Dự thảo Nghị định về kiểm lâm và lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng có điểm gì mới?

Thực hiện kế hoạch xây dựng dự thảo các nghị định thi hành Luật Lâm nghiệp, chiều 17/5, tại Hà Nội, Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức hội thảo Góp ý dự thảo nghị định về kiểm lâm và lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng.

Kiểm lâm đã khẳng định được vị trí, vai trò trong quản lý bảo vệ và phát triển rừng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế như tổ chức kiểm lâm còn thiếu thống nhất, nhiều nơi trên cùng một địa bàn còn nhiều tổ chức kiểm lâm. Cơ cấu bộ máy tổ chức kiểm lâm từ trung ương đến địa phương chưa thống nhất… Mặc dù nhiều chủ rừng đã tổ chức được lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng nhưng tính ổn định chưa cao, không thu hút được lao động do chế độ, chính sách đãi ngộ…

Để phù hợp với Luật Lâm nghiệp, phù hợp với thực tiễn, việc xây dựng Nghị định về kiểm lâm và lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng sẽ thay thế Nghị định 119/2006/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của kiểm lâm và Quyết định số 44/2016/QĐ-TTg về lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách của chủ rừng.

Dự thảo Nghị định về kiểm lâm và lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng có điểm mới là so với Nghị định 119 là đối với các vườn quốc gia, ban quản lý rừng đặc dụng, ban quản lý rừng phòng hộ có hạt kiểm lâm sẽ thuộc Cục Kiểm lâm hoặc Chi cục Kiểm lâm quản lý để thống nhất đầu mối tổ chức kiểm lâm.

Theo ông Phan Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam, để nâng cao trách nhiệm của UBND cấp huyện, đối với các khu rừng phòng hộ, rừng đặc dụng do địa phương quản lý nên phân cấp trực thuộc UBND cấp huyện quản lý để bảo vệ rừng hiệu quả. Khi đó chủ tịch UBND xã, huyện phải chịu trách nhiệm chính trong bảo vệ rừng.

Từ thực tiễn của mình, ông Nguyễn Hữu Hưng, Giám đốc Ban quản lý rừng đặc dụng Hữu Liên (Lạng Sơn) cho rằng, không thành lập các hạt kiểm lâm trong ban quản lý rừng đặc dụng. Bởi, ban quản lý rừng đặc dụng là đơn vị sự nghiệp, do đó việc tồn tại đơn vị quản lý hành chính là không hợp lý; bên cạnh đó để phát huy vai trò của chủ rừng là phải tự bảo vệ, quản lý, phát triển, sử dụng rừng….

Về lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng, ông Nguyễn Hữu Hưng cũng đồng tình với dự thảo nghị định là không có tổ chức kiểm lâm trong ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ. Lực lượng này phải có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở nên và phải trải qua các kỳ thi tuyển viên chức, không áp dụng hợp đồng ngắn hạn…

“Phải thay đổi quan điểm, tư tưởng cũ là lực lượng bảo vệ rừng thì cứ hàng ngày đi bắt bớ dẫn đến xung đột với người dân. Lực lượng bảo vệ rừng có nhiều cách để người dân không phá rừng như: tuyên truyền pháp luật, triển khai các chính sách, xây dựng nông thôn mới cùng địa phương, hỗ trợ người dân kỹ thuật sản xuất…”, ông Nguyễn Hữu Hưng góp ý.

Tại hội thảo, nhiều địa phương kiến nghị nếu xóa hạt kiểm lâm trong vườn quốc gia, ban quản lý sẽ khó đảm bảo hiệu quả trong quản lý bảo vệ rừng. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Bá Ngãi, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, đã có mô hình ban quản lý không có hạt kiểm lâm nhưng hơn chục năm qua không xảy ra tình trạng vi phạm nào về bảo vệ rừng. Do đó, chắc chắn thời gian tới sẽ tiếp tục phát triển các mô hình không có hạt kiểm lâm trong các ban quản lý rừng.

Với tình hình mới, nhiều đại biểu cho rằng, bản thân kiểm lâm cũng phải thay đổi phương thức quản lý, lãnh đạo để bám dân, bám rừng, vừa làm khuyến nông, khuyến lâm giúp người dân từ quản lý bảo vệ rừng đến phát triển kinh tế.