Chia sẻ kinh nghiệm triển khai dự án đường cao tốc

Ngày 1/6, tại Hà Nội, Bộ Giao thông Vận tải tổ chức Hội nghị trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong triển khai dự án đường bộ cao tốc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với 37 điểm cầu tại các địa phương.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Lê Đình Thọ cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng XIII đã xác định xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ với một số công trình hiện đại tập trung vào hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị lớn với mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu cả nước có khoảng 5.000km đường cao tốc và đến năm 2025, hoàn thành đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Bộ Chính trị khoá XIII cũng ra 6 Nghị quyết về phát triển vùng, xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông; trong đó có đường bộ cao tốc.

"Để đạt mục tiêu này, Chính phủ đã có những chương trình hành động, đưa ra mục tiêu cả nước phấn đấu đến năm 2025 đạt trên 3.000 km đường cao tốc. Đây là nhiệm vụ hết nặng nề, bởi đến năm 2020, sau gần 20 năm triển khai, mới có 1.163km đường cao tốc được hoàn thành đưa vào sử dụng. Như vậy, trong nhiệm kỳ 2021 – 2025 phải xây dựng hoàn thành gần 2.000 km đường cao tốc", Thứ trưởng Lê Đình Thọ cho biết.

Cũng theo Thứ trưởng Lê Đình Thọ, thời gian vừa qua, cùng sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ban ngành, địa phương với nhiều chủ trương chính sách, đến nay, đã đạt được tiến độ và kế hoạch đề ra. Điển hình là phân cấp, phân quyền cho các địa phương quản lý đầu tư xây dựng các dự án đường cao tốc, từ đó phát huy nguồn lực từ Trung ương đến địa phương, gắn với trách nhiệm trong triển khai.

Cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1 (2017-2020) đã triển khai 11 dự án, đưa vào khai thác 6 dự án; trong đó, có 1 dự án PPP (hợp tác công tư); 5 dự án còn lại có 3 dự án phải hoàn thành trong năm 2023; còn 2 dự án hoàn thành trong năm 2024.

Đặc biệt, tháng 6 này, theo chỉ đạo của Chính phủ và kế hoạch đề ra, nhiều dự án phân cấp cho địa phương sẽ tổ chức khởi công, xây dựng như: Châu Đốc - Cần Thơ - Cần Đề, Đồng Nai - Vũng Tàu, Nha Trang - Buôn Ma Thuột; Khu vực phía Bắc có tuyến Tuyên Quang - Hà Giang, Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Báo cáo tại hội nghị, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Giao thông Vận tải) chia sẻ, thực hiện các Nghị quyết đại hội Đảng về phát triển hạ tầng giao thông; trong đó, có đường bộ cao tốc, từ năm 2020 đến nay Quốc hội, Chính phủ đã dành nguồn lực lớn để đầu tư các đường cao tốc và đã hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng thêm 566km, nâng tổng số đường cao tốc của cả nước đến nay lên 1.729km.

Như vậy, chỉ trong 3 năm đã hoàn thành bằng 1/2 số km đường cao tốc triển khai trong 10 năm trước đây. Để đạt được mục tiêu đến năm 2025 có 3.000 km đường cao tốc, trong 3 năm tới phải hoàn thành khoảng 1.300km đường cao tốc.

Trong năm 2022, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư của 6 dự án đường cao tốc (cao tốc Bắc  - Nam giai đoạn 2021 - 2025, Biên Hòa - Vũng Tàu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng , Vành đai 3 Tp. Hồ Chí Minh và Vành đai 4 Hà Nội) với tổng chiều dài khoảng 1.300km, tổng vốn đầu tư gần 400.000 tỷ đồng. Ngoài ra, Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương đã và đang hoàn thành các thủ tục để chuẩn bị khởi công xây dựng khoảng 700km.

Cũng theo ông Lê Quyết Tiến, từ thực tế triển khai dự án cao tốc trong hơn 20 năm, tồn tại một số khó khăn, vướng mắc. Trước hết là một số quy định pháp luật còn bất cập; quy định về trình tự đầu tư còn kéo dài,  một số thủ tục liên quan đến nhiều bộ, ngành. Thời gian từ khi đề xuất cho đến khi khởi công dự án kéo dài; một số hướng dẫn của các bộ, ngành còn chưa cụ thể, rõ ràng, dễ gây các cách hiểu khác nhau khi triển khai.

Tiếp đó giải phóng mặt bằng, tái định cư chậm; nhu cầu vật liệu xây dựng lớn, trong khi các mỏ vật liệu đang khai thác chỉ phục vụ cho nhu cầu thông thường tại địa phương. Thủ tục cấp phép mỏ mới còn phức tạp, kéo dài qua nhiều khâu, nhiều cấp, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Trong quá trình triển khai các dự án cao tốc, Bộ Giao thông Vận tải đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết; trong đó có một số cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ triển khai, như: cho phép chỉ định thầu các gói thầu tư vấn khảo sát thiết kế, thi công xây lắp; triển khai sớm, đồng thời các công việc của bước lập dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, dự toán.

Cùng với đó là giao trực tiếp mỏ vật liệu xây dựng cho các nhà thầu thi công mà không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép khai thác khoáng sản; phân cấp cho các địa phương có đủ năng lực, kinh nghiệm quản lý làm cơ quan chủ quản thực hiện các dự án đường cao tốc.

Ngoài ra, Bộ Giao thông Vận tải đã và đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương thực hiện đồng thời các công việc liên quan đến giải phóng mặt bằng để đến ngày khởi công các địa phương bàn giao 70% mặt bằng, đủ điều kiện triển khai thi công dự án. Đồng thời, làm việc trực tiếp với các bộ, ngành, địa phương để cùng tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc đặc biệt là nguồn vật liệu xây dựng và giải phóng mặt bằng.

Là chủ đầu tư dự án cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, ông Trần Văn Thi, Giám đốc Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho hay, ngành giao thông vận tải đang triển khai đồng loạt nhiều dự án xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông trên phạm vi toàn quốc; trong đó, có 2 dự án thành phần là Cần Thơ – Hậu Giang và Hậu Giang Cà Mau được áp dụng cơ chế đặc thù với các yêu cầu rất cụ thể như thời gian triển khai được rút ngắn tối đa, khối lượng công việc phải giải quyết rất lớn cùng với tính chất phức tạp…

Để đảm bảo được chất lượng, tiến độ dự án và đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành, các đơn vị tham gia đổi mới tư duy, cách làm với phương châm làm việc nào dứt điểm việc đó, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Để dự án thành công thì việc lập và kiểm soát tiến độ đóng một vai trò hết sức quan trọng.

Tại hội nghị, đại diện các cơ quan của Bộ Giao thông Vận tải, các địa phương đang triển khai dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam đã trao đổi, chia sẻ bài học kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, công tác đầu tư, lập dự án, khảo sát thiết kế, giám sát khảo sát, quản lý thi công, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đề xuất những khó khăn vướng mắc liên quan đến nguồn cung, biến động giá vật liệu xây dựng… sự phối hợp giữa Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương.../.