Linh hoạt sản xuất, ngư dân tiết giảm chi phí vươn khơi

Giá nhiên liệu đẩy chi phí vươn khơi lên mức kỷ lục nhưng mỗi ngày vẫn có hàng chục tàu cá của ngư dân Gia Lai vươn khơi. Có lẽ chưa bao giờ hoạt động khai thác hải sản gặp khó khăn như năm nay, tuy nhiên điều đáng mừng là ngư dân Gia Lai đã chủ động tìm các biện pháp vượt khó để tiếp tục hoạt động khai thác hải sản trên biển.

Tại cảng cá Quy Nhơn những ngày trung tuần tháng 4/2026, không khí chuẩn bị cho chuyến biển mới có phần trầm lắng khi các chủ tàu vẫn đang phải đối mặt với bài toán giá nhiên liệu còn cao như hiện nay. Hoạt động theo tổ đội là đang một trong những biện pháp được ngư dân tại đây áp dụng để ứng phó với việc xăng dầu liên tục biến động trong thời gian qua.

Trước giờ nhổ neo, anh Đinh Văn Thảo, chủ tàu BĐ 91438 Ts tranh thủ chia sẻ, đi lẻ từng tàu thì mạnh ai nấy dò, có khi chạy lòng vòng cả ngày không thấy cá, rất phí dầu. Đi theo tổ đội, ra đến ngư trường thì chia nhau ra các hướng, tàu nào thấy luồng cá là báo ngay cho cả đội tập trung lại. Người này giúp người kia, nhờ vậy mà năng suất đánh bắt của cả tổ đều hơn, không có chuyện tàu đầy ắp, tàu trắng tay.

Thay vì mỗi tàu đều phải chạy quãng đường dài từ ngư trường về bờ để bán sản phẩm và tiếp nhiên liệu, các tàu trong tổ đội đã phân công nhau theo hình thức "xoay vòng". Một vài tàu sẽ đảm nhận vai trò hậu cần, gom cá của cả đội đưa về đất liền và mang nhu yếu phẩm, dầu máy ra tiếp tế. Cách làm này giúp giảm thiểu tối đa quãng đường di chuyển không cần thiết. Nhờ mô hình này, mỗi tàu tiết kiệm được khoảng 15-20% chi phí nhiên liệu mỗi tháng, anh Thảo cho biết thêm.

Bên cạnh việc hoạt động theo tổ đội, nhiều chủ tàu đã sắm thêm nghề phụ để sản xuất hiệu quả hơn khi ngư trường biến động hoặc thời tiết thay đổi theo mùa. Thay vì chỉ phụ thuộc vào một cách đánh bắt duy nhất, việc chuyển đổi linh hoạt giúp ngư dân tối ưu hóa thu nhập trên mỗi chuyến biển.

Anh Ngô Đức Tài, chủ tàu cá BĐ 93401 Ts cho biết, trước đây tàu tôi chỉ chuyên làm nghề câu cá ngừ đại dương, nếu không gặp luồng cá là coi như lỗ tiền dầu, tiền tổn. Gần dây, tôi đầu tư thêm bộ dàn câu và máy chụp mực. Đi biển bây giờ không còn khái niệm 'nghỉ ngơi', nếu như không có cá ngừ đại dương, anh em lại chuyển sang dàn câu và máy chụp mực. Có nghề phụ giúp chúng tôi xoay xở nhanh, chuyến nào ít nhất cũng đủ bù chi phí.

Việc giá xăng dầu duy trì ở mức cao đã tạo ra một "cơn bão" thực sự đối với ngành khai thác hải sản, khi chi phí nhiên liệu thường chiếm tới 60-70% tổng chi phí cho mỗi chuyến biển. Tuy nhiên, theo thống kê của Ban Quản lý Cảng cá tỉnh Gia Lai, từ 1/3 đến 14/4 có gần 2500 lượt tàu cá của ngư dân làm thủ tục xuất bến tại các Cảng cá Quy Nhơn và Đề Gi đi khai thác hải sản.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá tỉnh Gia Lai cho biết, mặc dù giá dầu biến động gây áp lực cực lớn lên chi phí đầu vào, nhưng sản lượng thủy sản qua cảng vẫn tăng trưởng ổn định cho thấy sự thích ứng của bà con ngư dân với biến động thị trường. Hàng ngày tại Cảng cá Quy Nhơn và Cảng cá Đề Gi vẫn có hàng chục tàu cá của ngư dân Gia Lai vươn khơi, thẳng tiến ra các ngư trường truyền thống Hoàng Sa và Trường Sa.

Thị trường tiêu thụ hải sản thời điểm này khá thuận lợi khi Gia Lai đã bước vào mùa du lịch biển, nhu cầu tăng cao, đây chính là động lực quan trọng giúp ngư dân yên tâm hơn khi vươn khơi. Mặc dù đối diện với nhiều khó khăn do giá nhiên liệu tăng cao, lợi nhuận từ nghề biển không còn nhiều như trước, nhưng nhiều ngư dân Gia Lai vẫn không bỏ biển.

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai, việc điều chỉnh giá xăng dầu từ đầu tháng 3 rơi vào thời điểm sau khi phần lớn tàu cá xa bờ đã chuẩn bị chi phí cho các chuyến biển nên tác động đến hoạt động khai thác xa bờ trong quý I chưa quá lớn. Dù vậy, nhóm tàu khai thác gần bờ chịu ảnh hưởng rất lớn; ước tính khoảng 30% tàu phải tạm thời nằm bờ do hiệu quả sản xuất không đảm bảo.

Ông Nghĩa cho biết thêm, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao khiến số lượng tàu thuyền ra khơi có xu hướng giảm, ngành chức năng đang theo dõi sát tình hình sản xuất, kịp thời tham mưu các giải pháp hỗ trợ phù hợp, bảo đảm hoạt động khai thác an toàn, hiệu quả. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ xét duyệt, giải ngân các chính sách hỗ trợ theo quy định, qua đó giúp ngư dân vượt qua khó khăn, yên tâm bám biển.