Các thành phố thông minh trước thách thức về an ninh mạng
Kỹ sư bảo mật Muhammad Yahya Patel của Check Point Software Technologies nhận định các thành phố thông minh trên thế giới ngày càng được quan tâm và thúc đẩy xây dựng, do những tiện ích mà các thành phố này mang lại như tăng cường sự kết nối giữa người dân và chính phủ, giảm tác động đến môi trường… Tuy nhiên, tương tự các công nghệ mới, việc xây dựng thành phố thông minh đã xuất hiện nhiều rủi ro. Một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với thành phố thông minh phải đối mặt là nguy cơ bị tấn công mạng. Điều này là do các thành phố sử dụng mạng Internet tốc độ cao và có tính kết nối, giúp tội phạm mạng có điều kiện thuận lợi để xâm nhập hơn. Mặc dù nguy cơ này không thể cản trở quá trình đổi mới, song điều quan trọng là Chính phủ các nước cần chuẩn bị đầy đủ các phương thức, biện pháp bảo mật cần thiết.
Những thách thức đối với thành phố thông minh
Bài viết của ông Patel đăng tải trên trang mạng thesundaily nêu rõ mạng Internet hiện nay được sử dụng bởi các tổ chức công và tư nhân, lượng dữ liệu khổng lồ được đăng tải, trao đổi hàng ngày cần trên nhiều thiết bị khác nhau, do đó vấn đề bảo mật đang đặt ra nhiều thách thức, bao gồm:
Thiết bị kết nối IoT (Internet of Things), được hiểu là Internet vạn vật. Đây là hệ thống các thiết bị tính toán, máy móc, kỹ thuật số và cả con người có liên quan với nhau, cùng khả năng truyền dữ liệu qua mạng không yêu cầu sự tương tác giữa người với máy tính. Các thiết bị IoT kiểm soát mọi thứ, từ camera, đèn giao thông đến dữ liệu tài chính và cá nhân của tổ chức được kết nối với bất kỳ mạng Internet nào. Về lý thuyết, đây là yếu tố thuận lợi, lý tưởng để liên lạc và quản lý một cách nhanh chóng, liền mạch. Tuy nhiên, trên thực tế, chúng cung cấp cho điều kiện xâm nhập thuận lợi cho tin tặc để để tiến hành một cuộc tấn công từ xa.Tự động hóa hoạt động của cơ sở hạ tầng mang lại nhiều lợi ích, với nhiều tính năng khác nhau cho người sử dụng, giảm nhu cầu, vận hành, kiểm soát trực tiếp. Tuy nhiên, sự phát triển của hệ thống cảm biến có thể dẫn đến số lượng kết nối lớn hơn khả năng giám sát, điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ dễ bị xâm nhập.
Quy trình quản lý dữ liệu dưới tiêu chuẩn, dữ liệu là trung tâm của bất kỳ thành phố thông minh nào và rất quan trọng đối với sự vận hành hàng ngày. Tuy nhiên, nhiều nơi thiếu các quy trình chính xác để đảm bảo thông tin này được quản lý an toàn và bảo mật. Nếu cơ sở dữ liệu không được quản lý chính xác, tin tặc có thể dễ dàng nhắm mục tiêu, dẫn đến dữ liệu nhạy cảm bị xâm nhập, rò rỉ hay bị đánh cắp.Rủi ro từ chuỗi cung ứng công nghệ thông tin và nhà cung cấp, điều này đặc biệt rõ ràng trong lỗ hổng Zero-day - là thuật ngữ để chỉ những lỗ hổng phần mềm hoặc phần cứng chưa được biết đến và chưa được khắc phục. Tin tặc có thể tận dụng lỗ hổng này để tấn công, xâm nhập vào hệ thống máy tính của doanh nghiệp, tổ chức để đánh cắp hoặc thay đổi dữ liệu.Lỗ hổng Zero-day gần đây được phát hiện ở phần mềm truyền tải tệp dữ liệu MOVEit và bị sử dụng để tiến hành tấn công ransomware quy mô lớn (Ransomware là một loại virus được mã hóa, được Bộ Tư pháp Mỹ đánh giá là mô hình cải tiến của tội phạm mạng, có thể gây tổn thương đến hệ thống mạng toàn cầu). Hệ thống cơ sở hạ tầng có thể bị các tin tặc tấn công, nhằm vào những liên kết yếu nhất. Để ngăn chặn, cần áp dụng và tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp bảo mật theo thiết kế để giảm thiểu những rủi ro này.
Nhiều thành phố thông minh có cơ sở hạ tầng và mạng lưới internet được xây dựng trên công nghệ lạc hậu, khiến chúng dễ trở thành mục tiêu bị tấn công mạng. Các nước cần đảm bảo hệ thống này luôn được cập nhật phần mềm và bản vá bảo mật mới nhất. Công nghệ là trung tâm cho sự thành công của bất kỳ thành phố thông minh nào và việc có các hệ thống cơ sở hạ tầng linh hoạt là ưu tiên hàng đầu.Bảo mật kém hiệu quả, nếu cơ sở hạ tầng được liên kết trực tiếp với công nghệ lỗi thời, việc áp dụng các giao thức bảo mật sẽ trở nên kém hiệu quả, có thể khiến các thành phố thông minh gặp phải các mối đe dọa tấn công. Dữ liệu của các cá nhân và tổ chức dễ bị xâm nhập, đánh cắp thông tin nhạy cảm. Để ngăn chặn, các thành phố thông minh cần áp dụng các biện pháp bảo mật mạnh mẽ, mới nhất có thể ngăn ngừa các cuộc tấn công của tin tặc.
Các biện pháp đảm bảo an toàn
Dự kiến đến năm 2024, số lượng kết nối thành phố thông minh trên mạng sẽ vượt mốc 1,3 tỷ. Mức độ phức tạp trong các cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ngày càng tăng, điều đó đồng nghĩa với việc bất kỳ dịch vụ kỹ thuật số nào do chính phủ hoặc tổ chức triển khai đều có thể bị tấn công. Các thành phố thông minh cần có biện pháp cân bằng hiệu quả giữa quản lý rủi ro và thúc đẩy tăng trưởng.
Việc xây dựng khả năng phục hồi để bảo vệ thành phố thông minh trước những cuộc tấn công là yếu tố quan trọng, trong đó cần phát triển chiến lược an ninh mạng nhằm vạch ra mục tiêu rộng hơn của thành phố thông minh. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro phát sinh từ sự liên kết giữa các quy trình và hệ thống. Bất kỳ chiến lược nào cũng cần đánh giá về tình trạng dữ liệu, chất lượng cơ sở hạ tầng, hệ thống an ninh mạng hiện tại, từ đó có thể đưa ra các sáng kiến, biện pháp phòng ngừa phù hợp.Cần tạo mối quan hệ chặt chẽ giữa nhân viên an ninh mạng và những người quản lý dữ liệu. Điều này sẽ tạo ra một cách tiếp cận thống nhất về giữa tất cả các bên. Từ đó, các chính sách được đưa ra sẽ được đồng bộ với chiến lược an ninh mạng của thành phố, cũng như tăng thêm tính minh bạch cho các quy trình xây dựng. Ngoài ra, mối quan hệ này sẽ giúp giải quyết tình trạng thiếu kỹ năng số, đồng thời là chìa khóa nhằm đảm bảo cho sự thành công của bất kỳ chiến lược bảo mật nào. Đây là một biện pháp tốt để phát triển các kỹ năng và nâng cao nền tảng kiến thức cho cả người quản lý và sử dụng.Thành phố thông minh cần đặt việc phòng ngừa rủi ro an ninh mạng lên hàng đầu trong quá trình hoạch định và thiết kế liên quan đến công nghệ. “An toàn theo thiết kế” được khuyến khích mạnh mẽ như một cách tiếp cận phòng ngừa chuyên sâu. Một số thành phố thông minh có thể đang sử dụng sở hạ tầng kết nối cũ và cần được thiết kế lại để nâng cao tính bảo mật. Tin tặc sẽ tiếp tục khai thác các lỗ hổng và có thể phòng ngừa được phần lớn các cuộc tấn công nhằm vào doanh nghiệp nếu chuỗi cung ứng công nghệ và các biện pháp bảo mật được thực hiện nghiêm túc.Tin tặc luôn khai thác các lỗ hổng trong các sản phẩm, phần mềm nổi tiếng, có độ phổ biến cao. Do đó, việc tăng cường đầu tư nguồn lực về bảo mật có thể giúp giải quyết khó khăn này. Để đảm bảo công tác chuẩn bị tốt, khi xây dựng thành phố thông minh cần chuẩn bị sẵn các phương án dự phòng cho các sự cố hệ thống gián đoạn hay ngừng hoạt động khác nhau.Tính năng tự động và các công cụ cách ly nhằm giúp giảm thiểu sự gián đoạn. Ngoài ra, để đảm bảo quyền riêng tư, tính hợp pháp của doanh nghiệp, người sử dụng, cần đảm bảo dữ liệu được thu thập, lưu trữ và xử lý theo đúng quy trình./.Tin cùng chuyên mục
-
Phân tích - Dự báo
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Đối thoại chính đảng bổ sung cho các cơ chế chính thức của khu vực
17:53' - 13/06/2026
Đảng Nhân dân Campuchia đánh giá đối thoại giữa các chính đảng Đông Nam Á là cơ chế bổ sung quan trọng cho ASEAN, góp phần xây dựng lòng tin chính trị và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
-
Phân tích - Dự báo
Những động lực mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho kinh tế Việt Nam
14:47' - 12/06/2026
Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều bất định, nền kinh tế Việt Nam đang cho thấy khả năng chống chịu đáng chú ý khi hàng loạt động lực tăng trưởng tiếp tục được củng cố.
-
Phân tích - Dự báo
AFF 2026: Việt Nam khẳng định vai trò kiến tạo tương lai ASEAN
11:50' - 12/06/2026
AFF 2026 cùng chuỗi thăm Việt Nam của 4 Thủ tướng ASEAN đã tạo dấu ấn ngoại giao nổi bật, khẳng định vai trò chủ động kiến tạo của Việt Nam trong định hình tương lai khu vực.
-
Phân tích - Dự báo
ECB được dự báo sẽ tăng lãi suất hai lần trong năm nay
06:30' - 06/06/2026
Theo một khảo sát của Bloomberg, hầu hết các nhà kinh tế nhận định Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ tăng lãi suất hai lần trong năm nay nhằm ứng phó với những tác động từ xung đột tại Trung Đông.
-
Phân tích - Dự báo
Vàng lên ngôi, cường quốc khai khoáng châu Phi hưởng lợi lớn
07:54' - 05/06/2026
Nhu cầu vàng toàn cầu gia tăng và giá liên tục lập kỷ lục đang tạo động lực mới cho các nước sản xuất vàng châu Phi, thúc đẩy xuất khẩu, thu ngân sách và thu hút đầu tư.
-
Phân tích - Dự báo
Giới chuyên gia dự báo OPEC+ có thể tăng sản lượng trong kỳ họp tháng 6
07:19' - 05/06/2026
Các chuyên gia dự báo OPEC+ sẽ tiếp tục nâng hạn ngạch khai thác dầu trong tháng 7 nhằm ổn định thị trường, ứng phó rủi ro nguồn cung do căng thẳng địa chính trị gia tăng.
-
Phân tích - Dự báo
OECD hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Mexico năm 2026
09:49' - 04/06/2026
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ngày 3/6 đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của Mexico trong năm 2026 xuống còn 0,8%, thấp hơn mức 1,3% đưa ra trước đó.
-
Phân tích - Dự báo
OECD: Chiến sự Trung Đông kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và đẩy lạm phát lên cao
16:27' - 03/06/2026
Trong báo cáo công bố ngày 3/6, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhận định rằng triển vọng kinh tế toàn cầu hiện phụ thuộc lớn vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột tại Trung Đông.
-
Phân tích - Dự báo
Chiến lược an ninh lương thực trong bối cảnh xung đột - Bài 3: Tái cấu trúc đầu vào cho hạt gạo châu Á
06:28' - 02/06/2026
Châu Á là trung tâm sản xuất và tiêu thụ gạo lớn nhất thế giới, giữ vai trò then chốt đối với an ninh lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, ngành lúa gạo khu vực đang chịu sức ép ngày càng lớn từ nhiều mặt.

Việc xây dựng thành phố thông minh đối mặt với nhiều thách thức về an ninh mạng. Ảnh: AFP/TTXVN
Đến năm 2024, số lượng kết nối thành phố thông minh trên mạng Internet sẽ vượt mốc 1,3 tỷ. Ảnh: THX/ TTXVN