APEC 2027: Tâm thế chủ động và "dấu ấn Việt Nam" trên chuỗi cung ứng toàn cầu

Nhìn lại hai kỳ APEC 2006 và 2017, không thể phủ nhận những luồng sinh khí mạnh mẽ mà sự kiện này mang lại cho nền kinh tế nội địa. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa đang bước vào một ngã rẽ mới với sự đứt gãy của các chuỗi cung ứng thì sự kiện năm nay không đơn thuần là ngày hội ngoại giao đa phương, mà còn trở thành "cơ hội vàng" mang tính bản lề để tái định vị năng lực cạnh tranh quốc gia và của cộng đồng doanh nghiệp trong nước. 

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, mục tiêu cao nhất của kỳ đăng cai lần này không chỉ dừng ở việc tổ chức thành công về mặt lễ tân hay hậu cần, mà phải tạo ra được một "Năm APEC mang đậm dấu ấn Việt Nam". Dấu ấn ấy thể hiện qua năng lực hấp thụ công nghệ, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và sự sẵn sàng tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu của khối doanh nghiệp tư nhân trong nước. Sự kiện APEC 2027 quy tụ 21 nền kinh tế thành viên tham dự, chiếm tới gần 40% dân số thế giới và khoảng 60% GDP toàn cầu. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, việc đón tiếp hàng nghìn nhà lãnh đạo, các CEO đến từ các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu chính là cơ hội xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiệu quả nhất.

Thực tiễn thương trường cho thấy, dòng vốn FDI thế hệ mới đang trở nên "khắt khe" hơn bao giờ hết. Các nhà đầu tư không còn tìm đến Việt Nam chỉ vì lợi thế nhân công giá rẻ, mà họ tìm kiếm một hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ đồng bộ, nguồn năng lượng sạch và môi trường kinh doanh minh bạch. APEC 2027 chính là một "bài kiểm tra" toàn diện, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải tự nâng cấp mình để đón sóng đầu tư. 

Nhận thức rõ tính cấp bách và cơ hội lịch sử, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã sớm khởi động các chiến lược đường dài. Không đợi đến sát thềm sự kiện, ngay từ lúc này, VCCI đã thể hiện tâm thế sẵn sàng cao nhất cho các hoạt động của doanh nghiệp trong Năm APEC 2027.

VCCI đang tập trung xây dựng các nhóm chủ đề nghị sự bám sát thực tiễn cho Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (CEO Summit) và các kỳ họp của Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC). Các chương trình đối thoại B2B (doanh nghiệp với doanh nghiệp) cũng đang được phác thảo với trọng tâm xoay quanh ba trụ cột là: Chuyển đổi số toàn diện, kinh tế tuần hoàn và tái cấu trúc chuỗi cung ứng tự cường. Ở vai trò dẫn dắt, VCCI cũng đang hỗ trợ và định hướng cho hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) chuẩn bị tốt nhất về hồ sơ năng lực, chứng chỉ quốc tế và các dự án tiềm năng trước khi bước vào bàn đàm phán với những doanh nghiệp và tập đoàn quốc tế.

Hưởng ứng nhịp độ khẩn trương từ cơ quan quản lý và VCCI, cộng đồng doanh nghiệp nội địa đang sẵn sàng tâm thế và sự chủ động chưa từng có. Đối với khối sản xuất công nghiệp, APEC 2027 được xem là "phép thử" quan trọng để chứng minh năng lực tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Phạm Thị Hồng Thắm, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại TKV Hà Nội, chia sẻ góc nhìn thực tiễn: "APEC 2027 không chỉ là nơi gặp gỡ mang tính nghi thức, mà là thời cơ để các doanh nghiệp phụ trợ Việt Nam trực tiếp tiếp cận các 'đại bàng' công nghệ thế giới. Chúng tôi không đợi đến lúc sự kiện diễn ra mới mang sản phẩm đi chào hàng. Ngay từ đầu năm 2026, doanh nghiệp đã dồn lực đầu tư mở rộng phòng nghiên cứu và phát triển (R&D) và đẩy nhanh tiến độ áp dụng bộ tiêu chuẩn xanh trong sản xuất. Mục tiêu của chúng tôi là sở hữu một hồ sơ năng lực chuẩn quốc tế để tự tin đàm phán, tranh thủ cơ hội trở thành nhà cung ứng cấp 1 (Tier 1) cho các đối tác Nhật Bản, Hoa Kỳ ngay tại thềm hội nghị".

Cùng chung nhận định về việc phải tự nâng cấp "thể trạng", khối xuất khẩu nông sản cũng đang ráo riết chuẩn bị. Ông Bùi Mạnh Toàn, Giám đốc Công ty TNHH Vietnox Agri khẳng định: "Các nền kinh tế thành viên APEC hiện đang là thị trường xuất khẩu chủ lực, chiếm phần lớn doanh thu của ngành nông sản Việt. Tuy nhiên, họ cũng là những quốc gia đưa ra các rào cản kỹ thuật khắt khe nhất. Chúng tôi coi kỳ APEC 2027 là thời điểm vàng để định vị thương hiệu nông sản sinh thái của Việt Nam. Từ nay đến năm 2027, toàn bộ chuỗi liên kết vùng trồng của doanh nghiệp sẽ đảm bảo các chứng nhận về ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Chỉ khi minh bạch được dữ liệu canh tác và chứng minh được yếu tố phát triển bền vững, chúng ta mới có thể ký kết được những đơn hàng giá trị cao từ các nhà nhập khẩu lớn".

Để có thể bắt tay hợp tác với các tập đoàn đa quốc gia trong khuôn khổ APEC, doanh nghiệp Việt không chỉ cần sản phẩm tốt mà còn phải có chung "ngôn ngữ quản trị". Đây là lúc các doanh nghiệp công nghệ nội địa bước vào cuộc chơi để làm bệ đỡ cho hàng vạn doanh nghiệp SME.

Đánh giá về yếu tố cốt lõi để giao thương thành công, ông Lê Văn Dũng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Công nghệ ABSoft, nhận định: "Dòng vốn FDI thế hệ mới sẽ ưu tiên những đối tác có hệ thống quản trị minh bạch và dữ liệu rõ ràng. Rất nhiều doanh nghiệp Việt hiện nay có sản phẩm rất xuất sắc nhưng lại để vuột mất cơ hội hợp tác quốc tế chỉ vì hệ thống kế toán, quản trị nhân sự và quy trình vận hành quá thủ công, rủi ro cao. Nhằm hưởng ứng không khí chuẩn bị cho APEC 2027, chúng tôi đang đẩy mạnh việc cung cấp các gói giải pháp chuyển đổi số linh hoạt (ERP) dành riêng cho khối SME. Việc giúp các doanh nghiệp nội địa số hóa quy trình vận hành chính là bước chuẩn bị căn cơ nhất, giúp họ sẵn sàng đáp ứng mọi vòng thẩm định khắt khe của các nhà đầu tư ngoại".

Nếu như kỳ APEC 2006 ghi dấu bước chuyển mình của nền kinh tế khi Việt Nam gia nhập WTO và kỳ APEC 2017 khẳng định uy tín quốc tế đang lên, thì Năm APEC 2027 đòi hỏi một tâm thế hoàn toàn khác. Đó không còn là tâm thế của người đi "học hỏi và hòa nhập", mà là bản lĩnh chủ động kiến tạo trong các mắt xích của chuỗi giá trị.

Sự kiện đang đến gần tạo ra một điểm chạm tâm lý sâu sắc đối với giới doanh nhân. Sau những chao đảo của đại dịch và biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu, APEC 2027 được kỳ vọng giúp các doanh nghiệp tái thiết lập mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Nhiều đơn vị trong các lĩnh vực mũi nhọn như logistics, công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến đã chủ động tái cấu trúc, dồn lực đầu tư cho nghiên cứu và phát triển để mang những giá trị tinh hoa nhất ra "sân chơi" lớn. Dù trước mắt còn nhiều bài toán phải giải quyết như về vốn, rào cản kỹ thuật...; nhưng với sự đồng hành của Chính phủ, các bộ, ngành và vai trò kết nối hiệu quả của VCCI; cùng tinh thần tự cường của khối kinh tế tư nhân, Việt Nam có thể đặt niềm tin vào sự thành công và bứt phá của Năm APEC 2027.