Từ ý tưởng đến thị trường: Sức bật khởi nghiệp ở Đồng Tháp

Trong hành trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Đồng Tháp chủ động trong việc kiến tạo môi trường đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Chủ trương của tỉnh không dừng lại ở các chính sách chung mà đã cụ thể hóa thành hệ sinh thái toàn diện, lấy doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân làm trung tâm. Nhờ đó, nhiều ý tưởng đổi mới sáng tạo đã được hiện thực hóa thành sản phẩm và áp dụng vào thực tế mang lại giá trị gia tăng.

Mang lại giá trị kinh tế từ đổi mới sáng tạo

Nhận thấy nguồn nguyên liệu cá đồng dồi dào, năm 2017, chị Dương Thị Hồng Chuyên (xã Tân Hộ Cơ) bắt đầu khởi nghiệp với nghề làm khô cá đồng các loại như: cá lóc, cá trèn, cá chốt… Quá trình khởi nghiệp, chị gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, được sự hỗ trợ của các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương, chị có cơ hội tham gia nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về khởi nghiệp. Nhờ đó, cơ sở sản xuất cá khô của chị trụ vững trước khó khăn và phát triển thành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chế biến thủy sản Ba Khía Foods.

Chị Chuyên từng tham gia Cuộc thi Khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tỉnh Đồng Tháp năm 2022 và đoạt giải Nhất với Dự án “Phát triển sản phẩm lạp xưởng cá lóc”. Chị Chuyên chia sẻ, với sự góp ý của các chuyên gia, hỗ trợ của cơ quan chức năng, dự án của chị không nằm trên giấy mà đã ứng dụng vào thực tiễn, thương mại hóa sản phẩm. Các lớp tập huấn, bồi dưỡng về khởi nghiệp đã mang lại cho chị nhiều kiến thức bổ ích như: ý tưởng kinh doanh, phân tích thị trường, thiết kế bao bì, nhãn mác và ứng dụng thiết bị, công nghệ vào sản xuất… Cùng với lạp xưởng cá, chị còn nghiên cứu cho ra các sản phẩm đa dạng như sản xuất lạp xưởng cua và các loại khô cá đồng truyền thống. Nhiều sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chế biến thủy sản Ba Khía Foods đạt chứng nhận OCOP (3 sao) như: lạp xưởng cá, lạp xưởng cua đồng, khô ếch, khô cá lóc, khô cá chốt...

Kỳ vọng mang lại giá trị kinh tế mới cho phế phụ phẩm nông nghiệp, cụ thể là xơ mướp, dự án “Kết nối con người với tự nhiên” của anh Đỗ Đăng Khoa và các thành viên đã đoạt giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp xanh năm 2023 do Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) tổ chức. Hiện nay, các sản phẩm của dự án đã “xuất ngoại”. Anh Đỗ Đăng Khoa đã thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Green Is Gold và thành công với thương hiệu Làng Mướp. Hằng năm, công ty sản xuất trung bình khoảng 1 triệu sản phẩm từ xơ mướp (đồ dùng nhà tắm, đồ dùng nhà bếp và đồ chơi thú cưng…), trong đó khoảng 800 nghìn sản phẩm được nhiều quốc gia lựa chọn nhập khẩu.

Anh Khoa cho biết, từ nguyên liệu tự nhiên như xơ mướp, Làng Mướp hướng đến việc phát triển sản phẩm hữu ích và mở rộng thị trường. Chuyển đổi số đã mang lại nhiều giá trị như: thông tin sản phẩm rõ hơn, phục vụ khách hàng tốt hơn, dữ liệu được kiểm soát tốt và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực.

Tuy nhiên, từ ý tưởng đổi mới sáng tạo đến sản xuất sản phẩm và đưa ra thị trường là hành trình gian nan. Chị Đoàn Thị Tuyết Nhung, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cacao Mekong tâm sự, công ty chuyên sản xuất, chế biến các sản phẩm từ ca cao như bột ca cao, ca cao nóng… Lúc đầu, người tiêu dùng chưa biết về sản phẩm nên tiêu thụ khó khăn. Cùng với đảm bảo chất lượng, các sản phẩm của công ty đã tham gia các sự kiện hội chợ, xúc tiến thương mại; kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử. Đồng thời, qua các hội chợ, hội thảo, công ty có cơ hội gặp gỡ các đại lý, đối tác mua sỉ để mở rộng kênh phân phối. Đến nay, việc tiêu thụ khả quan với khoảng 3 - 5 tấn sản phẩm mỗi tháng.

Ươm tạo, hỗ trợ các ý tưởng, sáng kiến

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có mối quan hệ hữu cơ, gắn kết chặt chẽ và tác động tương hỗ lẫn nhau. Nếu khoa học công nghệ đóng vai trò là nền tảng tạo ra tri thức và công cụ, thì đổi mới sáng tạo là động cơ biến tri thức đó thành giá trị kinh tế - xã hội thực tế. Đổi mới sáng tạo là quá trình tạo ra cái mới hoặc cải tiến đáng kể những cái hiện có, sau đó áp dụng vào thực tế để mang lại giá trị gia tăng (về kinh tế - xã hội, kỹ thuật hoặc trải nghiệm). Một ý tưởng dù hay đến đâu, nếu chỉ dừng lại trên giấy hoặc trong phòng thí nghiệm mà chưa được đưa vào ứng dụng thực tế hay mang lại hiệu quả rõ rệt thì đó là sự lãng phí.

Theo Bí thư Tỉnh đoàn Đồng Tháp Lê Hoàng Quyết, trong Cuộc thi Khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, qua từng vòng thi, các tác giả, nhóm tác giả đã có cơ hội giới thiệu ý tưởng, sản phẩm; đồng thời được Ban Giám khảo, các chuyên gia và doanh nghiệp góp ý, phản biện, định hướng hoàn thiện mô hình kinh doanh, nâng cao tính khả thi và khả năng phát triển trong thực tế. Qua đó, cuộc thi từng bước trở thành cầu nối giữa các ý tưởng khởi nghiệp với những nguồn lực hỗ trợ, đồng hành cùng thanh niên hiện thực hóa dự án.

Bên cạnh đó, Cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức đã phát hiện, hỗ trợ nhiều giải pháp, sáng chế hữu ích được áp dụng vào sản xuất, đời sống. Những sản phẩm OCOP chế biến sâu từ sen, trái cây, thủy sản; mô hình Hội quán gắn với chuyển đổi số nông nghiệp, truy xuất nguồn gốc; mô hình “Làng thông minh”… là những “hạt giống” quý, minh chứng cho sức sáng tạo của người Đồng Tháp. Đồng thời, các hội thảo về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được tổ chức đã góp phần lan tỏa phong trào trong người dân, đội ngũ cán bộ, công chức và viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu trong công việc, sản xuất và sinh hoạt hằng ngày.

Ông Ngô Huỳnh Quang Thái, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp cho biết, thời gian qua, tỉnh đã đạt những kết quả bước đầu đáng khích lệ trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Nhiều phong trào, hoạt động đã khơi dậy tinh thần sáng tạo và cho ra đời những sản phẩm cụ thể. Điển hình là Cuộc thi Khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo do Tỉnh đoàn Đồng Tháp tổ chức đã trở thành sân chơi ươm mầm cho nhiều ý tưởng của thanh niên; trong đó nhiều ý tưởng đã hình thành sản phẩm, dự án khởi nghiệp thực tế.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp, hiện nay khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh và bền vững. Tinh thần đó đã được khẳng định trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia". Đồng Tháp đã cụ thể hóa nghị quyết thành kế hoạch hành động. Tỉnh đã đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động Không gian khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Đây là bước đi cụ thể để biến chủ trương lớn thành hành động thiết thực; thiết lập một “bệ phóng” chung cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh, là nơi thực hiện và hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo.

Đồng Tháp là tỉnh nông nghiệp nên Không gian khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng là nơi hỗ trợ nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhỏ. Đây là nơi triển khai trực tiếp các cơ chế, chính sách của Nhà nước đến các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp; là nơi ươm tạo, hỗ trợ các ý tưởng, sáng kiến trở thành sản phẩm thực tế.