Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công bố Bộ Nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam 2026

Sáng 3/2, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức Lễ Công bố Bộ Nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam 2026 (Vietnam Corporate Governance Code – CG Code 2026). Sự kiện được tổ chức trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và IFC, với sự hỗ trợ của Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO), nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng thực hành quản trị công ty tại các công ty đại chúng, công ty niêm yết ở Việt Nam theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Trong vai trò là cơ quan xây dựng, quản lý và giám sát thị trường chứng khoán, hướng tới các chuẩn mực quốc tế và thông lệ tốt nhất về quản trị công ty, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cùng với IFC và sự hỗ trợ kỹ thuật của SECO đã nghiên cứu, rà soát và nâng cấp Bộ Nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam. Việc cập nhật nhằm phản ánh đầy đủ những thay đổi trong khuôn khổ pháp lý trong nước, đồng thời tham chiếu trực tiếp các chuẩn mực quản trị công ty tiên tiến trên thế giới.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN Nguyễn Hoàng Dương, trải qua 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Trong bối cảnh thị trường hội nhập ngày càng sâu rộng, việc khuyến khích doanh nghiệp nâng cao chất lượng thực hành quản trị công ty, tiệm cận các thông lệ quốc tế, được xác định là một trong những trụ cột nền tảng nhằm nâng cao chất lượng, tính minh bạch, tính bền vững và sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Nguyễn Hoàng Dương cho rằng, quản trị công ty giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường vốn khu vực và quốc tế, góp phần củng cố các điều kiện nền tảng và hỗ trợ quá trình triển khai các yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam. Quản trị công ty tốt không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình, mà còn là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư, thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn và thúc đẩy phát triển bền vững.

Theo kết quả đánh giá của Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN (ACGS), mặt bằng thực hành quản trị công ty của Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện, đặc biệt ở các nội dung liên quan đến vai trò và trách nhiệm của Hội đồng quản trị, như tính đa dạng, tính độc lập của các thành viên Hội đồng quản trị, cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông thiểu số, cũng như hiệu quả hoạt động của các ủy ban chuyên trách thuộc Hội đồng quản trị.

Với vai trò là một nhà đầu tư phát triển toàn cầu, IFC cho biết thực hành quản trị công ty là một tiêu chí quan trọng trong các quyết định đầu tư. Kinh nghiệm của IFC tại các thị trường đang phát triển cho thấy, các doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn cao về quản trị công ty thường xây dựng được Hội đồng quản trị và Ban điều hành hoạt động hiệu quả hơn, qua đó cải thiện chất lượng ra quyết định, tăng cường quản lý rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.

Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam được cập nhật lần này có nhiều điểm mới đáng chú ý. Trước hết, Bộ Nguyên tắc được đổi tên thành “Bộ Nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam”, thay cho tên gọi trước đây là “Bộ Nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam theo Thông lệ Tốt nhất”, nhằm phù hợp với thông lệ đặt tên phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới. Nội dung sửa đổi của Bộ Nguyên tắc được tham chiếu trực tiếp Bộ Nguyên tắc quản trị công ty của G20/OECD ban hành năm 2023, đồng thời tiếp thu có chọn lọc thông lệ tốt của các thị trường phát triển và các quốc gia trong khu vực ASEAN. Các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến quản trị công ty tại Việt Nam cũng đã được rà soát, cập nhật và tích hợp đầy đủ, bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong quá trình áp dụng.

Bộ Nguyên tắc 2026 lồng ghép mạnh mẽ hơn các nội dung về phát triển bền vững và ESG, bao gồm quản trị biến đổi khí hậu, các vấn đề môi trường và xã hội, phản ánh xu hướng toàn cầu về quản trị doanh nghiệp có trách nhiệm và bền vững. Bộ Nguyên tắc được triển khai theo phương thức “Tuân thủ hoặc Giải thích” (Comply or Explain), trước tiên áp dụng đối với các công ty niêm yết, sau đó mở rộng đối với các công ty đại chúng.

Theo đó, doanh nghiệp được khuyến nghị áp dụng Bộ Nguyên tắc ngay sau khi ban hành, công bố việc áp dụng và báo cáo thực hiện quản trị công ty trên cơ sở định kỳ hằng năm, vừa nâng cao tính minh bạch, vừa bảo đảm sự linh hoạt phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp.

Ông Vũ Chí Dũng, Trưởng ban Pháp chế – Đối ngoại, UBCKNN cho biết, CG Code 2026 được xây dựng theo cách tiếp cận quản trị công ty dựa trên nguyên tắc, gồm 9 nguyên tắc bao quát các lĩnh vực trọng yếu của quản trị công ty hiện đại. Bộ Nguyên tắc đặt Hội đồng quản trị ở vị trí trung tâm của hệ thống quản trị công ty, nhấn mạnh vai trò định hướng chiến lược, giám sát Ban điều hành, phân định rõ chức năng quản lý và giám sát, bảo đảm cơ cấu Hội đồng quản trị có tính độc lập, đa dạng về kỹ năng, kinh nghiệm và giới, đồng thời tăng cường hiệu quả hoạt động của các ủy ban chuyên trách, đặc biệt là Ủy ban Kiểm toán.

Bên cạnh đó, Bộ Nguyên tắc cũng tăng cường các khuyến nghị về quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cổ đông, nhất là cổ đông thiểu số.

Đánh giá về ý nghĩa của việc ban hành CG Code 2026, bà Sibylle Bachmann, Trưởng đại diện Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ tại Việt Nam cho rằng, việc cập nhật Bộ Nguyên tắc quản trị công ty là kịp thời và mang tính chiến lược trong bối cảnh môi trường kinh doanh toàn cầu thay đổi nhanh chóng, kỳ vọng của nhà đầu tư về minh bạch, trách nhiệm giải trình và phát triển bền vững ngày càng gia tăng.

Theo bà Sibylle Bachmann, quản trị doanh nghiệp mạnh mẽ là nền tảng quan trọng để thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, cải thiện chất lượng ra quyết định và xây dựng niềm tin của nhà đầu tư, người lao động và toàn xã hội.