Cách bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang chuẩn nghi thức nhưng dễ thực hiện nhất

Theo phong tục thờ cúng của người Việt, mỗi dịp cuối năm, các gia đình thường tiến hành nghi lễ bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang nhằm thanh tịnh không gian thờ tự, tiễn năm cũ và chuẩn bị nghinh đón năm mới an lành, cát tường.

Bàn thờ là nơi linh thiêng, quy tụ linh khí tổ tiên và chư vị thần linh. Vì vậy, trước khi thực hiện việc bao sái, gia chủ cần thành tâm dâng hương khấn cáo, xin phép chư vị Thần linh, Hội đồng Gia tiên, Tổ Cô – Ông Mãnh để việc lau dọn, rút tỉa chân nhang được hanh thông, đúng đạo, không phạm uý kỵ.

Nhằm giúp bạn đọc thực hiện nghi lễ một cách chuẩn mực, trang nghiêm và đúng phong tục, BNEWS trân trọng giới thiệu bài văn khấn bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang được biên soạn theo Văn khấn cổ truyền, do Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin ấn hành.

1. Những ngày nào có thể bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang?

Năm 2026 ghi nhận sự trùng lặp đặc biệt giữa tiết Lập Xuân và lịch cúng Táo quân, đòi hỏi gia chủ chọn đúng thời điểm để tránh phạm kỵ. Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, gia chủ tuyệt đối tránh động khí trong 3 ngày đầu Lập Xuân (4-6/2 dương lịch). Nếu chưa kịp dọn dẹp bàn thờ trước ngày 17/12 âm lịch, hãy đợi đến sau ngày 20/12 âm lịch để làm lễ. 

Quy trình chuẩn là cúng ông Công ông Táo xong trước rồi mới bắt đầu nghi lễ bao sái và rút tỉa chân nhang.

Theo lịch trình cát tường, năm 2026 có thể cúng cúng ông Công ông Táo từ ngày 20 tháng Chạp đến trước 11 giờ ngày 23 tháng Chạp.

Cụ thể: Ngày 20 tháng Chạp là thời điểm lý tưởng để cúng Táo quân, bắt đầu cúng từ 5h10 đến 6h50, sau đó bao sái bát hương từ 7h10-8h50 hoặc 15h10-16h50. Ngày 20 tháng Chạp đặc biệt phù hợp với các tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. 

Ngày 21 tháng Chạp, các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu, có thể bắt đầu cúng 9h10-10h50 hoặc 15h10-16h50. 

Ngày 22 tháng Chạp, bắt đầu cúng từ 7h10-8h50; bao sái 9h10-10h50 hoặc 13h10-14h50 cho Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu,  Mùi. 

Ngày 23 chính lễ, có thể cúng bắt đầu từ 5h10-6h50; bao sái rút tỉa chân hương từ 7h10-8h50 hoặc 13h10-14h50 cho các tuổi Dần, Thân, Tỵ Hợi, và Thìn. Nếu chưa thể bao sái bát hương, gia chủ có thể lùi lại làm vào các ngày 24-28 tháng Chạp; Tuy nhiên, vào ngày 27 Âm lịch tháng Chạp (Kỷ Mùi), gia chủ tránh tuyệt đối bao sái bát hương.

*Văn khấn xin bao sái ban thờ, rút tỉa chân hương

Con kính lạy quan đương xứ Thổ địa Chính Thần.

Con kính lạy các ngài Thổ Công, Táo quân cùng chư vị Tôn Thần, Thần linh tại xứ này.

Con kính lạy cộng đồng gia tiên, bà Cô ông Mãnh họ…

Tín chủ con là…. Cùng gia quyến, trú tại….

Hôm nay là ngày…tháng…năm…

Cảm tạ Trời đất, Phúc ân chư vị , Tôn Thần, Thần Linh, Phúc đức tổ tiên ban ơn che chở gia đình chúng con trong năm vừa qua.

Nay đông sắp tàn một năm sắp hết.

Tín chủ con tự thấy trong năm vừa qua còn chưa chu toàn, để cho hương án còn vương bụi bẩn.

Nay xin phép cho tín chủ con được bao sái lại lô hương ngọn khói, để bàn thờ được trang nghiêm thanh tịnh

Cúi xin minh giám.

Tín chủ con kính mong các vị tạm ẩn tạm lánh, để cho chúng con bao sái bàn thờ được chữ vẹn toàn, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ, cung tài vững chắc, cung lộc bền lâu.

Chúng con người trần mắt thịt không khỏi lỗi lầm, có gì không phải, mong được các ngài ban chữ đại xá. 

Sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm, cúi xin chứng giám.

Sau khi khấn xong, Gia chủ có thể xin đài âm dương để xin ý bề trên. Sau khi hương tàn Gia chủ tiến hành việc bao sái lau dọn ban thờ. Sau khi bao sái hoàn tất. Gia chủ thắp hương làm lễ thỉnh mời các ngài, các vị trở về an vị tại bát hương.

*Văn khấn sau khi hoàn tất bao sái bàn thờ, rút tỉa chân hương 

Nam mô a di Đà Phật (3 lần)

Con lạy 9 phương Trời; con lạy 10 phương Đất; con kính lạy chư Phật 10 phương; con kính lạy 10 phương chư Phật; con kính lạy quan đương niên, đương cảnh, quan hành khiển, thần binh; con kính lạy các Ngài ngũ phương, ngũ mạch, tài thần, táo quân.

Tín chủ con là:…

Cư trú tại:…

Hôm nay tân niên xuân tiết, ngày lành tháng tốt. Con chọn được thời hoan khắc hỉ để sái tịnh lại hương án.

Nay việc dương đã tròn, cung thỉnh các vị các ngài hồi vị hương án cho con được tiếp tục phát tâm thờ phụng cốt vị.

Năm cũ lộc tài con xin tạ. Năm mới lộc mới con mong cầu.

Xin các vị các ngài độ cho tấm lòng thành, phù cho gia chủ con được an bình, thuận lợi. Xuất hành đi đến nơi về đến chốn. Cuộc sống duyên lành mang tới, duyên dữ mang đi. Tài lộc đủ đầy, việc dương thăng tiến.

Tâm trần con có. Lễ trần con dâng. Nếu âm điều con có thiếu sót, kính xin được tha thứ, chở che. Mong các vị các ngài linh thiêng giáng hạ, chúng con xin kính thành cẩn cáo.

Nam mô a di Đà Phật (3 lần)

(Thông tin mang tính tham khảo)