Bất định pháp lý thúc đẩy việc kiện đòi hoàn thuế tại Mỹ

Các doanh nghiệp nhập khẩu nhỏ tại Mỹ đang gia tăng khởi kiện để bảo vệ quyền được hoàn thuế áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA), sau khi các mức thuế này bị Tòa án Tối cao bác bỏ vào tháng 2/2026.

Động thái này diễn ra khi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) dự kiến triển khai giai đoạn 3 của hệ thống quản lý và xử lý tập trung hồ sơ hoàn thuế (CAPE), tiếp nhận yêu cầu đối với các lô hàng đã được quyết toán thuế cuối cùng, tức đã qua ít nhất 90 ngày kể từ khi kết thúc quy trình hành chính. Ngày 5/10, CBP cũng mở đợt lấy ý kiến kéo dài 30 ngày về biểu mẫu phục vụ hoàn thuế.

Vướng mắc chính là CBP yêu cầu doanh nghiệp phải khởi kiện tại Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ (CIT) và có lệnh hoàn trả riêng trước khi xử lý các hồ sơ này. Luật sư Daniel Pickard, phụ trách thương mại quốc tế và an ninh quốc gia tại Buchanan Ingersoll & Rooney, cho biết doanh nghiệp lớn thường khởi kiện sớm vì khoản hoàn thuế có thể vượt 10 triệu USD, trong khi doanh nghiệp nhỏ từng chần chừ do chi phí pháp lý có thể làm giảm đáng kể lợi ích.

Sự bất định này khiến nhiều doanh nghiệp lựa chọn kiện để bảo toàn quyền lợi. Pickard ước tính số đơn kiện có thể vượt 3.000, nhưng nhấn mạnh chưa thống kê chính xác. Khối lượng này có nguy cơ kéo dài tiến độ hoàn thuế nếu từng hồ sơ đều cần lệnh của thẩm phán Richard Eaton, người được giao xử lý toàn bộ tranh chấp hoàn thuế tại CIT.

Tranh chấp tập trung vào thẩm quyền điều chỉnh quyết toán sau ngưỡng 90 ngày. Chính phủ cho rằng CBP chỉ được thực hiện khi có lệnh tòa, trong khi Bộ Tư pháp đang kháng cáo phần phán quyết yêu cầu hoàn thuế cho toàn bộ lô hàng đã quyết toán cuối cùng, đồng thời phản đối hai vụ kiện tập thể. Tòa Phúc thẩm Liên bang đang xem xét kháng cáo và hai vụ kiện tập thể, được tranh luận trong tháng 8, vẫn chưa có phán quyết. Theo Pickard, vụ việc có thể tiếp tục lên Tòa án Tối cao, khiến thời điểm và phạm vi hoàn trả còn khó dự đoán.