An ninh năng lượng: Đề xuất giảm thuế xăng dầu đến hết tháng 6/2026

Mua bán xăng, dầu tại cửa hàng Petrolimex. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp xin ý kiến thẩm định về Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay.

Theo đó, tại dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính đề xuất kéo dài thời gian áp dụng việc giảm các loại thuế tương tự như Quyết định số 482/QĐ-TTg từ 00 giờ 00 phút ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. 

Bộ Tài chính cho biết, với các mức thuế như đề xuất, dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng. 

“Việc giảm thuế về 0 đối với xăng, dầu tác động làm giảm thu ngân sách nhà nước nhưng cũng có tác động kích thích sản xuất, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, qua đó cũng góp phần tạo thêm nguồn thu cho ngân sách nhà nước”, Bộ Tài chính nêu. 

Bên cạnh đó, việc giảm thuế về 0 đối với xăng, dầu góp phần làm giảm chi phí logistics, chi phí sản xuất, từ đó hạ giá thành sản phẩm, tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế qua đó, hỗ trợ kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn. 

Đối với người dân, việc giảm thuế về 0 đối với xăng, dầu sẽ góp phần giảm trực tiếp chi phí của người dân trong việc tiêu dùng xăng, dầu, đồng thời kéo theo giảm giá hàng hóa, dịch vụ, đặc biệt là chi phí đi lại và sinh hoạt. Điều này góp phần cải thiện sức mua và ổn định đời sống, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng. Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp. 

Đổi với doanh nghiệp, doanh nghiệp được giảm đáng kể chi phí đầu vào, đặc biệt trong các lĩnh vực vận tải, sản xuất, logistics, ... Qua đó, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng khả năng phục hồi và mở rộng hoạt động. Đồng thời, việc giảm chi phí cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp điều chỉnh giá bán, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. 

Hiện các loại thuế với xăng dầu đang được áp dụng theo Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia được Thủ tướng ban hành ngày 26/3.

Cụ thể, từ 0h ngày 27/3 đến hết 15/4, mức thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0 đồng một lít. Mức này giảm 1.500-2.000 đồng so với mức đang áp dụng, tùy mặt hàng. Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được áp dụng mức 0%. 

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482 là một quyết sách linh hoạt, kịp thời trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, không chỉ giúp “hạ nhiệt” giá xăng dầu trong nước mà còn đóng vai trò như một “bộ giảm xóc” quan trọng đối với nền kinh tế. 

Ông Nguyễn Quang Huy CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho biết: Việc đưa các sắc thuế đối với xăng dầu về mức 0% trong những thời điểm cần thiết là một bước đi phù hợp, thể hiện rõ sự chuyển biến trong tư duy điều hành từ bị động ứng phó sang chủ động thích ứng với các cú sốc bên ngoài. 

Theo ông Nguyễn Quang Huy, trong cấu thành giá xăng dầu, thuế là yếu tố có thể điều chỉnh nhanh và trực tiếp. Khi được sử dụng hợp lý, công cụ này giúp giảm áp lực tăng giá trong nước, hạn chế tác động lan tỏa đến lạm phát, đồng thời ổn định kỳ vọng của thị trường, người dân và doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, sau khi chính sách được triển khai, giá nhiều mặt hàng xăng dầu trong nước đã giảm mạnh, có sản phẩm giảm tới 6.000 đồng/lít. Nhờ đó, mức tăng giá năng lượng trong nước được kéo giảm từ khoảng 50% xuống còn 25%, góp phần quan trọng trong việc kiểm soát mặt bằng giá chung.