Việt Nam chưa khai thác hết tiềm năng xuất khẩu sang EU

Tại Hội thảo “Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA): Cơ hội đối với doanh nghiệp" do Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và Dự án Hỗ trợ thương mại và đầu tư của châu Âu (EU-Mutrap) tổ chức sáng 31/5 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh khẳng định: Hiệp định EVFTA dự kiến sẽ tạo ra cú hích đối với thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, trong hơn một thập kỷ qua, quan hệ thương mại- đầu tư giữa Việt Nam và EU đã có bước phát triển vượt bậc. Giá trị thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU đã tăng gần 7 lần, từ khoảng 6,3 tỷ USD năm 2003 lên 41,2 tỷ USD năm 2015, đưa EU trở thành một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam.

Thống kê từ Bộ Công Thương cho thấy, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt gần 31 tỷ USD và nhập khẩu từ EU vào Việt Nam đạt hơn 10 tỷ USD. Cùng với đó, điểm quan trọng trong cơ cấu xuất nhập khẩu của hai bên chính là tính bổ trợ nhiều hơn là cạnh tranh trực tiếp.

Không chỉ vậy, EU còn là nhà đầu tư lớn tại Việt Nam với 1.809 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 23,16 tỷ USD, chiếm 8,7% số dự án và chiếm 8% tổng vốn đầu tư đăng ký vào Việt Nam.

Cơ cấu xuất nhập khẩu của Việt Nam và EU có tính bổ trợ cho nhau, Việt Nam xuất khẩu sang EU các mặt hàng dệt may, giày dép, điện thoại và linh kiện, máy tính, nông sản, thủy sản, đồ gỗ… trong khi nhập khẩu từ EU dược phẩm, các loại máy móc thiết bị, phương tiện vận tải và phụ tùng.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cũng thẳng thắn thừa nhận việc Việt Nam vẫn chưa biết tận dụng để khai thác hết tiềm năng xuất khẩu sang EU.

Đưa ra dẫn chứng cụ thể, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, ngay sau khi EVFTA được ký kết, rất nhiều doanh nghiệp tỏ ra hào hứng khi đón nhận thông tin này nhưng sau đó niềm vui này giảm dần nhường chỗ cho những lo lắng về sức ép cạnh tranh.

Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam cam kết giảm thuế cho các nước bên ngoài bởi trước đó chúng ta đã ký kết với ASEAN cách đây 20 năm.

Thứ trưởng đề nghị doanh nghiệp cần đi nhiều hơn, trực tiếp tiếp cận hệ thống phân phối, tiếp cận khách hàng cũng như lắng nghe phản hồi sản phẩm để có điều kiện cải thiện sản phẩm giúp đẩy mạnh xuất khẩu.

EU là thị trương tương đối đồng nhất đòi hỏi cao hơn thị trường khác về chất lượng từ trung bình trở lên. Do đó, muốn xâm nhập thị trường EU luôn phải đảm bảo chất lượng trong thời gian dài.

Cùng đó, người tiêu dùng EU luôn quan tâm đến môi trường, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, nên doanh nghiệp cần lưu ý để xuất khẩu sang EU mới có tốc độ tăng trưởng tốt hơn.

Trên thực tế, xuất khẩu của Việt Nam sang EU mới đạt khoảng 0,75% tổng giá trị nhập khẩu của EU. Mặt khác, EU cũng là một nhà đầu tư quan trọng ở Việt Nam nhưng với số dự án đầu tư chiếm 8,7% tổng số dự án đầu tư và 8% tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký tại Việt Nam nên tiềm năng đầu tư của các doanh nghiệp EU ở Việt Nam vẫn còn rất lớn.

Chính vì vậy, EVFTA với phạm vi và mức độ cam kết sâu rộng và một đối tác có trình độ phát triển cao như EU được kỳ vọng sẽ khai thác hết tiềm năng của quan hệ bổ trợ lẫn nhau.

Giới thiệu về EVFTA dưới góc nhìn từ EU, ông Mauro Petricione, Phó tổng Vụ trưởng, Tổng Vụ Thương mại, Ủy ban châu Âu, Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định EVFTA của EU chia sẻ, việc Việt Nam và EU kết thúc đàm phán Hiệp định EVFTA vào tháng 12/2015 vừa qua là một bước tiến quan trọng trong lộ trình tăng cường quan hệ thương mại, đầu tư.

Với mức độ cam kết đạt được, EVFTA là một Hiệp định toàn diện, chất lượng cao, đảm bảo cân bằng lợi ích cho cả Việt Nam và EU. Ngoài ra, Hiệp định còn được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực thúc đẩy mạnh mẽ và đầu tư giữa hai bên.

Bên cạnh đó, với tính bổ sung mạnh mẽ trong cơ cấu xuất nhập khẩu, Việt Nam và EU cũng mong muốn sẽ mang lại tác động tích cực cho cả hai bên, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế, tạo thêm nhiều việc làm, giúp ổn định an sinh xã hội…tại mỗi bên.

Do vậy, để hiện thực hóa lợi ích của Hiệp định này, Việt Nam và EU thống nhất sẽ nỗ lực hoàn tất quá trình phê chuẩn để Hiệp định có hiệu lực vào năm 2018.

Ông Mauro Petricione nhấn mạnh thêm, EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam trong vòng 20 năm qua. Đặc biệt, quan hệ kinh tế hai bên có sự tăng trưởng mạnh mẽ và dự kiến sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa từ Hiệp định này. Ông hy vọng, đây sẽ là cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam và EU.

Do đó, điều quan trọng là các doanh nghiệp có nhận thức tốt về những thỏa thuận nhằm thu được những lợi ích từ EVFTA cũng như triển khai các hoạt động để thúc đẩy kim ngạch thương mại hai chiều trong thời gian tới.

Tại hội thảo, ông Mauro Petricione và Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho ra mắt Sổ tay hướng dẫn về Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU.

Cuốn sổ tay do Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam biên soạn nhằm hướng tới cộng đồng doanh nghiệp và cung cấp những thông tin hữu ích về EVFTA thông qua cách trình bày rõ ràng và đơn giản có thể sẽ giúp doanh nghiệp vững tin hơn khi xuất khẩu sang thị trường EU khó tính nhưng đầy tiềm năng này./.