Bảo vệ môi trường trong khai thác than

Khai thác than lộ thiên tại khai trường Công ty CP than Hà Tu. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã và đang có nhiều đóng góp quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, là nhân tố thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động..., Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất thì việc ảnh hưởng đến môi trường và hệ sinh thái là khó tránh khỏi. Để hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải, khí thải, bụi gây ra, cũng như khôi phục hệ sinh thái, Tập đoàn TKV đã có những chiến lược đầu tư hơn nữa cho công tác bảo vệ môi trường.

Tại thành phố Đông Triều, thành phố có 7 đơn vị được cấp phép hoạt động khai thác, kinh doanh, tiêu thụ than, sản xuất điện, thuộc địa bàn 7 xã, phường: Mạo Khê, Yên Thọ, Hoàng Quế, Hồng Thái Tây, Hồng Thái Đông, Bình Khê, Tràng Lương. Trong đó TKV có 4 đơn vị thành viên, ranh giới bảo vệ, quản lý, khai thác tài nguyên mỏ 42,829km2; Tổng Công ty Đông Bắc có 3 đơn vị thành viên.

Các dự án khai thác hầm lò, lộ thiên của các đơn vị thuộc TKV và Tổng công ty Đông Bắc đang hoạt động trên địa bàn TP Đông Triều cơ bản đã hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về môi trường, như: Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), giấy phép môi trường, đề án cải tạo, phục hồi môi trường, giấy phép khai thác nước, xả nước thải vào nguồn nước, phương án cải tạo, phục hồi môi trường... được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Ngoài ra, ngành than đã đầu tư 8 hệ thống quan trắc môi trường nước thải tự động, liên tục và truyền dữ liệu trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường (Tổng Công ty Đông Bắc 3 Trạm, TKV 5 trạm).

Phần lớn nước thải từ hầm lò, khai trường khai thác than đã được thu gom, xử lý cơ bản triệt để; các đơn vị ngành than đã triển khai đầu tư xây dựng đối với 7 trạm xử lý nước thải công nghiệp tập trung...

Rót than lên tàu tại Công ty Kho vận và cảng Cẩm Phả. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Đối với chất thải rắn là đất đá thải mỏ, chủ yếu phát sinh do hoạt động khai thác than, một số khối lượng đất đá thải mỏ được dùng, làm vật liệu san lấp mặt bằng một số dự án đầu tư trên địa bàn, số còn lại tạo thành các bãi thải được các đơn vị khai thác mỏ tiến hành hoàn nguyên, thực hiện trồng cây phủ xanh các bãi đổ thải. Hằng năm, các đơn vị ngành than đã đầu tư các dự án, đề án cải tạo, phục hồi môi trường tại các khu vực sau khai thác, bãi thải, hệ thống mương với các hạng mục như: trồng cây phục hồi môi trường, nạo vét lòng suối, xây kè và gia cố đập chắn, thực hiện ký quỹ bảo vệ môi trường theo nội dung dự án cải tạo, phục hồi môi trường được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Việc xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nguy hại, hàng năm, các công ty đều ký hợp đồng với các đơn vị có chức năng để thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nguy hại; thực hiện lập sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại để quản lý theo quy định. Công tác bảo vệ môi trường tại các bãi thải được các đơn vị quan tâm xây dựng hệ thống thu gom nước xung quanh; trồng cây môi trường; xây kè chắn rọ đá chân bãi thải... nhằm đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, việc vận chuyển than của các đơn vị được phép khai thác trên địa bàn đều thực hiện theo đường chuyên dùng, đường nội mỏ, băng tải than ra tiêu thụ tại cảng Bến Cân của TKV và cảng Hồng Thái Tây của Tổng Công ty Đông Bắc; không vận chuyển trên QL18A nên vấn đề vệ sinh môi trường và ATGT cơ bản đảm bảo.

Để xử lý khí thải, bụi, UBND thành phố luôn khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, kinh doanh nghiên cứu, ứng dụng các loại hình sản xuất có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Đến nay, phần lớn các công ty trên địa bàn thành phố đã đầu tư hệ thống sản xuất công nghệ mới, có hệ thống xử lý khí thải công nghệ hiện đại nhằm giảm thiểu phát thải ra môi trường.

Hoạt động khai thác than ở mỏ than lộ thiên của Công ty Khe Sim, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Vũ Sinh - TTXVN

Ông Nguyễn Văn Đạt, Phó Trưởng phòng Tìa nguyên môi trường thành phố Đông Triều cho biết: Định kỳ hằng năm UBND thành phố tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ phối hợp và đề xuất nhiệm vụ, nội dung tiếp tục phối hợp với các đơn vị ngành than trong thời gian tiếp theo. Trong thời gian tới, UBND thành phố tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, UBND các xã, phường tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trên địa bàn, triển khai thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật có liên quan và Nghị quyết số 10-NQ/TU (ngày 26/9/2022) của BCH Đảng bộ tỉnh về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước giai đoạn 2022 - 2030”.

Công ty Môi trường - TKV là đơn vị chuyên ngành về công tác môi trường của TKV đang rất nỗ lực thực hiện việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường do các hoạt động khai thác than, khoáng sản tạo ra. Công ty đã được Tập đoàn TKV giao đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để xây dựng, quản lý, vận hành các trạm xử lý nước thải mỏ, nhà máy xử lý chất thải nguy hại, các tuyến băng tải vận chuyển than, các tuyến đường vận tải liên mỏ. San gạt, cải tạo, phục hồi môi trường, trồng cây phủ xanh các bãi thải sau khai thác than, khoáng sản. Xây dựng bờ kè, đập để chống sạt lở…, vì vậy, có thể nói rằng các hoạt động sản xuất của Công ty Môi trường - TKV là những hoạt động thiết thực bảo vệ môi trường.

Hiện nay, Công ty đang quản lý vận hành 45 trạm xử lý nước thải mỏ tại các tỉnh Quảng Ninh, Thái Nguyên và Lạng Sơn. Các trạm được trang bị hệ thống quan trắc tự động để theo dõi giám sát chất lượng nước sau xử lý đủ điều kiện thải ra môi trường. Công ty đang quản lý vận hành 2 tuyến băng tải vận chuyển than từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ, đã làm hạn chế tối đa bụi phán tán ra môi trường như trước đây.

Hàng năm, Nhà máy Xử lý chất thải công nghiệp nguy hại đã thu gom, xử lý hàng nghìn tấn chất thải rắn các loại. Công ty đã thực hiện quản lý, duy tu bão dưỡng thường xuyên 32km đường vận tải liên mỏ, hàng ngày sử dụng xe xitec để phun nước dập bụi. Đồng thời, thực hiện trồng cây phủ xanh các khai trường sau khai thác, các bãi thải với hàng nghìn ha. Hàng năm, sửa chữa, xây dựng hàng chục km bờ kè, đập chống sạt lở…

Đến nay Công ty Môi trường - TKV có đủ tiềm lực về con người, máy móc thiết bị, vốn và kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ môi trường. Công ty đã và đang xúc tiến đầu tư nhiều dự án công trình bảo vệ môi trường mới đáp ứng cho sản xuất và yêu cầu công tác môi trường của TKV. Ngoài ra, Công ty luôn đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức của người lao động, để người lao động hiểu được hoạt động sản xuất của mình chính là hành động bảo vệ môi trường, vì mục tiêu phát triển bền vững.