Đi xuất khẩu lao động: Làm sao để không dính bẫy rủi ro?

“Thông tin đầy đủ, đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, tác phong và kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế”, đó là yêu cầu của bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó Giám đốc Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước (Bộ Nội vụ) tại buổi tập huấn “Hỗ trợ và nâng cao năng lực cho cán bộ, tuyên truyền viên cơ sở các nội dung liên quan đến lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng”. Sự kiện do Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước (Bộ Nội vụ) phối hợp với thành phố Cần Thơ tổ chức ngày 14/8.

Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan nhấn mạnh, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là chủ trương quan trọng của Đảng và Nhà nước, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người lao động và gia đình; đồng thời góp phần đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, tác phong công nghiệp và kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế. Đối với người lao động, đi làm việc ở nước ngoài không chỉ là cơ hội việc làm mà còn quyết định lớn đến kinh tế của gia đình, tương lai của bản thân và nhiều trách nhiệm về pháp luật, hợp đồng, quyền và nghĩa vụ trong suốt quá trình làm việc ở nước ngoài. Vì vậy, điều quan trọng nhất là phải giúp người lao động được tiếp cận thông tin chính xác, đầy đủ, dễ hiểu và đúng thời điểm.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, một trong những yêu cầu quan trọng đối với công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn hiện nay là phải chuyển sang tư duy “tuyên truyền để người dân hiểu và biết cách thực hiện”; phải giúp người lao động tìm hiểu kỹ về quy định pháp luật, thị trường, công việc, tiền lương, thời hạn hợp đồng, chi phí và các điều kiện liên quan; chọn doanh nghiệp được phép hoạt động dịch vụ; trang bị những kiến thức cần thiết và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng.

Cán bộ cơ sở cần biết những vấn đề cốt lõi, cách kiểm chứng thông tin, nhận diện những dấu hiệu rủi ro và quan trọng nhất là biết hướng dẫn người dân tìm đến đúng cơ quan, doanh nghiệp và nguồn thông tin chính thống. Công tác tuyên truyền phải đúng, trúng và phù hợp với từng nhóm đối tượng; tăng cường các hình thức tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở; đồng thời tận dụng hiệu quả các nền tảng số, mạng xã hội và hệ thống thông tin cơ sở...

Tại thành phố Cần Thơ, công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm, xác định không chỉ là giải pháp giải quyết việc làm mà còn là hướng đi góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao đời sống cho người dân.

Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã đưa 1.980 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Kết quả này cho thấy sự quan tâm của thành phố, sự hỗ trợ, đồng hành của Bộ Nội vụ, đặc biệt là Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước; đồng thời phản ánh nhu cầu, nguyện vọng và tiềm năng của người lao động Cần Thơ trong việc tiếp cận các chương trình việc làm ở nước ngoài.

Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ khẳng định, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ nội vụ và các cơ quan có liên quan chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, tư vấn và hỗ trợ người lao động; tạo điều kiện đề các chương trình được triển khai đúng quy định, thực chất, an toàn và hiệu quả. Song song đó, thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hướng dẫn, hỗ trợ của Bộ nội vụ, đặc biệt là Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước trong kết nối thị trường, đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở và mở rộng các chương trình việc làm phù hợp với nhu cầu của người lao động.

Theo Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước, những năm qua, thị trường lao động ngoài nước tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Mỗi năm, hàng trăm nghìn lao động Việt Nam sang làm việc tại các quốc gia và vùng lãnh thổ như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), khu vực Trung Đông, châu Âu… tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, cải thiện đời sống gia đình và đóng góp nguồn ngoại tệ cho nền kinh tế. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng lực cho tuyên truyền viên cơ sở, người lao động giúp ổn định và phát triển thị trường lao động ngoài nước theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.

Từ năm 2021 đến tháng 5/2026, Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước đã hỗ trợ cho gần 500 trường hợp người lao động và thân nhân người lao động gặp rủi ro với tổng kinh phí gần 15 tỷ đồng. Thông qua các hoạt động này đã giảm bớt khó khăn cho người lao động và gia đình; ổn định đời sống thân nhân người lao động gặp rủi ro; củng cố niềm tin của người lao động đối với chính sách của Nhà nước; nâng cao hiệu quả công tác bảo hộ công dân và an sinh xã hội trong lĩnh vực lao động ngoài nước. Bên cạnh đó, đơn vị từng bước tham gia sâu hơn vào công tác phát triển thị trường lao động ngoài nước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.