Cần Thơ đưa di sản Tây Nam Bộ lên không gian số

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Bảy, việc xây dựng Cổng văn hóa số về dữ liệu di sản văn hóa nhằm triển khai chỉ tiêu chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phấn đấu hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng quốc gia, quốc gia đặc biệt trong năm 2026.

Qua đó, giúp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động văn hóa, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa; phát triển văn hóa số, công nghiệp văn hóa và xây dựng môi trường văn hóa trên không gian số; từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu số ngành văn hóa của thành phố; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.

Cổng văn hóa số phục vụ dùng chung trong toàn ngành văn hóa thành phố, dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026. Hệ thống sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu đối với 52 di sản văn hóa đã được xếp hạng, ghi danh cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt, gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 31 di tích quốc gia, 16 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 4 bảo vật quốc gia.

Cổng văn hóa số cũng cấp bộ công cụ quản lý chuyên môn về di sản văn hóa quốc gia, quốc gia đặc biệt, xây dựng bản đồ số mạng lưới di tích, tích hợp với ứng dụng Cần Thơ Smart. Ngoài ra, một số hiện vật tiêu biểu là bảo vật quốc gia sẽ được số hóa thí điểm 3D, tạo điểm nhấn và tiền đề để mở rộng số hóa di sản trong các giai đoạn tiếp theo.

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, thành phố Cần Thơ sở hữu hệ thống di tích lịch sử văn hóa phong phú với 108 di tích được xếp hạng, gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 31 di tích cấp quốc gia, 76 di tích cấp thành phố và 16 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Các di tích lịch sử văn hóa không chỉ là những công trình, địa chỉ đỏ ghi dấu quá trình khai phá vùng đất Tây Nam Bộ và đấu tranh cách mạng kiên cường của dân tộc mà còn là không gian lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, phản ánh sự giao thoa, gắn bó và đoàn kết lâu đời của cộng đồng các dân tộc sống trên địa bàn.

Theo Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ Trần Văn Huyến, Thành ủy Cần Thơ luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển. Hệ thống di tích văn hóa, lịch sử là nguồn tài nguyên quan trọng, góp phần bồi đắp bản sắc, hun đúc tâm hồn, cốt cách con người Cần Thơ, là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm quan trọng để thành phố phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt là trong triển khai chuyển đổi số. Thành phố từng bước ứng dụng các nền tảng số, công nghệ thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong số hóa, quản lý, trưng bày và quảng bá di sản; đồng thời tích hợp vào hoạt động giáo dục di sản và văn hóa học đường, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận di sản, đưa các giá trị lịch sử - văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Nhiều địa phương đã chủ động gắn bảo tồn di tích với phát triển du lịch cộng đồng, giáo dục truyền thống và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở; bước đầu hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa mang dấu ấn riêng, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, con người Cần Thơ và tạo thêm sinh kế cho người dân.