Châm cứu – Cầu nối y học và văn hóa giữa Việt Nam và Pháp

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Ngọc Hiệp-PV TTXVN tại Pháp

Sự kiện được tổ chức nhằm tiếp nối truyền thống hợp tác bền chặt trong lĩnh vực y tế, giáo dục và nghiên cứu khoa học giữa hai nước, đồng thời hiện thực hóa các cam kết đã được lãnh đạo Việt Nam và Pháp xác lập trong thời gian qua.

Đoàn công tác Việt Nam do PGS. TS. Trần Văn Thanh, Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Châm cứu Thế giới (WFAS), Phó Chủ tịch thường trực Hội Châm cứu Việt Nam, dẫn đầu. Tham gia đoàn còn có các giáo sư, lãnh đạo đầu ngành y học cổ truyền: PGS. TS. Vũ Nam, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, Phó Chủ tịch Hội Châm cứu Việt Nam; PGS. TS. Phạm Quốc Bình, Chủ tịch Hội đồng Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Châm cứu Việt Nam; PGS. TS. Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Châm cứu Việt Nam. Hội nghị cũng vinh dự đón Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng, ông Maxime Marchand – Thị trưởng thành phố Sauset-les Pins, bà Véronique Arnaud Deloy – Thị trưởng vùng Aix-Provence (nơi từng tổ chức hội nghị lần đầu tiên), cùng đông đảo khách mời là các chuyên gia y học cổ truyền của Pháp, Đức tới tham dự để nghiên cứu và đăng ký các khóa đào tạo tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, PGS. TS. Trần Văn Thanh nhấn mạnh Hội nghị Châm cứu Việt Nam – Pháp là hoạt động thường niên giữa Hội Châm cứu Việt Nam và Hội Châm cứu Cấp cao Pháp. Ông cho rằng mối quan hệ hữu nghị sâu sắc giữa hai quốc gia cần được phát huy trong nhiều lĩnh vực, trong đó y học cổ truyền và châm cứu là thế mạnh truyền thống của Việt Nam. Hội nghị lần này không chỉ là dịp để trao đổi học thuật và kỹ thuật điều trị mà còn là bước chuẩn bị cho Hội nghị Liên hợp Hội Châm cứu Thế giới sắp tới, nhằm triển khai chỉ đạo của Bộ Chính trị, Đảng, Nhà nước và Bộ Y tế về phát huy vai trò đột phá của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe và hội nhập quốc tế.

PGS. TS Trần Văn Thanh, Trưởng đoàn công tác Việt Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Ngọc Hiệp-PV TTXVN tại Pháp

Trong phát biểu tại hội nghị, Đại sứ Đinh Toàn Thắng khẳng định ý nghĩa đặc biệt của sự kiện được tổ chức chưa đầy một năm sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện. Ông nhắc lại những chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư Tô Lâm (10/2024), Thủ tướng Phạm Minh Chính (6/2025) và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (5/2025), coi đó là động lực thúc đẩy quan hệ song phương. Đại sứ nhấn mạnh quan hệ Việt – Pháp không chỉ phát triển ở cấp trung ương mà còn lan tỏa tới cấp địa phương, thông qua các cặp kết nghĩa và dự án hợp tác thiết thực. Vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, với vị thế trung tâm y tế lớn, được xem là địa bàn có tiềm năng hợp tác đặc biệt. Ông nhắc lại truyền thống hợp tác y tế lâu đời: từ Trường Y khoa Đông Dương thành lập năm 1902, Hiệp định Hợp tác y tế năm 1993, đến tinh thần đoàn kết trong đại dịch COVID-19 khi hai nước hỗ trợ nhau vaccine và thiết bị y tế. Đại sứ đặc biệt đánh giá cao hợp tác trong lĩnh vực châm cứu – nơi y học cổ truyền Việt Nam, được UNESCO công nhận, đã hòa quyện cùng hệ thống y tế hiện đại Pháp qua nhiều khóa đào tạo, hội thảo từ thập niên 1980.

Trao đổi với phóng viên TTXVN, PGS. TS. Vũ Nam nhận định hội nghị là cơ hội kết nối các nhà khoa học, bác sĩ và nhà quản lý của Việt Nam với Pháp, đồng thời mở ra triển vọng hợp tác nghiên cứu đa trung tâm. Ông cho biết Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, hiện là bệnh viện đầu ngành với nhiệm vụ hợp tác quốc tế là một trong 8 trọng trách then chốt. Theo ông, thông qua hợp tác khoa học, y học cổ truyền Việt Nam vừa có thể lan tỏa ra thế giới, vừa tiếp thu kiến thức y học hiện đại để nâng cao hiệu quả điều trị trong nước. Bệnh viện hiện cũng là trung tâm hợp tác duy nhất với Tổ chức Y tế Thế giới về y học cổ truyền tại Việt Nam, có trách nhiệm thúc đẩy chuyển giao, cập nhật phác đồ điều trị để phục vụ bệnh nhân ngày càng tốt hơn.

Thị trưởng Marseille Maxime Marchand khẳng định điều quan trọng với thành phố là duy trì mối liên kết y tế giữa hai quốc gia. Ông nhấn mạnh y học cổ truyền của Việt Nam và Trung Quốc có thể bổ sung cho y học hiện đại, và việc chuyên gia Việt Nam trực tiếp chia sẻ tri thức được tích lũy hàng trăm năm là cơ hội quý báu cho giới y khoa Pháp, vừa bổ ích vừa làm giàu thêm nền y học nước này.

Đông đảo các chuyên gia y khoa quốc tế tới tham dự Hội nghị. Ảnh: Ngọc Hiệp-PV TTXVN tại Pháp

Trong khi đó, bà Véronique Arnaud Deloy bày tỏ vinh dự khi tham dự hội nghị và cho biết đây là lần thứ hai bà có mặt tại Đại hội Y học Cổ truyền Việt Nam. Bà nhận định y học cổ truyền Việt Nam có vai trò bổ trợ đắc lực cho y học hiện đại, cùng hướng đến lợi ích tối ưu cho người bệnh. Theo bà, nếu thiếu sự kết hợp này thì khó đạt kết quả toàn diện. Bà dẫn chứng tại Pháp, châm cứu từng bị nghi ngờ nhưng nay đã được nhìn nhận như một phương pháp mang lại hiệu quả rõ rệt, mở ra hướng đi mới cho chăm sóc sức khỏe. Với tư cách là người mang trong mình một phần dòng máu Việt Nam, bà khẳng định sự hợp tác y tế giữa hai nước vừa có ý nghĩa chuyên môn vừa gắn bó sâu sắc về văn hóa và lịch sử, và cần được thúc đẩy trên nhiều lĩnh vực hơn nữa.

PGS. TS. Nguyễn Quốc Huy nhấn mạnh rằng hội nghị lần này đã góp phần đưa ra định hướng xây dựng kế hoạch nghiên cứu chung, chuẩn hóa kỹ thuật, tăng cường đào tạo và chuyển giao công nghệ. Ông coi hội nghị là hoạt động thường niên mang ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế, đồng thời khẳng định mối quan hệ truyền thống lâu đời với Pháp là nền tảng để lan tỏa giá trị y học cổ truyền Việt Nam ra thế giới. Theo ông, hướng đi của y học cổ truyền Việt Nam không chỉ gói gọn trong đào tạo chính quy mà còn mở rộng sang các khóa ngắn hạn cho học viên quốc tế, nhằm nâng cao chất lượng nhân lực và quảng bá văn hóa Việt Nam. Ông nhấn mạnh y học cổ truyền vốn đã gắn bó với dân tộc hàng nghìn năm, nay có cơ hội trở thành cầu nối đưa Việt Nam gắn kết chặt chẽ hơn với Pháp, châu Âu và thế giới.

Hội nghị kết thúc thành công, góp phần nâng cao vị thế châm cứu Việt Nam trên trường quốc tế và đóng góp thiết thực vào mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nội dung thảo luận tập trung vào việc cập nhật bằng chứng mới về hiệu quả và an toàn của châm cứu, chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng, xác định các hướng nghiên cứu ưu tiên, đồng thời tăng cường hợp tác trong đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Các kết quả nghiên cứu mới được giới thiệu và thảo luận đã khẳng định vai trò của châm cứu trong điều trị nhiều bệnh lý như đau, rối loạn thần kinh, đau đầu Migraine, rối loạn tâm thần và ADHD (Rối loạn tăng động giảm chú ý).

Ngay sau hội nghị, các bác sĩ trong đoàn Việt Nam đã tiến hành khám và điều trị cho hơn 30 bệnh nhân tại Pháp với nhiều loại bệnh khác nhau. Các bệnh nhân phản hồi tích cực với phương pháp châm cứu và bấm huyệt, nhiều người bày tỏ mong muốn tiếp tục được điều trị theo y học cổ truyền Việt Nam.

Sự kiện này một lần nữa khẳng định châm cứu là cầu nối giữa y học và văn hóa hai quốc gia, góp phần củng cố tình hữu nghị, mở rộng hợp tác quốc tế và thúc đẩy sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng.