Anh chật vật trong thu hút đầu tư FDI

Theo dữ liệu từ Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh, nước này đang gặp khó khăn trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với số lượng dự án giảm gần 30% so với mức đỉnh điểm vào năm 2016-2017, trong đó có sự sụt giảm nghiêm trọng ở một số lĩnh vực quan trọng kể từ cuộc trưng cầu dân ý về Brexit.

Số liệu do Bộ Kinh doanh và Thương mại công bố cho thấy, Anh đã đảm bảo được 1.654 dự án FDI trong năm kết thúc vào tháng 3/2023, tăng 4% so với giai đoạn 2021-2022, nhưng giảm 27% so với giai đoạn 2016-2017.

Số liệu này cho thấy rằng số lượng dự án trong nhiều lĩnh vực quan trọng của Anh, gồm dịch vụ kinh doanh và tiêu dùng, truyền thông và các ngành công nghiệp sáng tạo cũng như điện tử và truyền thông, đã giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2022-2023 và còn giảm nhiều hơn nữa. hơn 60% so với năm 2016-2017.

Nigel Driffield, Giáo sư kinh doanh quốc tế tại Trường Kinh doanh Warwick nói rằng, với việc Brexit chấm dứt vị thế “cầu nối nói tiếng Anh giữa EU và phần còn lại của thế giới” của Anh, quốc gia này đã “không thu hút được các loại hình đầu tư” tập trung vào việc bán và tạo ra sản phẩm tại các thị trường giàu có nhất thế giới, thị trường chung EU”.

Giáo sư Driffield nói thêm rằng các khoản đầu tư đòi hỏi tính kinh tế theo quy mô lớn, chẳng hạn như trong lĩnh vực ô tô và công nghệ sinh học, cũng bị ảnh hưởng.

Các nhà kinh tế cảnh báo, lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế thấp, thay đổi chính sách và bất ổn chính trị trong hai năm qua cũng có tác động tiêu cực đến sức hấp dẫn của Anh đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Giáo sư Driffield cho biết: “Điều đang giết chết hoạt động đầu tư vào lúc này là sự không chắc chắn”. Anh đang cố gắng thu hút nhiều đầu tư hơn trong khi Mỹ và EU cũng đang triển khai các chương trình đầy tham vọng của riêng họ.

Năm ngoái, Mỹ ban hành Đạo luật Giảm lạm phát, trị giá 369 tỷ USD nhằm khuyến khích đầu tư vào công nghệ xanh, cung cấp cho các nhà đầu tư hàng trăm tỷ USD tiền trợ cấp và tín dụng thuế. Trong khi đó, EU đưa ra chương trình NextGenerationEU, là công cụ trị giá 800 tỷ euro, để giúp khối xây dựng một nền kinh tế xanh hơn và kỹ thuật số hơn.

Giáo sư địa chính trị Riccardo Crescenzi tại Đại học Kinh tế London cho biết, những kế hoạch này có “ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng tăng trưởng dài hạn của Anh và có thể gây ra một vòng xoáy tiêu cực khó quay trở lại nếu không có đề xuất giá trị rõ ràng mới của Anh dành cho các nhà đầu tư nước ngoài”.

Tuy nhiên, Thứ trưởng phụ trách đầu tư của Anh Dominic Johnson nhấn mạnh rằng, Anh cũng có sẵn “số tiền khổng lồ” để hỗ trợ các ngành công nghiệp đang phát triển thông qua các chương trình khác nhau. Ông Johnson nói: “Những gì chúng tôi cần làm là đảm bảo rằng chúng tôi đang tiếp thị một cách khéo léo các khoản trợ cấp, trợ cấp và chương trình đầu tư hiện tại của mình”.

Tuy nhiên, cuộc khảo sát về mức độ hấp dẫn của EY cho thấy, năm ngoái số lượng dự án FDI được bảo đảm ở Pháp đã vượt xa số lượng ở Anh. Công ty tư vấn này cũng báo cáo rằng, tỷ lệ các dự án công nghệ kỹ thuật số châu Âu của Anh đã giảm từ mức trung bình một thập kỷ là 28,3% xuống còn 19,8% vào năm 2022.

Dữ liệu từ fDi Markets, một công ty chuyên theo dõi các dự án xanh ở nước ngoài trên khắp thế giới, cho thấy thị phần toàn cầu của các dự án FDI ở Anh đã đạt đỉnh vào năm 2015 và gần như giảm liên tục kể từ đó. Tỷ lệ các dự án ở Mỹ đã tăng lên trong cùng thời kỳ.

Ngược lại, theo dữ liệu của Chính phủ Anh, lĩnh vực dịch vụ tài chính của Anh tiếp tục thu hút đầu tư mạnh mẽ với số lượng dự án FDI tăng so với năm ngoái và 2016-2017.

Dữ liệu từ công ty tư vấn EY cũng cho thấy, Anh vẫn là điểm đến hấp dẫn nhất ở châu Âu về đầu tư dịch vụ tài chính trong năm ngoái. Giáo sư kinh tế Jonathan Portes tại Đại học King London cho biết, các số liệu cho thấy “Brexit đã khiến Anh trở thành một đề xuất đầu tư kém hấp dẫn hơn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến, nhưng không ngăn được ngành dịch vụ năng suất cao ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn”.

Một lý do đằng sau sự sụt giảm số lượng dự án ở Anh có thể là do chính phủ Anh đang ưu tiên các dự án mang lại nhiều việc làm hơn và mang lại giá trị cao hơn.

Ông Johnson cho biết: “Chúng tôi đã chuyển trọng tâm từ việc chỉ đánh dấu vào số lượng dự án FDI mà chúng tôi đang hỗ trợ . . . để định giá”.

Tuy nhiên, số liệu về giá trị của các dự án FDI là không chắc chắn vì chính phủ và các tổ chức khác thường đưa ra ước tính về số lượng đầu tư của các công ty nước ngoài và số lượng việc làm tạo ra dựa trên những thông tin không đầy đủ. Hơn nữa, số liệu chính thức bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như định giá công ty và biến động tỷ giá hối đoái.

Dữ liệu của fDi Markets cho hay, lượng vốn nước ngoài đầu tư vào Anh đạt mức kỷ lục trong năm ngoái, chủ yếu được thúc đẩy bởi các dự án năng lượng tái tạo. Còn dữ liệu của chính phủ Anh về các dự án FDI cho thấy, tác động kinh tế của chúng giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái.

Văn phòng Thống kê Quốc gia của Anh (ONS) và các tổ chức quốc tế khác báo cáo dữ liệu FDI về mặt dòng vốn, có thể bị bóp méo bởi các vụ sáp nhập và mua lại lớn. Họ cũng xem xét cổ phiếu FDI, đo lường giá trị sổ sách của tất cả FDI hiện có, thay vì tổng vốn đầu tư theo thời gian. Những khoản này có thể thay đổi về giá trị trong tài khoản công ty cũng như biến động tỷ giá hối đoái, do đó giá trị của chúng có thể thay đổi hàng năm ngay cả khi không có khoản đầu tư mới.

Số liệu mới nhất của ONS cho thấy dòng vốn FDI giảm từ mức đỉnh 9,6% GDP năm 2016 xuống âm 2,3% vào năm 2021, trong khi nguồn vốn FDI hay đầu tư tích lũy theo thời gian tăng nhẹ vào năm 2021.

Theo các số liệu đó, Anh đã tụt hạng trong bảng xếp hạng của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về dòng vốn FDI trong 7 năm qua, nhưng vẫn có tính cạnh tranh về nguồn cung, đạt giá trị cao kỷ lục gần 2.700 tỷ USD vào năm 2022, theo số liệu mới nhất của Báo cáo Đầu tư Thế giới.