Căng thẳng Trung Đông đẩy giá gạo xuất khẩu châu Á tăng vọt

Thị trường gạo châu Á

Giá gạo xuất khẩu tại các quốc gia sản xuất và xuất khẩu gạo hàng đầu châu Á đồng loạt tăng trong tuần này. Đà tăng này xuất phát từ nhu cầu thị trường cải thiện, sự tăng giá của đồng nội tệ tại một số quốc gia, cùng với chi phí vận tải và vật tư leo thang do tác động từ cuộc xung đột ở Trung Đông.

Tại Ấn Độ, các thương nhân chào bán gạo đồ loại 5% tấm ở mức 344 - 350 USD/tấn trong tuần này, tăng nhẹ so với mức 341 - 348 USD/tấn của tuần trước. Trong khi đó, gạo trắng 5% tấm giao dịch ở mức 338 - 344 USD/tấn.

Một doanh nghiệp xuất khẩu tại Kolkata cho biết đồng rupee tăng giá mạnh đã buộc họ phải điều chỉnh giá bán, trong bối cảnh nhu cầu đang dần phục hồi.

Tại Việt Nam, giá gạo 5% tấm xuất khẩu dao động ở mức 375 - 380 USD/tấn trong phiên giao dịch ngày 9/4, tăng nhẹ so với mức 375 USD/tấn của tuần trước. Một thương nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết hoạt động xuất khẩu đã nhộn nhịp hơn trong những tuần gần đây.

Khách hàng đang đẩy mạnh tích trữ do lo ngại căng thẳng chiến sự ở Trung Đông sẽ làm tăng giá cước vận tải và phân bón.

Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm tăng mạnh lên mức 410 - 440 USD/tấn, so với mức 370 - 375 USD/tấn trước đó. Giới thương nhân tại Bangkok lý giải, xung đột ở Trung Đông đã đẩy chi phí đầu vào như cước vận chuyển, giá nhiên liệu và giá gạo nội địa lên cao. Đồng baht mạnh lên cũng góp phần nâng giá xuất khẩu. Dù vậy, sức mua nhìn chung vẫn yếu và các lô hàng chủ yếu chỉ xuất cho khách hàng quen.

Về nguồn cung, sản lượng lúa tại Thái Lan đang sụt giảm do mùa khô. Lợi nhuận thấp cũng khiến một bộ phận nông dân nước này tạm ngừng canh tác. Các nhà xuất khẩu đang chịu áp lực lớn do những nhà máy xay xát muốn găm hàng chờ giá cao hơn mới bán.

Tại Bangladesh, giá gạo trong nước vẫn tiếp tục neo ở mức cao. Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu đang làm gián đoạn đời sống tại các vùng nông thôn, khiến hàng chục nghìn nông dân chật vật tìm nguồn dầu diesel để bơm nước tưới tiêu trong giai đoạn phát triển mang tính quyết định của cây lúa.

Thị trường nông sản Mỹ

Trong phiên ngày 10/4, giá đậu tương trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago, Mỹ (CBOT) đã vọt lên mức cao nhất trong vòng hai tuần. Đà tăng này kéo theo giá hợp đồng tương lai bã đậu tương tăng hơn 4%, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh trên thị trường tiền mặt và một thương vụ xuất khẩu hiếm hoi sang Italy. Trái lại, giá ngô và lúa mỳ đồng loạt sụt giảm do nguồn cung toàn cầu đang ở mức dồi dào.

Cụ thể, giá đậu tương giao tháng 5/2026 trên sàn CBOT tăng 13 xu Mỹ (1,1%), đạt 11,78-1/4 USD/bushel ((1 bushel lúa mì/đậu tương = 27,2 kg; 1 bushel ngô = 25,4 kg).

Trước đó trong cùng phiên, giá đậu tương giao tháng 5/2026 có lúc chạm mốc 11,79-1/4 USD/bushel, mức giá cao nhất kể từ ngày 26/3. Cùng đà tăng, giá bã đậu tương giao tháng 5/2026 tăng lên 333,80 USD/tấn, tương đương mức tăng 16,20 USD (5,1%).

Thị trường khô đậu tương và đậu tương tăng giá mạnh ngay sau khi Bộ Nông nghiệp Mỹ xác nhận các doanh nghiệp tư nhân nước này vừa xuất khẩu 100.000 tấn bã đậu tương, nguyên liệu dùng làm thức ăn chăn nuôi, cho thị trường Italy.

Ông Jack Scoville, Phó chủ tịch Tập đoàn Price Futures (trụ sở tại Chicago), nhận định giá đậu tương tăng chủ yếu đến từ việc Italy thu mua bã đậu tương. Quốc gia này vốn không phải là khách hàng thường xuyên của Mỹ đối với mặt hàng này, do đó thương vụ đã thực sự kích hoạt thị trường.

Báo cáo ngày 9/4 của Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng cho thấy doanh số xuất khẩu bã đậu tương của Mỹ đang rất tốt. Tính đến thời điểm hiện tại của niên vụ 2025/2026, doanh số mặt hàng này đã tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở chiều ngược lại, giá ngô và lúa mỳ chịu áp lực giảm sau khi báo cáo cung cầu hàng tháng của Bộ Nông nghiệp Mỹ tái khẳng định nguồn cung hai loại ngũ cốc này trên toàn cầu vẫn rất dồi dào. Cụ thể, giá ngô giao tháng 5/2026 giảm 2 xu Mỹ xuống mức 4,42 USD/bushel. Giá lúa mỳ giao cùng kỳ hạn cũng giảm 2,5 xu Mỹ xuống 5,72 USD/bushel.

Đóng cửa tuần giao dịch, lúa mỳ ghi nhận mức giảm lên tới 4,5%, đánh dấu tuần giảm giá nhiều nhất kể từ cuối tháng 6/2026. Tính chung cả tuần, giá ngô giảm 2,4%, trong khi đậu tương giữ mức tăng tổng cộng 1,1%. Giá lúa mỳ giảm trong ba phiên liên tiếp gần đây phản ánh áp lực từ nguồn cung toàn cầu cũng như sự cạnh tranh gay gắt trong hoạt động xuất khẩu.

Về tình hình mùa vụ, những cơn mưa gần đây tại khu vực Trung Tây nước Mỹ đang làm chậm tiến độ gieo hạt ngô. Theo  Bộ Nông nghiệp Mỹ, tính đến ngày 5/4, nông dân Mỹ mới chỉ gieo trồng được 3% diện tích ngô. Dù một số nông dân phàn nàn vì tiến độ bị đình trệ so với mục tiêu gieo hạt vào giữa tháng 4/2026, song chuyên gia Scoville cho rằng lượng mưa dồi dào nhìn chung sẽ mang lại lợi ích lớn cho cây trồng về lâu dài.

Thị trường cà phê thế giới

Thị trường cà phê thế giới và Việt Nam đồng loạt ghi nhận đà phục hồi. Trên thị trường quốc tế, giá cà phê Arabica và Robusta cũng bật tăng nhờ sự hỗ trợ từ tỷ giá đồng real của Brazil và tình hình nguồn cung.

Tại sàn New York, giá cà phê Arabica giao tháng 5/2026 tăng 6,4 xu (2,18%), chốt phiên ở mức 300,10 xu/lb, mức cao nhất trong một tuần qua (1lb=0,45kg). Tại sàn London, giá cà phê Robusta cùng kỳ hạn tăng 14 USD (0,42%) lên 3.324 USD/tấn, phục hồi từ mức đáy 8,5 tháng. Nguyên nhân chính thúc đẩy giá cà phê quốc tế là sự lên giá của đồng real Brazil so với USD, đạt mức cao nhất trong 2 năm qua. Tỷ giá này khiến nông dân Brazil hạn chế bán hàng ra để xuất khẩu, từ đó thắt chặt nguồn cung.

Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm nguồn cung cà phê Robusta cũng đóng vai trò hỗ trợ giá. Tồn kho Robusta trên sàn ICE hiện giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm, chỉ còn 3.977 bao. Ngoài ra, việc vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn làm tăng chi phí logistics, góp phần đẩy chi phí nhập khẩu và rang xay lên cao.

Trong khi đó, tại Việt Nam, giá thu mua cà phê tăng nhẹ 200-300 đồng/kg, đạt mức trung bình 85.700 đồng/kg.

Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) cho biết xuất khẩu cà phê toàn cầu trong niên vụ hiện tại, tháng 10/2025 - tháng 9/2026, đạt 138,658 triệu bao, giảm nhẹ 0,3% so với cùng kỳ.