Cần Thơ tìm giải pháp phát triển logistics xứng tầm trung tâm vùng

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Cần Thơ Lê Công Lý cho biết, thành phố Cần Thơ sau hợp nhất có không gian phát triển rộng lớn hơn, có sân bay quốc tế, hệ thống sông ngòi dày đặc, các khu công nghiệp, vùng nguyên liệu nông - thủy sản, không gian kinh tế biển và định hướng cảng biển nước sâu Trần Đề. Đây là điều kiện rất quan trọng để Cần Thơ không chỉ là trung tâm hành chính, giáo dục, y tế, thương mại của vùng, mà phải vươn lên trở thành trung tâm logistics, trung tâm điều phối chuỗi cung ứng và cửa ngõ xuất nhập khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Cần Thơ Lê Công Lý, từ kinh nghiệm quốc tế, có thể rút ra một số bài học phù hợp với Cần Thơ. Singapore thành công vì coi logistics là năng lực cạnh tranh quốc gia, tổ chức tốt cảng biển, hàng không, hải quan, dữ liệu và dịch vụ giá trị gia tăng trên cùng một nền tảng điều phối thông minh. Hà Lan phát triển mạnh nhờ mô hình cửa ngõ logistics châu Âu, kết nối cảng biển Rotterdam với đường thủy nội địa, đường sắt, trung tâm phân phối và vùng sản xuất. Đức có thế mạnh về logistics công nghiệp, vận tải đa phương thức, kỷ luật vận hành, tiêu chuẩn hóa và số hóa chuỗi cung ứng. Cần Thơ không sao chép các mô hình đó, nhưng có thể vận dụng tinh thần cốt lõi, quy hoạch tích hợp, kết nối đa phương thức, quản trị bằng dữ liệu, dịch vụ logistics gắn với sản xuất - chế biến - xuất khẩu, và có cơ chế đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp đầu tàu.

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Cần Thơ Lê Công Lý đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm. Sở Công Thương chủ trì, phối hợp Viện Kinh tế - Xã hội thành phố, Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại và Du lịch khẩn trương tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại Hội thảo, hoàn thiện báo cáo tổng hợp, trong đó xác định rõ các nhóm vấn đề cần xử lý ngay, nhóm vấn đề cần đưa vào quy hoạch, nhóm vấn đề cần kiến nghị Trung ương và nhóm vấn đề cần xây dựng cơ chế đặc thù.

Các sở, ngành liên quan phải rà soát, cập nhật đồng bộ quy hoạch logistics trong Quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Không quy hoạch logistics theo tư duy manh mún, mỗi nơi một kho bãi, mà phải hình thành mạng lưới gồm các trung tâm logistics gắn với Cái Cui, Thốt Nốt, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, các khu công nghiệp, vùng nguyên liệu nông - thủy sản, khu vực Trần Đề và không gian kinh tế biển.

Cần Thơ phải kết nối hiệu quả đường bộ cao tốc, đường thủy nội địa, cảng biển, hàng không và trong tương lai là đường sắt. Đặc biệt, phải nghiên cứu thật kỹ vai trò của Cảng biển nước sâu Trần Đề, luồng hàng hải sông Hậu, cảng Cái Cui, sân bay quốc tế Cần Thơ và các trung tâm logistics vệ tinh để giảm phụ thuộc vào trung chuyển ngoài vùng.

Cần Thơ sẽ ưu tiên logistics nông nghiệp, thủy sản và chuỗi lạnh. Đây là “đề bài riêng” của Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố cần kêu gọi đầu tư hệ thống kho lạnh, trung tâm kiểm định, chiếu xạ, đóng gói, truy xuất nguồn gốc, sàn giao dịch và dịch vụ xuất khẩu tại chỗ. Mục tiêu là nông sản, thủy sản của vùng phải được gom hàng, bảo quản, chế biến, kiểm định, đóng gói và xuất khẩu thuận lợi hơn ngay tại vùng.

Cần Thơ cũng đẩy mạnh chuyển đổi số và logistics xanh. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Công Thương nghiên cứu xây dựng nền tảng dữ liệu logistics của thành phố, kết nối dữ liệu về cảng, kho bãi, vận tải, vùng nguyên liệu, doanh nghiệp xuất khẩu, hải quan, kiểm dịch. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng AI, IoT, Blockchain, quản trị kho thông minh, tối ưu tuyến vận tải, giảm phát thải và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của các thị trường xuất khẩu.

Ngoài ra, Cần Thơ sẽ phát triển doanh nghiệp logistics và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Thành phố cần có danh mục dự án logistics ưu tiên, cơ chế tiếp cận đất đai, hạ tầng, tín dụng xanh, đào tạo nhân lực và thủ tục đầu tư thông thoáng. Cần Thơ phải chủ động mời gọi các doanh nghiệp logistics lớn, các hãng tàu, hãng hàng không vận tải hàng hóa, doanh nghiệp kho lạnh, thương mại điện tử, xuất khẩu nông sản cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái logistics Cần Thơ.

“UBND thành phố Cần Thơ giao Viện Kinh tế - Xã hội thành phố Cần Thơ phối hợp các trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội logistics tiếp tục hình thành nhóm chuyên gia tư vấn thường xuyên cho thành phố. Hội thảo hôm nay không dừng ở một sự kiện khoa học, mà phải trở thành đầu vào cho chương trình hành động, kế hoạch đầu tư và cơ chế chính sách cụ thể”. Ông Lê Công Lý nhấn mạnh.

Cần Thơ sẽ tăng cường liên kết vùng. Logistics không thể phát triển trong ranh giới hành chính của một địa phương. Cần Thơ phải chủ động làm vai trò điều phối, kết nối với các tỉnh trong vùng, với Thành phố Hồ Chí Minh, Đông Nam Bộ, Campuchia và các hành lang kinh tế tiểu vùng Mekong. Mục tiêu cuối cùng là giảm chi phí, rút ngắn thời gian, nâng cao giá trị hàng hóa và tăng sức cạnh tranh cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

“Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn về thủ tục, đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm và kiến nghị Trung ương các cơ chế, chính sách cần thiết để Cần Thơ phát huy đúng vai trò trung tâm vùng”. Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Cần Thơ Lê Công Lý khẳng định.

Theo ông Lê Thanh Hòa, Quyền Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội thành phố Cần Thơ, mục đích của Hội thảo nhằm đánh giá toàn diện thực trạng phát triển hệ thống logistics trên địa bàn thành phố Cần Thơ và trong vùng; nhận diện các khó khăn, điểm nghẽn, đặc biệt trong lĩnh vực logistics nông sản, logistics đường thủy nội địa và kết nối đa phương thức. Trên cơ sở đó, đề xuất các định hướng, giải pháp phát triển dịch vụ logistics phù hợp với Chiến lược phát triển logistics Việt Nam giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Hội thảo cũng là diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, logistics xanh, logistics thông minh, phát triển trung tâm logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các đại biểu đã tập trung trao đổi các nội dung chính của Hội thảo như đánh giá về thực trạng hạ tầng, dịch vụ và thị trường logistics của thành phố; Phân tích vai trò, vị thế của Cần Thơ trong mạng lưới logistics vùng; Đề xuất giải pháp phát triển doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh; Thảo luận về cơ chế, chính sách và liên kết vùng trong phát triển logistics; Chia sẻ kinh nghiệm trong nước và quốc tế về phát triển logistics bền vững.

“Kết quả Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách và chương trình hành động phát triển dịch vụ logistics của thành phố trong thời gian tới; đồng thời góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy liên kết vùng và thu hút đầu tư, từng bước khẳng định vai trò trung tâm logistics của Cần Thơ trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long”, Ông Lê Thanh Hòa, Quyền Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội thành phố Cần Thơ cho biết.