Chiến lược "không để ai bị bỏ lại phía sau" ở vùng biên Tây Ninh

Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, nâng cao toàn diện đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng thời củng cố vững chắc thế trận lòng dân tại vùng biên cương trọng yếu.

Định vị 17 ấp, khu phố ưu tiên phát triển

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Tây Ninh bước vào lộ trình phát triển mới sau khi thực hiện thành công việc hợp nhất địa giới hành chính và vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Để các chính sách an sinh xã hội đi vào thực chất, UBND tỉnh Tây Ninh đã chính thức phê duyệt danh sách các ấp, khu phố thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa cho biết, toàn tỉnh có 17 ấp, khu phố được phê duyệt thuộc diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, tập trung chủ yếu tại các vùng biên giới và nơi đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Cụ thể gồm có: Khu phố Thạnh Đông (phường Bình Minh); ấp Hiệp Phước (xã Hòa Hội); ấp Bến Cừ (xã Ninh Điền); ấp Hòa Đông A (xã Phước Vinh); ấp Tân Khai (xã Tân Lập); ấp Con Trăn (xã Tân Hòa); ấp Hội Thanh (xã Tân Hội); các ấp Tân Châu, Tân Trung A, Tân Trung B (xã Tân Phú); các ấp Tân Đông, Chăm (xã Tân Thành); các ấp Xóm Tháp, Thạnh Thọ (xã Thạnh Bình); các ấp Kà Ốt, Tầm Phô, Suối Dầm (xã Tân Đông). Việc phân định chi tiết các ấp, khu phố này thể hiện sự sâu sát của chính quyền địa phương, giúp khắc phục triệt để tình trạng đầu tư dàn trải, bảo đảm dòng vốn chính sách đến đúng những gia đình thực sự cần hỗ trợ.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, việc ban hành danh sách này là bước đi pháp lý kịp thời, phù hợp với mô hình bộ máy tinh gọn và thực tiễn của tỉnh. UBND tỉnh yêu cầu tăng cường phân cấp, trao quyền trực tiếp cho cấp cơ sở chủ động thực hiện kế hoạch, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Trong đó, người dân tại địa bàn thụ hưởng phải được đặt ở vị trí chủ thể, tham gia trực tiếp và giám sát cộng đồng trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, tuyệt đối không huy động quá sức dân và không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

Để tạo bệ phóng vững chắc cho các mục tiêu nâng cấp hạ tầng và an sinh xã hội, Tây Ninh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030. Quy mô tổng nguồn lực dự kiến huy động cho kế hoạch này hơn 17.411 tỷ đồng. Cơ cấu dòng vốn được thiết kế đa chiều, kết hợp hài hòa giữa ngân sách nhà nước, vốn lồng ghép, tín dụng chính sách, nguồn lực từ doanh nghiệp và sự đóng góp từ cộng đồng xã hội.

Tỉnh thiết lập một cơ chế quản lý liên ngành chặt chẽ. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò là cơ quan chủ quản, điều phối chung toàn bộ chương trình. Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì Hợp phần thứ hai về các nội dung đặc thù phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phối hợp rà soát mục tiêu hằng năm. Sở Tài chính chịu trách nhiệm phối hợp cân đối, tổng hợp phương án phân bổ và giao kế hoạch vốn, đảm bảo dòng vốn lưu thông minh bạch, an toàn và đạt hiệu suất cao nhất.

Khát vọng "thay da đổi thịt" trước cột mốc năm 2030

Bằng nguồn lực đầu tư mạnh mẽ, Tây Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 xóa nghèo đa chiều và nâng cao thực chất chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Hồng Thanh, tỉnh phấn đấu nâng thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số đạt tối thiểu bằng 1/2 bình quân chung của tỉnh.

Mục tiêu cốt lõi là đến năm 2030 không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo Trung ương giai đoạn 2026 - 2030, các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã khó khăn. Đồng thời, toàn bộ 100% số xã trên địa bàn tỉnh (82/82 xã, cả 19 xã biên giới) đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Tỉnh quyết tâm hoàn thành 100% đối với các mục tiêu: xã có đường ô tô rải nhựa hoặc bê tông đến trung tâm; ấp có đường trục chính cứng hóa và kết nối giao thông thông suốt quanh năm; người dân có điện lưới quốc gia; đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận nước sinh hoạt hợp vệ sinh (với 20% đạt qui chuẩn nước sạch) cũng như nghe đài, xem truyền hình.

Địa phương phấn đấu bảm bảo 100% hộ nông dân người dân tộc thiểu số làm kinh tế nông - lâm nghiệp hàng hóa; mỗi năm thu hút 3% lao động chuyển dịch sang công nghiệp, dịch vụ, du lịch để hướng tới 40% lao động người dân tộc thiểu số sống bằng nghề phi nông nghiệp vào năm 2030. Cùng với phát triển kinh tế, tỉnh chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa thông qua việc phục hồi và tổ chức thường niên 70% lễ hội truyền thống tiêu biểu của đồng bào gắn với phát triển du lịch cộng đồng để tạo sinh kế bền vững.

Để đạt được mục tiêu trên, Tây Ninh xác định thực hiện đồng bộ các giải pháp mang tính đột phá và sát với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Cụ thể, tỉnh tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng khoa học - công nghệ và liên kết chuỗi giá trị sản xuất với doanh nghiệp để tạo việc làm ổn định. Địa phương ưu tiên phát triển các sản phẩm OCOP xanh và nhân rộng các mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái trải nghiệm gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa đặc trưng của từng dân tộc.

Tỉnh thực hiện phân cấp, giao quyền cho UBND cấp xã chủ động thực hiện chương trình phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Địa phương thực hiện lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn đầu tư, phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội ưu tiên giải ngân các chương trình tín dụng chính sách ưu đãi để hỗ trợ đồng bào có đủ điều kiện chủ động vươn lên thoát nghèo bền vững. Tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi tiến độ để đảm bảo mọi nguồn lực được sử dụng công khai, minh bạch và hiệu quả nhất.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030) đã xác định tầm nhìn rõ nét: Xây dựng Tây Ninh thành một nền kinh tế năng động, tự chủ, là trung tâm kết nối chiến lược của vùng Đông Nam Bộ và là đầu mối giao thương chiến lược với Campuchia. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết khẳng định chủ trương kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với bảo đảm quốc phòng - an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Riêng đối với tuyến biên giới, tỉnh tiếp tục đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu, tăng các điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới, quy hoạch sắp xếp ổn định dân cư vùng biên; đồng thời nâng cấp, mở rộng đường tuần tra biên giới thành đường vành đai biên giới để phát triển kinh tế biên mậu gắn với bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và giữ gìn văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số tại các ấp nơi biên cương chính là chìa khóa then chốt để củng cố vững chắc thế trận lòng dân, xây dựng phên giậu biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.