Các cảng hàng hóa của Mỹ bấp bênh trong vòng xoáy thuế quan

Lưu lượng container tại cảng Los Angeles tăng mạnh vào tháng 4/2025, trước khi thuế quan được áp dụng, sau đó giảm khoảng 30% trong tuần đầu tháng 5/2025.

Là cảng phụ thuộc lớn vào thương mại với Trung Quốc, nơi chiếm gần 45% hoạt động kinh doanh, cảng Los Angeles đang chuẩn bị cho một đợt tăng đột biến trong hoạt động vận chuyển hàng hóa, khi các nhà nhập khẩu tranh thủ thời gian hoãn thuế. Tuy nhiên, sự bất ổn từ chính sách thuế quan thất thường và chi phí vận tải tăng cao đang đặt ra thách thức lớn cho cảng này, cũng như đối với doanh nghiệp, và người tiêu dùng Mỹ.

Sụt giảm lưu lượng container: Tác động từ thuế quan

Trong cuộc họp báo ngày 19/5, ông Gene Seroka, Giám đốc điều hành (CEO) cảng Los Angeles, nhấn mạnh sự bất ổn từ chính sách thuế quan của ông Trump, đặc biệt trong căng thẳng thương mại với Trung Quốc. Tháng 4/2025, cảng Los Angeles xử lý lượng container tăng 9,5% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt dấu mốc là tháng kinh doanh tốt thứ ba trong lịch sử, chỉ sau các năm 2021 và 2022.

Tuy nhiên, ông Seroka cho rằng đây không phải dấu hiệu tích cực mà là hệ quả của “cơn hoảng loạn vận chuyển” khi các nhà nhập khẩu dồn hàng trước khi thuế quan có hiệu lực. Ông nhận xét: “Sự gia tăng này chủ yếu do các nhà nhập khẩu nhận lô hàng cuối trước khi thuế quan được áp dụng”.

Trong những tuần và tháng đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống lần thứ hai, ông Trump đã nối lại cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc và dẫn đến sự phản ứng ngay lập tức từ Bắc Kinh. Động thái này thực sự đã làm đóng băng thương mại giữa hai nước, gây ra nhiều tuần giao thương trì trệ, khi các nhà nhập khẩu tìm cách tránh thuế quan của Mỹ (lên tới 145% đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc và thuế quan trả đũa của Trung Quốc là 125% đối với hàng hóa của Mỹ).

Sự gián đoạn trong thương mại làm căng thẳng chuỗi cung ứng và đe dọa tới các doanh nghiệp gắn liền với các cảng của Mỹ nói riêng và thương mại toàn cầu nói chung. Sang đến tuần đầu tháng 5/2025, lưu lượng container nhập khẩu tại cảng Los Angeles đã giảm 30%. Ông Seroka báo cáo: “Gần 80 tàu dự kiến cập cảng trong tháng này, nhưng 17 chuyến đã bị hủy, và 10 chuyến khác trong kế hoạch tháng 6/2025 cũng bị hủy”. Điều này tác động trực tiếp đến việc làm, khi số lượng tàu giảm làm giảm nhu cầu công nhân dỡ hàng và vận chuyển.

Hoãn thuế 90 ngày: Làn sóng vận chuyển mới

Thỏa thuận tạm hoãn thuế 90 ngày giữa Mỹ và Trung Quốc, công bố vào tuần trước, đã kích hoạt làn sóng vận chuyển mới. Mỹ đã hạ mức thuế quan ba chữ số đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc xuống còn 30%. Tuy nhiên, mức thuế đối với một số sản phẩm như thép, nhôm và ô tô vẫn có thể lên tới 50% do các khoản thuế riêng liên quan đến ngành.

Việc vội vã vận chuyển hàng tồn kho để tránh bất kỳ sự leo thang nào về thuế quan đã làm dấy lên kỳ vọng về việc tăng cường hoạt động của những nhà máy ở Trung Quốc, sự nhộn nhịp tại các cảng ở cả hai bên bờ Thái Bình Dương và giá cước vận tải tăng mạnh trong những tuần tới.

Theo Vizion, công ty theo dõi container, lượng đặt chỗ vận chuyển từ Trung Quốc đến Mỹ tăng gần gấp 4 lần sau thông báo, từ 5.709 đơn vị container (trung bình mỗi tuần trước ngày 5/5) lên 21.530 đơn vị (trung bình 7 ngày gần nhất tính đến 13/5).

Ông Jimmy Zollo, nhà sáng lập công ty chuyên về quần áo dành cho người già và người khuyết tật Joe & Bella, chia sẻ: “Ngay sau thông báo hoãn thuế, chúng tôi đã nhanh chóng đặt hàng và đang nỗ lực gửi đơn hàng thứ ba vào đầu tuần tới”. Tương tự, ông Tim Avanzato, Giám đốc công ty nhập khẩu bao bì thực phẩm Lanca Sales, cho biết đã nối lại các chuyến hàng từ Trung Quốc sau thời gian tạm dừng.

Ông nhận định: “Hoãn thuế là bước đi đúng hướng, đặc biệt khi mùa vận chuyển cao điểm đang đến gần”. Các nhà bán lẻ lớn thường nhập hàng phục vụ dịp lễ Giáng sinh từ tháng 7, và với tình hình bất ổn hiện tại, một đợt hàng hóa lớn được dự báo sẽ xuất hiện trong tháng 6/2025.

Ông Avanzato nói thêm rằng, thách thức lớn tiếp theo sẽ là các hãng vận chuyển thích ứng nhanh như thế nào với nhu cầu tăng cao đột biến. Do khối lượng hàng hóa từ Trung Quốc giảm trước khi tạm dừng, các hãng vận tải đã phân bổ lại những tàu lớn hơn của họ chuyển sang các tuyến thương mại khác.

Trong khi đó, ông Zollo hy vọng những cuộc đàm phán thương mại sẽ sớm đưa ra một kết luận cuối cùng – điều mang lại cho các doanh nghiệp cảm giác chắc chắn. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không biết điều gì sẽ xảy ra sau 90 ngày này. Vẫn còn rất nhiều điều không chắc chắn và điều đó khiến chúng tôi vô cùng khó khăn trong việc lập kế hoạch”.

Ông Seroka dự báo: “Nếu xu hướng tiếp diễn, tồn kho thấp hơn, người tiêu dùng Mỹ sẽ có ít lựa chọn hơn và phải đối mặt với giá cao hơn”. Ông Seroka lưu ý rằng lệnh tạm hoãn thuế đã thúc đẩy việc đặt hàng container tăng lên. Ông nhấn mạnh: “Lượng đặt hàng trong ba tuần tới chỉ bằng 80% so với mong đợi. Điều có thể xảy ra là mức tồn kho thấp hơn trên diện rộng, ít lựa chọn hơn cho người tiêu dùng Mỹ và có thể là giá cao hơn”.