Các ngân hàng Đức lo ngại mô hình nghỉ hưu từng phần trong ngành bị chấm dứt

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, các ngân hàng tư nhân tại Đức đang phản đối khả năng bãi bỏ cơ chế nghỉ hưu từng phần theo mô hình khối, cho rằng đây là công cụ quan trọng giúp ngành thực hiện tái cơ cấu và cắt giảm nhân sự một cách ít gây xáo trộn xã hội.

Lo ngại xuất phát từ các đề xuất của Ủy ban Bảo đảm hưu trí trong khuôn khổ kế hoạch cải cách hệ thống hưu trí tại Đức. Theo đề xuất này, cơ chế nghỉ hưu từng phần theo mô hình khối sẽ không còn được tiếp tục áp dụng. Ngoài ra, Ủy ban cũng khuyến nghị nâng độ tuổi tối thiểu để được sử dụng cơ chế nghỉ hưu từng phần từ 55 tuổi hiện nay lên 58 tuổi.

Nghỉ hưu từng phần theo mô hình khối là cơ chế cho phép người lao động lớn tuổi làm việc toàn thời gian trong nửa đầu giai đoạn chuyển tiếp, sau đó nghỉ làm hoàn toàn trong nửa sau, trong khi thu nhập và thời gian lao động được phân bổ theo thỏa thuận. Trên thực tế, mô hình này giúp doanh nghiệp giảm nhân sự theo lộ trình, còn người lao động có thể rời thị trường lao động sớm hơn nhưng có trật tự hơn.

Ông Carsten Rogge-Strang, Tổng Giám đốc Hiệp hội giới sử dụng lao động ngành ngân hàng tư nhân, cho biết nếu mô hình khối bị bãi bỏ, điều này đối với các ngân hàng tư nhân gần như đồng nghĩa với việc xóa bỏ cơ chế nghỉ hưu từng phần. Lý do là 99% người lao động trong ngành khi tham gia nghỉ hưu từng phần đều lựa chọn mô hình khối.

Hiệp hội này đại diện cho nhiều ngân hàng lớn như Commerzbank, Deutsche Bank, Aareal Bank và Hamburg Commercial Bank. Theo ông Rogge-Strang, việc xem xét cơ chế nghỉ hưu từng phần trong cải cách hưu trí là chính đáng, nhưng bãi bỏ mô hình khối sẽ không tạo ra tác động tích cực.

Ngược lại, nó sẽ lấy đi của các ngành đang chuyển đổi mạnh một công cụ quan trọng để tái cơ cấu nhân sự theo hướng có trách nhiệm xã hội.

Ủy ban Bảo đảm hưu trí lập luận rằng việc bãi bỏ mô hình khối nhằm giảm động lực nghỉ hưu sớm và giữ lại thêm tiềm năng lao động của nhóm người lớn tuổi. Đây là vấn đề quan trọng với Đức trong bối cảnh dân số già hóa, thiếu lao động có kỹ năng và áp lực tài chính lên hệ thống hưu trí ngày càng lớn.

Tuy nhiên, giới chủ ngân hàng cho rằng cơ chế này không chỉ phục vụ nghỉ hưu sớm, mà còn giúp hạn chế sa thải bắt buộc trong các đợt tái cơ cấu. Theo họ, nếu không còn mô hình khối, các ngân hàng có thể buộc phải sử dụng nhiều hơn biện pháp sa thải vì lý do kinh doanh, vốn đến nay vẫn được coi là ngoại lệ. Điều này đặc biệt nhạy cảm trong các ngành có tỷ lệ lao động lớn tuổi cao và đang chịu áp lực chuyển đổi công nghệ.

Các ngân hàng tư nhân đã gửi thư nêu quan điểm tới Bộ Lao động và Xã hội Liên bang Đức. Đáng chú ý, phía người lao động cũng có cùng lập trường trong vấn đề này. Công đoàn ngành dịch vụ Verdi cho biết tổ chức này phản đối việc bãi bỏ mô hình nghỉ hưu từng phần theo khối.

Tranh luận diễn ra trong bối cảnh ngành ngân hàng Đức và châu Âu đứng trước các đợt tái cấu trúc sâu rộng. Quá trình hợp nhất trong ngành, áp lực chi phí và việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm giảm đáng kể nhu cầu lao động trong một số bộ phận. Các nhà phân tích của Morgan Stanley gần đây nhận định AI có thể giúp các ngân hàng châu Âu giảm tới một phần năm số nhân sự trong thời gian tương đối ngắn.

Vụ việc cho thấy cải cách hưu trí tại Đức không chỉ là bài toán cân đối tài chính quỹ hưu trí, mà còn tác động trực tiếp đến chính sách nhân sự của doanh nghiệp. Chính phủ Đức phải xử lý đồng thời hai mục tiêu khó dung hòa đó là khuyến khích người lao động lớn tuổi ở lại thị trường lao động lâu hơn, nhưng vẫn duy trì các công cụ giúp doanh nghiệp tái cơ cấu có trật tự trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ và mô hình kinh doanh.