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân trong quá trình triển khai các mô hình sản xuất xanh.

Theo Tiến sĩ Trần Ngọc Thanh, Quyền Viện trưởng Viện Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tây Nguyên (thuộc Trường Đại học Đông Á), kinh tế xanh được xác định là mô hình phát triển carbon thấp, sử dụng hiệu quả tài nguyên và đảm bảo bao trùm xã hội. Tỉnh Đắk Lắk cần xây dựng mô hình kinh tế xanh tích hợp dựa trên bốn trụ cột chính: lâm nghiệp, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn, du lịch cộng đồng - sinh thái, năng lượng tái tạo và sinh khối.

Mô hình được thiết kế theo hướng liên kết đa ngành, vận hành theo chu trình tuần hoàn tài nguyên và đặt cộng đồng địa phương làm trung tâm. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo sinh kế bền vững, nâng cao giá trị kinh tế, bảo tồn văn hóa.

Ông Mai Đình Thọ - Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp sạch Krông Pắc, hội thảo mang đến cách nhìn mới, hấp dẫn cho nông dân. Thực tiễn hiện nay, nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn và nông dân sản xuất không theo tiêu chuẩn, giá bán sản phẩm như nhau, chưa có cơ chế, chính sách khuyến khích nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn, sản xuất xanh - sạch. Để ý tưởng phát triển triển kinh tế xanh của các nhà khoa học thành hiện thực, phụ thuộc rất lớn vào cơ quan quản lý nhà nước, trong đó cần chú trọng đến lợi ích thụ hưởng của người nông dân.

Phát tại hội thảo, bà Đặng Thị Thủ - Phó Giám đốc Sở Nông Nghiệp và Môi trường Đắk Lắk đánh giá cao những ý kiến, tham luận tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp. Phát triển kinh tế xanh không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu cấp thiết để Đắk Lắk hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Qua hội thảo cho thấy, nền nông nghiệp bền vững buộc phải phát triển kinh tế xanh. Đồng thời, trong phát triển kinh tế xanh cần sự chuyển mình mạnh mẽ nhất ở khu vực kinh tế tập thể.

Từ các ý kiến, tham luận tại hội thảo, Ban tổ chức ghi nhận, đưa vào nhóm giải pháp để tham mưu thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, đóng góp vào sự tăng trưởng chung của tỉnh trong thời gian tới. Trong đó, nhóm giải pháp bao gồm:r à soát lại các cơ chế, chính sách, tham mưu ưu đãi cho phát triển kinh tế xanh; số hóa vùng trồng, có bản đồ số hóa dữ liệu để phục vụ cho nhiều ngành hàng; thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy năng lực quản trị, ứng dụng khoa học công nghệ cho hợp tác xã và thương mại hóa tín chỉ carbon.