Vì sao nhà đầu tư từ bỏ trái phiếu để chuyển sang vàng vào năm 2025?

Vàng đang tỏa sáng vào năm 2025, vượt trội hơn tất cả các tài sản lớn khác. Bất ổn chính trị, những nghi ngờ về sự độc lập của Fed, và các rủi ro kinh tế gia tăng, vai trò của vàng như một công cụ lưu trữ giá trị đáng tin cậy và không tương quan đã biến nó thành nơi trú ẩn an toàn được lựa chọn.

Theo euronews, vàng đã vươn lên dẫn đầu danh sách mong muốn của các nhà đầu tư vào năm 2025. Kim loại quý, từ lâu đã được tôn sùng như một công cụ phòng ngừa lạm phát và bất ổn địa chính trị, đã chứng kiến giá của nó tăng vọt lên mức cao kỷ lục trên 3.600 USD (3.080 euro)/ounce, mang lại lợi nhuận gần 40% tính từ đầu năm đến nay – năm tốt nhất của vàng kể từ năm 1978.

Tại sao trái phiếu không còn mang lại sự bảo vệ

Trái phiếu Kho bạc Mỹ và trái phiếu chính phủ châu Âu từ lâu đã đóng vai trò là công cụ giảm xóc trong các danh mục đầu tư cân bằng.

Trong thời kỳ kinh tế suy yếu, trái phiếu thường tăng giá khi các tài sản rủi ro giảm. Điều này chỉ đúng khi lạm phát vẫn ở mức thấp, nhưng mối quan hệ đó dường như đang bị phá vỡ.

Kể từ khi đạt đỉnh vào năm 2020, trái phiếu chính phủ châu Âu đã mất khoảng 20% giá trị, và trái phiếu Kho bạc Mỹ dài hạn còn giảm một nửa giá trị trong cùng kỳ. Tính từ đầu năm 2025 đến nay, các chỉ số trái phiếu châu Âu tiêu chuẩn đã giảm 2%, hoạt động kém hơn cả cổ phiếu và hàng hóa.

Đối với các nhà đầu tư dựa vào danh mục đầu tư 60/40 cổ điển - 60% cổ phiếu, 40% trái phiếu - lợi nhuận đã không mấy ấn tượng. Trong 5 năm qua, chiến lược này chỉ mang lại lợi nhuận 32%, trong khi chỉ riêng chỉ số S&P 500 đã tăng 109%.

Các lợi ích đa dạng hóa được cho là đã bị phá vỡ: Các danh mục đầu tư cân bằng đã trải qua sự biến động tương tự và thậm chí là các đợt sụt giảm sâu hơn so với các danh mục toàn cổ phiếu.

Khi tăng trưởng chững lại, rủi ro địa chính trị leo thang, và lạm phát duy trì ở mức cao, trái phiếu gặp khó khăn trong việc mang lại sự bảo vệ.

Lạm phát là kẻ thù lớn nhất của thị trường trái phiếu khi đã làm xói mòn lợi nhuận thực và làm suy yếu vị thế trú ẩn an toàn của chúng. Trong một môi trường như vậy, vàng bước vào để lấp đầy khoảng trống.

Sự xuất hiện của vàng: Công cụ phòng ngừa rủi ro kép

Trong bối cảnh trái phiếu hoạt động kém hiệu quả một cách có hệ thống, các nhà đầu tư ngày càng chuyển sang vàng như một công cụ ổn định danh mục đầu tư—một công cụ có khả năng bảo vệ chống lại các rủi ro xuất phát từ cả thị trường cổ phiếu và trái phiếu.

Giá trị của vàng phần lớn không tương quan với các loại tài sản khác. Đặc điểm đó đã biến nó thành một công cụ phòng ngừa rủi ro lý tưởng trong môi trường rủi ro đa diện ngày nay.

Trong các giai đoạn như đợt bán tháo sau Ngày Giải phóng vào tháng Tư, cả cổ phiếu và trái phiếu đều đồng loạt giảm giá, khiến các nhà đầu tư có rất ít nơi trú ẩn.

Sự phá vỡ trong mối tương quan này phản ánh các mô hình từ những năm 1970, khi lạm phát tràn lan trong bối cảnh uy tín của các ngân hàng trung ương yếu kém.

Khi đó, cũng như bây giờ, vàng đã vượt trội hơn tất cả các loại tài sản lớn, được thúc đẩy bởi nhu cầu của nhà đầu tư về sự bảo vệ chống lại sự mất giá tiền tệ và rủi ro hệ thống.

Theo Goldman Sachs, các danh mục đầu tư cổ phiếu-trái phiếu đặc biệt dễ bị tổn thương trong hai kịch bản: Khi uy tín thể chế bị xói mòn - như trong những năm 1970 - và khi các cú sốc nguồn cung gây ra áp lực lạm phát đình trệ như đã thấy vào năm 2022. Trong cả hai trường hợp, vàng trong lịch sử đều tỏa sáng.

Các ngân hàng trung ương đi trước, nhà đầu tư theo sau

Hành vi của nhà đầu tư vào năm 2025 cũng đang bị ảnh hưởng bởi một làn sóng mua vàng mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là từ các thị trường mới nổi.

Kể từ khi các lệnh trừng phạt của phương Tây đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga vào năm 2022, các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đã đẩy nhanh các nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ra khỏi đô la Mỹ, đổ hàng tỷ đô la vào vàng.

Theo IMF, lượng mua vàng của các ngân hàng trung ương đã tăng gấp năm lần kể từ tháng 2 năm 2022.

Các nhà đầu tư hiện đang theo sau làn sóng này. Quỹ SPDR Gold Shares (GLD), quỹ ETF vàng được bảo chứng bằng vàng vật chất lớn nhất thế giới - đã thu hút 11,3 tỷ USD (9,63 tỷ euro) dòng vốn chảy vào chỉ trong năm nay - đang trên đà vượt qua kỷ lục của mình từ năm 2020.

Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy các nhà đầu tư tư nhân đang bắt đầu đi theo sự dẫn dắt của các ngân hàng trung ương, suy nghĩ lại về vai trò của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược.

Không giống như trái phiếu, vốn có thể bị lạm phát làm mất giá hoặc đối mặt với nguy cơ vỡ nợ quốc gia, vàng không phụ thuộc vào uy tín của bất kỳ tổ chức nào. Nó không thể được in ra, bị trừng phạt hay làm mất giá - những thuộc tính đang chứng tỏ sức hấp dẫn ngày càng tăng trong một thế giới nợ nần gia tăng, chính trị phân cực và rủi ro phân mảnh.

Mức nợ chính phủ cao và chính sách tài khóa nới lỏng càng làm mờ đi triển vọng của trái phiếu. Các nhà đầu tư ngày càng xem chúng không phải là tài sản an toàn, mà là các khoản nợ dễ bị xói mòn bởi lạm phát.

Nếu các ngân hàng trung ương bị buộc phải kìm hãm lợi suất để quản lý chi phí trả nợ - một quá trình đôi khi được gọi là "sự đàn áp tài chính"- thì lợi nhuận thực của trái phiếu có thể duy trì ở mức âm trong nhiều năm.

Giá vàng có thể tăng cao đến mức nào?

Vào năm 2025, rủi ro này không chỉ là kinh tế mà còn là thể chế.

Các nhà đầu tư ngày càng cảnh giác với sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ, đặc biệt là ở Hoa Kỳ. Chiến dịch công kích mạnh mẽ của ông Donald Trump chống lại Chủ tịch Fed Jerome Powell đã làm dấy lên hồi chuông báo động về áp lực tiềm tàng đối với Cục Dự trữ liên bang Mỹ trong việc giữ lãi suất ở mức thấp một cách giả tạo.

Nếu sự độc lập của Fed bị tổn hại, khả năng chống lạm phát của nó có thể bị suy yếu, càng khiến vàng trở thành một công cụ phòng ngừa rủi ro hấp dẫn chống lại sự mong manh của thể chế.

Nhà phân tích Samantha Dart của Goldman Sachs đã nhấn mạnh mối lo ngại này, cảnh báo rằng nếu chỉ 1% lượng trái phiếu Kho bạc tư nhân của Mỹ chuyển sang vàng, giá có thể tăng vọt lên gần 5.000 USD (4.263 euro) mỗi ounce.

Ngay cả trong một kịch bản ôn hòa hơn, Goldman dự kiến vàng sẽ đạt 4.000 USD (3.410 euro) vào giữa năm 2026, với lý do là sự bất ổn chính trị, nhu cầu của các ngân hàng trung ương toàn cầu, và niềm tin suy giảm vào việc quản lý tài khóa của Mỹ.

Tín hiệu từ vàng

Đợt tăng giá lịch sử của vàng vào năm 2025 phản ánh nhiều hơn là động lực thị trường, nó đánh dấu một sự thay đổi cơ bản trong các ưu tiên của nhà đầu tư. Khi trái phiếu mất đi sức mạnh phòng thủ và rủi ro chính trị làm xói mòn niềm tin vào các thể chế tiền tệ, vàng đã tái khẳng định mình là tài sản trú ẩn an toàn tối thượng.

Bản chất không tương quan, khả năng chống lạm phát, và sự độc lập khỏi uy tín thể chế làm cho nó đặc biệt phù hợp với một thế giới nơi các biện pháp bảo vệ truyền thống đang lung lay.

Trong các danh mục đầu tư từng được neo giữ bởi trái phiếu, vàng giờ đây đang chiếm vị trí trung tâm.