Bồi đắp năng lực nội sinh từ Trung tâm Tài chính quốc tế

Với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (IFC-HCM) đang cho thấy một tư duy khác biệt: chủ động hội nhập, học hỏi và đồng phát triển cùng những “người khổng lồ”. Qua đó, rút ngắn quá trình tích lũy kinh nghiệm và từng bước chuyển hóa hội nhập thành năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Chọn đứng trên “vai người khổng lồ”

Ngày 21/12, Chính phủ công bố việc thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế (International Financial Centre – IFC) tại Việt Nam theo mô hình “một trung tâm – hai điểm đến” với hai đầu mối hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là một trong những sự kiện kinh tế đáng chú ý nhất trong năm 2025 của Việt Nam, thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng nhà đầu tư, các tổ chức và định chế tài chính quốc tế; đồng thời cho thấy kỳ vọng rõ rệt đối với vai trò mới của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Tại Hội nghị tổng kết Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra chiều 31/12 tại TP. Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhận định, việc Việt Nam công bố thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế, cùng với hệ thống văn bản pháp lý đi kèm, đã tạo nên một “cơn sốt” về mức độ quan tâm từ nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế.

Theo Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Trung tâm Tài chính quốc tế không phải là mô hình mới trên thế giới. Tuy nhiên, việc Việt Nam lựa chọn triển khai mô hình này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và nhiều khu vực đang đối mặt với suy giảm, trong khi Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, với nền kinh tế năng động.

Không chỉ dừng lại ở thông điệp chính sách, Việt Nam đã cụ thể hóa quyết tâm này bằng việc công bố hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù dành riêng cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Các chính sách này được giới chuyên gia đánh giá có tính khác biệt, thậm chí vượt trội so với một số trung tâm tài chính hiện hữu trong khu vực, qua đó tạo nền tảng thể chế cho một mô hình phát triển mang tính đột phá.

Trên nền tảng khung pháp lý đó, hai địa phương được lựa chọn là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang từng bước định hình không gian phát triển và vai trò chức năng cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước được xác định là hạt nhân triển khai, với cách tiếp cận thận trọng nhưng quyết liệt, lấy hội nhập quốc tế làm trục xuyên suốt ngay từ giai đoạn khởi tạo.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành IFC-HCM, ngay từ đầu, IFC-HCM đã được đặt trong logic hội nhập quốc tế sâu rộng, coi liên kết và hợp tác toàn cầu không chỉ là yếu tố hỗ trợ, mà là trụ cột quyết định khả năng hình thành, vận hành và định vị dài hạn của trung tâm.

“Trong giai đoạn khởi tạo, liên kết quốc tế cho phép TP. Hồ Chí Minh rút ngắn đáng kể quá trình tích lũy kinh nghiệm, tránh đi theo con đường “thử – sai” tốn kém và rủi ro trong một lĩnh vực có độ phức tạp cao và cạnh tranh gay gắt”, ông Huân cho biết.

Thực tế, trong thời gian qua, TP. Hồ Chí Minh đã thiết lập hợp tác với các đối tác quốc tế  quan trọng như Nasdaq, Binance, TikTok, New York Institute of Finance... Những đối tác này được xác định là các “anchor partners” – điểm neo chiến lược giúp IFC-HCM nhanh chóng hình thành chuẩn mực vận hành, tiếp cận công nghệ lõi và xây dựng hệ sinh thái ban đầu.

Trong đó, Nasdaq đại diện cho trục hạ tầng thị trường vốn và chuẩn mực vận hành quốc tế; Binance phản ánh không gian tài chính số và hạ tầng on-chain đang phát triển nhanh; TikTok cho thấy vai trò ngày càng lớn của kinh tế số, dữ liệu và khả năng kết nối cộng đồng toàn cầu; trong khi New York Institute of Finance giữ vai trò then chốt trong đào tạo và chuẩn hóa năng lực nguồn nhân lực tài chính theo thông lệ quốc tế.

Thông qua các hợp tác này, IFC-HCM có điều kiện tiếp cận trực tiếp các chuẩn mực quốc tế về quản trị thị trường, vận hành hạ tầng giao dịch – thanh toán – bù trừ, cơ chế giám sát và các mô hình sandbox tài chính đã được kiểm chứng. Đây là nền tảng để IFC-HCM vừa “đúng chuẩn” ngay từ đầu, vừa đủ linh hoạt để thích ứng với các xu hướng mới như tài chính số, tài sản mã hóa, tài chính xanh và tài chính bền vững.

“Quan trọng hơn, IFC-HCM không tiếp cận hợp tác quốc tế theo hướng hình thức, mà gắn chặt với các mục tiêu và sản phẩm cụ thể: tư vấn thiết kế hạ tầng thị trường, xây dựng chương trình đào tạo – chứng chỉ, hỗ trợ cơ chế thử nghiệm chính sách, kết nối hệ sinh thái công nghệ và nhà phát triển. Đây chính là những “đường ray” ban đầu giúp Trung tâm Tài chính quốc tế vận hành thực chất, thay vì chỉ tồn tại trên giấy”, ông Huân nhấn mạnh.

Chuyển hoá thành năng lực nội sinh của nền kinh tế