Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo lãng phí đất công nghiệp

Sáng 21/4, giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng làm rõ nhiều vấn đề đại biểu quan tâm, nhấn mạnh quyết tâm cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp và sớm điều chỉnh quy hoạch khoáng sản, bảo đảm phát triển hiệu quả, bền vững.

* Sớm điều chỉnh quy hoạch khoáng sản

Liên quan đến vấn đề tái cơ cấu ngành nông nghiệp, cho biết, trong báo cáo kết quả 5 năm thực hiện kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, Bộ đã cập nhật bổ sung các nhiệm vụ, giải pháp về phát triển nông nghiệp hiện đại, thông minh, bền vững, xanh, sinh thái.

Tiếp thu đề xuất của đại biểu Quốc hội đã nêu trong các phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, Bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ để hoàn chỉnh các nhiệm vụ, giải pháp, để ngành nông nghiệp đóng góp hiệu quả vào sự tăng trưởng, phát triển chung của cả nước.

Cụ thể, Bộ sẽ hoàn thiện, sửa đổi ngay các luật, tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành cấp quốc gia thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; đổi mới quản lý ngành, cải cách thể chế, thủ tục hành chính.

Làm rõ thêm, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho hay, hiện nay ngành có 630 thủ tục hành chính, đã phân cấp khoảng 56%. Trong tuần qua, thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ đã cắt giảm số thủ tục hành chính do Bộ quản lý từ 44% xuống còn 25%. Như vậy Bộ chỉ còn quản lý khoảng 160 thủ tục hành chính.

Theo Bộ trưởng, thời gian tới sẽ cơ cấu lại các tiểu ngành, lĩnh vực, các nhóm sản phẩm chủ lực để duy trì đà tăng trưởng của ngành, đóng góp vào tăng trưởng hai con số của cả nước. Phát triển thị trường, mở rộng tiêu thụ, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản, coi trọng thị trường trong nước và triển khai đề án xuất khẩu ngành nông nghiệp.

Thông tin về chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sang Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký nghị định thư xuất khẩu hai loại quả là bưởi và chanh với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, đây là lần đầu tiên Tổng cục này ký với một bộ, ngành của Việt Nam về lĩnh vực nông nghiệp.

Đối với xuất khẩu sầu riêng, đã thực hiện truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng đến cửa khẩu, qua đó rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa. Trước đây có thể mất đến 20 ngày thì vừa qua chỉ mất 5 - 6 ngày.

Bên cạnh đó, Bộ thực hiện giải pháp nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ, trọng tâm gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho nông dân, nông thôn. Đột phá chiến lược xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng nông thôn, nông nghiệp, điều này rất cần sự quan tâm vào cuộc của các địa phương trong cả nước.

Liên quan đến điều chỉnh quy hoạch khoáng sản nhóm 1 theo Quyết định 866 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng chia sẻ, các địa phương có khoáng sản, đặc biệt là các tỉnh trung du phía Bắc như Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La đều vướng quy hoạch này.

“Bản chất quy hoạch 866 không có tội, không có lỗi và không sai gì. Vấn đề là chúng ta phải có sự điều chỉnh cho phù hợp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức rà soát, thẩm định và thông qua hồ sơ điều chỉnh quy hoạch 866, sẽ trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh sớm trong tháng 4/2026”, Bộ trưởng Hùng nói.

* Cân nhắc kỹ chuyển đổi đất lúa

Giải trình về giao diện tích đất trồng lúa, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo quy hoạch sử dụng đất quốc gia năm 2030, tầm nhìn đến 2050 đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 39, tổng diện tích đất trồng lúa của cả nước đến năm 2030 được là 3,568 triệu ha.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát lại để trình điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2030, tầm nhìn đến 2050, trong đó sẽ lấy ý kiến các địa phương, bộ, ngành. Theo nhu cầu các địa phương đăng ký, diện tích chuyển từ đất trồng lúa sang đất phát triển công nghiệp sẽ khá nhiều.

Tuy nhiên, Bộ trưởng này cũng nêu thực tế trong 10 năm qua, các địa phương sử dụng không quá 7% diện tích đất công nghiệp theo quy hoạch. Vì vậy đăng ký nhiều mà không thực hiện được sẽ gây lãng phí, các địa phương khi đăng ký cần hết sức cân nhắc.

“Có địa phương đăng ký khoảng 20.000 ha đất công nghiệp trong nhiệm kỳ tới đây đến 2030-2035… Hệ số sử dụng đất của các tỉnh công nghiệp hiện tại như Thái Nguyên, Bắc Ninh thì 1.000 ha có thể thu hút 100.000 lao động. 20.000 ha tức là thu hút 2 triệu lao động vào một tỉnh trung du miền núi phía Bắc thì đây là một vấn đề không phải dễ tí nào. Cho nên các tỉnh muốn làm công nghiệp nhưng đăng ký kế hoạch sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất xong cuối cùng không thực hiện được thành lãng phí”, Bộ trưởng nêu thực tế.

Ông cũng cho biết, việc tăng năng suất lúa hiện nay rất khó khăn, chúng ta đã đạt đến 6,2 tấn/ha, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Ấn Độ (khoảng 7 tấn/ha). Song, các con số tính toán cho thấy, nếu giảm diện tích đất trồng lúa từ 3,568 triệu ha xuống còn khoảng 3,25 triệu ha thì vẫn bảo đảm được an ninh lương thực và cho xuất khẩu với kim ngạch khoảng 5 tỷ USD/năm.

Khẳng định việc sắp xếp lại nông lâm trường là vấn đề bức xúc nhất qua rất nhiều năm không chỉ riêng ở tỉnh nào, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho hay, đến nay đã có 161/256 công ty nông, lâm nghiệp hoàn thành việc sắp xếp, đổi mới. Theo Nghị định 118/2014/NĐ-CP của Chính phủ về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp, Thủ tướng Chính phủ sẽ phê duyệt phương án.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ. Sau khi phê duyệt phương án, trách nhiệm thuộc các địa phương. Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 40/41 phương án tổng thể, chỉ còn Hà Nội chưa phê duyệt do chờ đồng bộ với Luật Thủ đô và các quy định pháp luật khác.

Ông đề nghị Bộ Tài chính hỗ trợ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương sớm hoàn thành nội dung này, tránh những bức xúc và lãng phí đất đai.

Trước ý kiến của nhiều đại biểu về kiểm soát an toàn thực phẩm, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, tới đây Bộ Y tế sẽ rà soát, điều chỉnh Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong thực hiện nhiệm vụ này.