Bộ Công Thương nói gì về trách nhiệm trong việc nhiều cửa hàng xăng đóng cửa?

Chia sẻ thẳng thắn tại buổi họp báo do Bộ Công Thương tổ chức chiều 12/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho hay, trên cả nước có 17.000 cửa hàng xăng dầu, vừa rồi xảy ra sự việc các cửa hàng đóng cửa, tạm ngưng bán hàng, số lượng chính xác là bao nhiêu cần phải thống kê lại, nhưng dù có bao nhiêu đi chăng nữa, đó cũng là trách nhiệm của Bộ Công Thương (là đầu mối) và các bộ, ngành khác có liên quan. "Chúng tôi nhìn thẳng vào những trách nhiệm đó và có biện pháp xử lý, giải quyết", Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nói.

Trong những ngày qua, khi nhiều địa phương xuất hiện tình trạng cây xăng nghỉ bán hoặc bán cầm chừng gây rất nhiều khó khăn cho người dân, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải thừa nhận, nguyên nhân chính của tình trạng trên xuất phát từ việc các doanh nghiệp đầu mối không có đủ nguồn tài chính để nhập hàng. Họ chỉ duy trì lượng hàng đủ để cung cấp cho hệ thống phân phối của mình và duy trì lượng dự trữ tồn kho theo quy định.

Đại diện Bộ Công Thương thông tin, cuối năm 2021, tình hình thế giới biến động rất phức tạp, thậm chí là xấu, không ai mong muốn. Điều này đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung xăng dầu.

Đến thời điểm này, Bộ Công Thương đã cố gắng chỉ đạo của các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt doanh nghiệp các địa phương cơ bản đáp ứng được nguồn cung xăng dầu cho hoạt động sản xuất kinh doanh, nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Liên quan đến số liệu của Tổng cục Hải quan trong quý III/2022, chỉ có 19 trong số 33 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu nhập khẩu. Câu hỏi đặt ra là 14 doanh nghiệp đầu mối xuất nhập khẩu xăng dầu còn lại, hạn mức nhập khẩu trong quý III như thế nào? Việc kiểm tra, kiểm soát nhập khẩu theo hạn ngạch được Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát đối với những doanh nghiệp này ra sao?

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho rằng, theo Nghị định 95 (sửa đổi Nghị định 83) về kinh doanh xăng dầu, khái niệm doanh nghiệp xuất nhập khẩu xăng dầu đã đổi thành doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu. Có nghĩa hiện tại chỉ tính tổng nguồn và doanh nghiệp có thể mua ngay từ 2 nhà máy lọc dầu trong nước là Nghi Sơn và Bình Sơn. Một năm, Bộ Công Thương giao hạn mức cho họ nhập khẩu cho doanh nghiệp đầu mối, nhưng không nhất thiết tháng nào hạn mức nhập khẩu cũng giống nhau, có tháng nhiều, tháng ít, cuối năm đảm bảo đủ tổng lượng nhập khẩu là được.

Bên cạnh đó, theo Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải, hiện tại, doanh nghiệp đầu mối có thể mua ngay từ nguồn trong nước, không nhất thiết doanh nghiệp nào cũng phải xuất khẩu, hoặc phải nhập khẩu. Trong quý II/2022 vừa qua, do việc nhà máy lọc hoá dầu Nghi Sơn gặp trục trặc, giảm công suất, xuống còn 50%, thậm chí có thời gian gián đoạn, chính vì vậy, Bộ Công Thương đã phải đưa ra quyết định yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối tăng lượng nhập khẩu và sản xuất trong nước.

"Tuy nhiên, có thời điểm lúc mua, giá rất cao, nhưng sau đó liên tục giảm đã dẫn tới các doanh nghiệp bị thua lỗ. Khi lỗ thì phải cắt giảm bớt chi phí; trong đó có phần chiết khấu xăng dầu cho thương nhân phân phối, đại lý", người phát ngôn Bộ Công Thương cho hay.

Nói về các giải pháp đảm bảo ổn định thị trường xăng dầu trong thời gian tới, ông Trần Duy Đông - Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, đã kiến nghị Bộ Tài chính giảm các loại thuế liên quan đến xăng dầu cũng như sớm rà soát và gửi thông báo áp dụng mức chi phí đưa xăng dầu trong nước về đến cảng và premium trong nước (chi phí tổng hợp đối với doanh nghiệp đầu mối để tính giá xăng dầu từ nguồn sản xuất trong nước trong công thức giá cơ sở) ở mức phù hợp với thực tế, giúp doanh nghiệp tạo nguồn.

Ông Đông cũng cho biết, đã phối hợp với các tỉnh thành chỉ đạo các doanh nghiệp xăng dầu có phương án bảo đảm nguồn, duy trì cung ứng trong hệ thống, gắn với việc đôn đốc kiểm tra giám sát thực hiện quy định về duy trì bán lẻ xăng dầu tại các cửa hàng xăng dầu.

Ngoài ra, bộ này khẳng định đã phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu bám sát diễn biến giá xăng dầu thế giới, phù hợp với diễn biến cung cầu trong nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia thị trường, khuyến khích các doanh nghiệp duy trì nguồn cung và hạn chế các hành vi đầu cơ găm hàng hoặc buôn lậu xăng dầu qua biên giới sang các nước lân cận.

Đồng thời, bộ cũng chỉ đạo các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối hỗ trợ để điều phối nguồn hàng, tăng cường cung ứng xăng dầu tại một số địa phương có hiện tượng thiếu xăng dầu cục bộ. Trong khi đó, lực lượng quản lý thị trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn (đầu mối là các sở công thương) tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường một cách chặt chẽ ở khâu bán lẻ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định.

Bộ Công Thương tiếp tục khẳng định dù có sự thiếu hụt xăng dầu cục bộ tại một số cửa hàng của thương nhân đầu mối, gây gián đoạn hoạt động kinh doanh, song tồn kho xăng dầu của các doanh nghiệp vẫn cơ bản đáp ứng đủ cho nhu cầu tiêu dùng xăng dầu trong nước. Nguồn cung xăng dầu cũng vẫn liên tục được bổ sung từ nguồn nhập khẩu và mua trong nước./.