Châu Âu siết chặt quy định trục xuất người di cư

Cảnh sát Đức được triển khai tại Frankfurt, gần biên giới với Ba Lan. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 15/5, Hội đồng châu Âu đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện đại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, sáng kiến do Anh, Đan Mạch và Italy khởi xướng, được các bộ trưởng ngoại giao của 46 quốc gia thành viên Hội đồng châu Âu thảo luận và thông qua tại cuộc họp ở thủ đô Chisinau của Moldova. Tuyên bố Chisinau được xem là một định hướng chính trị quan trọng dành cho các thẩm phán và các nhà hoạch định chính sách. Tuyên bố khẳng định quyền chủ quyền của các quốc gia trong việc kiểm soát nhập cảnh và cư trú của người nước ngoài; nhấn mạnh nhu cầu cấp bách phải trục xuất những người di cư bất hợp pháp bị kết án các tội danh nghiêm trọng; cho rằng Công ước châu Âu về Nhân quyền cần được diễn giải phù hợp với thực tế nhằm ứng phó với những thách thức mới.

Tuyên bố được đưa ra đúng một năm sau khi 9 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), bao gồm Đan Mạch, Italy, Áo, Bỉ, Cộng hòa Séc, Estonia, Latvia, Lítva và Ba Lan, gửi thư ngỏ cho rằng các nước trong khối đang gặp nhiều khó khăn trong việc trục xuất người di cư bất hợp pháp, kể cả tội phạm, do những rào cản pháp lý xuất phát từ cách diễn giải hiện nay của Tòa án Nhân quyền châu Âu đối với Công ước châu Âu về Nhân quyền.

Cùng ngày, Ủy ban châu Âu (EC) đã hoan nghênh tuyên bố này, coi đây là bước đi chiến lược nhằm củng cố an ninh biên giới và an toàn xã hội. Cao ủy phụ trách Nội vụ và Di cư của EU, ông Magnus Brunner, nhận định: “Tuyên bố là một bước quan trọng để thúc đẩy sự an toàn của người dân và các quyền cơ bản. Nó củng cố cách tiếp cận của chúng ta về một chính sách di cư công bằng và kiên quyết tại châu Âu”.

EC cũng nhấn mạnh tuyên bố này phù hợp với Hiệp ước về Di cư và Tị nạn của EU, qua đó tạo ra một khuôn khổ hợp tác ngăn chặn nạn đưa người di cư trái phép và quản lý dòng người di cư hiệu quả hơn.

Tuyên bố Chisinau là văn bản chính trị của Hội đồng châu Âu gồm 46 quốc gia thành viên, trong khi Hiệp ước về Di cư và Tị nạn của EU áp dụng cho 27 quốc gia thành viên và dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 12/6 tới nhằm thắt chặt quy trình tị nạn trên toàn liên minh. Sự phối hợp giữa hai định chế này cho thấy lập trường thống nhất của châu Âu trong vấn đề di cư.

Tuyên bố Chisinau được đưa ra trong bối cảnh nhiều chính phủ châu Âu đang đối mặt sức ép chính trị ngày càng lớn liên quan vấn đề nhập cư bất hợp pháp, đặc biệt sau khi số lượng người vượt biên trái phép vào châu Âu gia tăng trong những năm gần đây. Thông qua việc thúc đẩy sự đoàn kết và chia sẻ trách nhiệm giữa các quốc gia, châu Âu kỳ vọng sẽ tìm được sự cân bằng giữa lợi ích công cộng và bảo vệ quyền cá nhân trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Tại Ba Lan nói riêng, nhờ việc hiện đại hóa hệ thống bảo vệ biên giới và tăng cường năng lực của lực lượng biên phòng, số vụ vượt biên trái phép từ Belarus vào nước này trong quý I năm nay đã giảm gần 96% so với cùng kỳ năm 2022. Đáng chú ý, Ba Lan không ghi nhận trường hợp vượt biên trái phép thành công nào từ Belarus trong 3 tháng đầu năm. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk ngày 15/5 khẳng định Ba Lan hiện sở hữu “biên giới bên ngoài được bảo vệ tốt nhất của EU”.

Trong bối cảnh di cư bất hợp pháp tiếp tục là vấn đề nóng tại châu Âu, Đức hồi tháng 2 đã gia hạn kiểm soát biên giới với Ba Lan và một số nước láng giềng thêm 6 tháng nhằm hạn chế dòng người nhập cư trái phép.