Ba trọng tâm chiến lược tại Hội nghị Thường niên ADB lần thứ 59

Hội nghị thường niên lần thứ 59 của Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) sẽ diễn ra tại Samarkand, Uzbekistan từ ngày 3-6/5, trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị thế giới đang đứng trước những thách thức mang tính bước ngoặt.

Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh đầy biến động khi những xung đột tại Trung Đông đang trở thành rủi ro lớn nhất đối với triển vọng phát triển của khu vực.

Theo ông Bernard Leigh Woods, Trưởng bộ phận Truyền thông của ADB, những căng thẳng này không chỉ đẩy giá năng lượng lên cao, gây gián đoạn các tuyến giao thương mà còn thắt chặt các điều kiện tài chính toàn cầu. Đặc biệt, sự đứt gãy trong hoạt động sản xuất phân bón đang đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và giá cả nhu yếu phẩm trong khu vực.

Phát biểu tại buổi họp báo ngày 3/5, ông Masato Kanda, Chủ tịch ADB, nhấn mạnh rằng những gì thế giới đang chứng kiến không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng an ninh, mà thực chất là một bài kiểm tra khắc nghiệt đối với trật tự toàn cầu.

Theo người đứng đầu ADB, đây là lời nhắc nhở cho thấy các quốc gia vẫn rất dễ bị tổn thương trước những cú sốc tại một vài hành lang chiến lược. Ông cũng chỉ rõ thực tế này đang làm nổi bật cái giá của sự phụ thuộc quá mức, từ đó thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch tất yếu từ việc chỉ chú trọng vào hiệu quả kinh tế thuần túy sang ưu tiên khả năng phục hồi bền vững.

Trước những áp lực này, ADB mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng và nâng dự báo về lạm phát đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển trong bản cập nhật các dự báo kinh tế mới nhất.

Theo đó, tăng trưởng của khu vực trong năm nay và năm tới được dự đoán lần lượt đạt 4,7% và 4,8%. Con số này đã bị kéo lùi so với mức dự báo 5,1% cho cả hai năm được đưa ra trước đó vào đầu tháng 4.

Song song với đà giảm tăng trưởng, áp lực lạm phát đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. ADB dự đoán lạm phát khu vực sẽ tăng lên mức 5,2% trong năm nay, cao hơn nhiều so với mức 3% của năm ngoái, sau đó có thể hạ nhiệt dần xuống 4,1% vào năm 2027.

Trong bối cảnh đó, với chủ đề "Giao điểm của sự tiến bộ: Thúc đẩy tương lai kết nối của khu vực", hội nghị năm nay sẽ tập trung thảo luận ba trụ cột cốt lõi nhằm xây dựng khả năng phục hồi dài hạn.

Trụ cột đầu tiên và cũng là chủ đề xuyên suốt của hội nghị năm nay chính là tăng cường khả năng kết nối. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với sự phân mảnh và các rủi ro địa chính trị ngày càng phức tạp, việc xây dựng một khả năng phục hồi tập thể trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

ADB đặc biệt nhấn mạnh vào việc thiết lập và củng cố các kết nối năng lượng khu vực, coi đây là chìa khóa để các quốc gia thành viên không chỉ tương trợ lẫn nhau mà còn cùng nhau phát triển bền vững thông qua những sự gắn kết chặt chẽ về hạ tầng và chính sách.

Bên cạnh đó, hội nghị cũng dành sự tập trung đặc biệt cho quá trình chuyển đổi số và sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI). Đây được đánh giá là một sự thay đổi vừa mang lại tiềm năng to lớn nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro.

ADB đặt mục tiêu hỗ trợ các quốc gia thành viên đang phát triển tận dụng tối đa sức mạnh của dữ liệu và AI để tạo ra những bước nhảy vọt về kinh tế. Tuy nhiên, tiến trình này phải đi đôi với việc xây dựng các khung quản trị hiệu quả nhằm cân bằng giữa lợi ích phát triển và các thách thức về an ninh mạng hay vấn đề thay thế lao động trong tương lai.

Cuối cùng, vấn đề huy động nguồn lực tài chính là mắt xích không thể thiếu để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Thực tế hiện nay cho thấy đang có một sự dịch chuyển rõ rệt trong ưu tiên ngân sách của nhiều quốc gia, khi nguồn lực đang được dồn nhiều hơn cho lĩnh vực quốc phòng thay vì hỗ trợ phát triển.

Trước thực trạng đó, hội nghị sẽ tập trung tìm kiếm và khơi thông các nguồn vốn mới, từ đó củng cố khả năng tài chính để duy trì các nỗ lực phát triển bền vững và ứng phó kịp thời với những biến động bất ngờ của thị trường tài chính toàn cầu.

Ông Bernard Leigh Woods cho biết, việc lựa chọn thành phố cổ Samarkand làm nơi tổ chức hội nghị mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Từng là trung tâm sôi động của Con đường Tơ lụa, một điểm giao thoa văn hóa giữa phương Đông và phương Tây trong suốt nhiều thế kỷ, theo ông, Samarkand là nơi thích hợp để các nhà lãnh đạo thảo luận về các giải pháp vượt qua căng thẳng quốc tế, hướng tới một tương lai mạnh mẽ và gắn kết hơn.

Hội nghị Thường niên của ADB không chỉ là diễn đàn đối thoại then chốt về các vấn đề kinh tế - phát triển ảnh hưởng đến châu Á - Thái Bình Dương, mà còn là nơi khẳng định cam kết của ADB trong việc cung cấp các gói hỗ trợ tài chính nhanh chóng, linh hoạt nhằm giúp các quốc gia vượt qua áp lực tức thời và xây dựng khả năng tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.