Vốn ưu đãi cải thiện nước sạch, nâng chất lượng sống vùng biên

Hơn 2 năm nay, khi mùa khô tới, gia đình anh Điểu Vương ở thôn 3 (xã Đắk Ơ) giờ đây đã không còn phải ngược xuôi lo từng thùng nước sinh hoạt như trước. Bước ngoặt đến vào năm 2024, khi anh được tiếp cận nguồn vốn 50 triệu đồng từ chương trình cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Anh Điểu Vương cho biết, trước đây khi chưa có giếng, gia đình toàn phải đi xin nước của hàng xóm. Nhất là vào mùa khô, nhiều lúc tôi còn phải bỏ tiền ra để mua nước về dùng. Việc thiếu nước không chỉ làm đảo lộn sinh hoạt mà còn khiến kinh tế gia đình bị đình trệ do phải dồn cho việc tìm kiếm nguồn nước.

Có vốn trong tay, anh Vương đã đầu tư giếng và lắp đặt hệ thống bơm, bồn nước hiện đại. Sự thay đổi từ nguồn nước đã mang lại cho gia đình niềm vui. Đi làm về tối hay trưa muộn gì mình cũng đã có sẵn cái giếng để bơm nước, không còn phải lo lắng về nguồn nước xài hằng ngày nữa. Có nước rồi, gia đình yên tâm để tập trung lo việc khác, đi làm ăn phát triển kinh tế.

Không chỉ dừng lại ở việc ăn uống, anh Vương còn tận dụng nguồn nước dồi dào để sử dụng trong chăn nuôi và trồng trọt. Nguồn nước này không chỉ phục vụ sinh hoạt trong gia đình mà còn giúp ích rất nhiều cho chăn nuôi, từ việc tắm cho lợn, trâu, tưới vườn rau sau nhà.

Còn tại thôn 6 (xã Đắk Ơ), gia đình anh Điểu Lê cũng là một trong những hộ dân tiêu biểu sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội Bù Gia Mập để thay đổi chất lượng cuộc sống. Từng đối mặt với cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng, giờ đây gia đình có thể an tâm sản xuất và sinh hoạt nhờ dòng nước sạch ổn định.

"Trước đây, gia đình chủ yếu sử dụng giếng đào, nhưng nhiều năm nay thời tiết khô hạn khiến giếng thường xuyên bị cạn nước. Những lúc như vậy, tôi phải đi xin hoặc mua lại nước của người khác rất vất vả. Việc mua nước không chỉ tốn kém chi phí mà còn không đảm bảo tính bền vững trong sinh hoạt hằng ngày" - anh Lê cho biết.

Với nguồn vốn vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, anh Lê đã đầu tư nâng cấp hệ thống nước, đời sống gia đình được cải thiện rõ rệt. Nguồn vốn không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về thiếu hụt nước mà còn giúp gia đình tiết kiệm được tối đa chi phí mua nước.

Cùng chung niềm vui có nước sạch, gia đình chị Điểu Thị Tuyết tại thôn 3 (xã Đắk Ơ) cũng có thay đổi lớn nhờ nguồn vốn vay 20 triệu đồng từ chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường của Ngân hàng Chính sách xã hội Bù Gia Mập năm 2020. Khoản vay này đã giúp gia đình chị Tuyết đào giếng, chấm dứt chuỗi ngày gian nan đi xin nước hàng xóm hoặc phải ra tận suối múc nước về dùng. Trước đây cuộc sống vất vả, tạm bợ do thiếu nước sạch, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Nhưng từ khi có giếng, cuộc sống sinh hoạt đều thuận tiện, sạch sẽ hơn nhiều.

Đòn bẩy phát triển kinh tế bền vững

Bà Nguyễn Thị Thêu -  Thôn trưởng thôn 6, kiêm Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn là mộ trong những "cầu nối" giúp người dân tiếp cận kịp thời với nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, sử dụng đúng mục đích thông qua việc đồng hành sát sao, trực tiếp đến từng vườn để tham khảo và nắm bắt kế hoạch sản xuất của từng hộ trước khi vay.

“Tôi luôn trăn trở và lo lắng nhất là trường hợp bà con sử dụng vốn sai mục đích, dẫn đến việc khó khăn khi hoàn trả nợ lúc đến hạn. Chính vì vậy, đối với những hộ vay vốn để trồng và chăm sóc điều, sầu riêng hay đầu tư công trình nước sạch, vệ sinh môi trường, tôi đều trực tiếp đi kiểm tra và kiểm soát chặt chẽ từng trường hợp một”, bà Thêu chia sẻ.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đắk Ơ Nguyễn Thị Hương nhận xét, đây là xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và thuộc diện đặc biệt khó khăn. Do đó, nước sạch và vệ sinh môi trường hiện là những tiêu chí mà các hộ dân trên địa bàn còn thiếu hụt rất nhiều. Xã đã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội giúp người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi nhằm cải thiện nguồn nước, điều kiện vệ sinh. Tính từ đầu năm đến nay, xã Đắk Ơ đã được Ngân hàng chính sách xã hội hỗ trợ tổng kinh phí vay khoảng 15 tỷ đồng, giải quyết cho 300 hộ vay vốn sử dụng nước sạch và cải tạo công trình vệ sinh.

Để chính sách phát huy hiệu quả, xã chỉ đạo các hội đoàn thể và Tổ tiết kiệm và vay vốn thực hiện giám sát chặt chẽ ngay từ khâu lựa chọn, bình xét đối tượng đến khi tiếp nhận vốn. Sau khi giải ngân, các hội đoàn thể và tổ tiết kiệm cũng trực tiếp xuống tận hộ gia đình để kiểm tra, hướng dẫn quy trình thủ tục, đảm bảo thực hiện đúng quy định và phát huy tối đa hiệu quả nguồn hỗ trợ.

Đặc thù xã miền núi vùng cao là tình trạng thiếu nước sinh hoạt, nhất là vào mùa khô. Hệ thống nước máy quy chuẩn chưa thể phục vụ diện rộng nên việc áp dụng nguồn vốn của Ngân hàng chính sách xã hội để xây dựng các công trình nước sạch nhỏ lẻ cho từng hộ dân có ý nghĩa lớn.

Thời gian tới, xã tiếp tục khảo sát nhu cầu để đề xuất thêm nguồn vốn vay. Về lâu dài, xã sẽ đăng ký với Sở Nông nghiệp và Môi trường về nhu cầu đầu tư hệ thống nước sạch tập trung trên diện rộng để phục vụ bền vững cho người dân trên địa bàn - bà Hương nhấn mạnh.

Theo bà Nguyễn Thị Thoa - Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Bù Gia Mập, hiện chương trình cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn là một trong 14 chương trình trọng tâm mà Ngân hàng Chính sách xã hội đang triển khai. Sau hơn 20 năm triển khai, đến nay đã có 5.509  hộ dân được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để xây dựng, cải tạo công trình nước sạch và vệ sinh, với dư nợ đạt 145 tỷ đồng. Đây là chương trình có quy mô lớn thứ hai trong tổng dư nợ cho vay của chúng tôi. Việc triển khai nguồn vốn này đã giúp các hộ gia đình thiếu nước, thiếu nguồn nước vệ sinh hoặc có công trình nước sạch chưa đảm bảo chuẩn quốc gia được tiếp cận kịp thời.

Tranh thủ nguồn vốn từ Trung ương, Ngân hàng chính sách xã hội Bù Gia Mập tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương chuyển ngân sách địa phương sang để mở rộng nguồn vốn cho vay. Qua rà soát cho thấy, người dân sử dụng vốn rất hiệu quả. Ngay khi nhận được tiền, người dân đã bắt tay xây dựng công trình, khoan giếng để đảm bảo điều kiện sinh hoạt. Từ đó yên tâm phát triển sản xuất và mạnh dạn vươn lên thoát nghèo.

"Hiệu quả không chỉ thể hiện ở con số dư nợ hay số hộ vay, mà quan trọng hơn là sự thay đổi về chất lượng sống và nhận thức của người dân. Điểm nổi bật của chương trình là nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, tỷ lệ nợ quá hạn rất thấp, chiếm 0,03% tổng dư nợ, cho thấy ý thức trả nợ và trách nhiệm của người dân ngày càng được nâng cao" - bà Thoa nhận xét.

Mục tiêu của đơn vị là đảm bảo 100% hộ dân có nhu cầu và đủ điều kiện trên địa bàn đều được tiếp cận nguồn vốn; hướng trọng tâm vào đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng sâu, vùng xa. Khi chủ động được nguồn nước để sinh hoạt và tưới tiêu, kinh tế phát triển ổn định, người dân sẽ không còn phải tìm đến "vay nóng, vay nguội", giúp đẩy lùi nạn tín dụng đen, mang lại cuộc sống bình yên cho các khu dân cư.